10 kiểu tiết kiệm càng làm bạn tốn tiền

Đây là những kiểu "tiết kiệm" rất dễ gặp trong đời sống, nhưng nếu chỉ nhìn vào số tiền phải trả ngay lúc đó, chúng ta có thể bỏ qua những khoản chi phát sinh sau đó.

1. Mua đồ rẻ nhất thay vì tính giá trị sử dụng

Một chiếc áo 200.000 đồng có vẻ tiết kiệm hơn chiếc áo 600.000 đồng. Nhưng nếu chiếc áo đắt hơn có thể mặc trong 3 năm, còn chiếc áo rẻ chỉ dùng được vài tháng trước khi bai, phai màu hoặc mất dáng, phép tính sẽ thay đổi. Trong nhiều trường hợp, điều đáng quan tâm không phải món đồ giá bao nhiêu, mà là mỗi lần sử dụng món đồ đó tốn bao nhiêu tiền. Đây là lý do khi mua những sản phẩm sử dụng thường xuyên, giá ban đầu không phải lúc nào cũng là tiêu chí duy nhất. Một món đồ bền hơn có thể có chi phí trên mỗi lần sử dụng thấp hơn dù giá mua cao hơn.

2. Mua thật nhiều vì "mua càng nhiều càng rẻ"

Một gói 10 cuộn giấy có giá mỗi cuộn thấp hơn gói 4 cuộn. Một chai dầu gội dung tích lớn có đơn giá rẻ hơn chai nhỏ. Một combo 3 món cũng thường được quảng cáo là tiết kiệm hơn mua riêng. Nhưng khoản tiền tiết kiệm chỉ có ý nghĩa nếu bạn thực sự sử dụng hết số hàng đó. 

Nếu mua 3 món chỉ vì món thứ ba được giảm giá nhưng cuối cùng không dùng, số tiền bỏ ra cho món thứ ba không phải là tiền tiết kiệm. Nó vẫn là một khoản chi. Đặc biệt với thực phẩm, mỹ phẩm hoặc những sản phẩm có hạn sử dụng, mua nhiều hơn nhu cầu còn có thể dẫn đến lãng phí.

3. Đi xa hơn chỉ để mua rẻ hơn vài nghìn đồng

Thấy một cửa hàng bán rẻ hơn 20.000 đồng, nhiều người sẵn sàng đi thêm một đoạn để mua. Nhưng nếu phải đi thêm nhiều kilomet, khoản chênh lệch đó cần được đặt cạnh chi phí xăng xe, phí gửi xe và thời gian bỏ ra. Một cách đơn giản để kiểm tra là hỏi: mình đang tiết kiệm tiền hay chỉ đang đổi tiền lấy thời gian? Nếu phải bỏ ra thêm 30 phút và một khoản chi phí di chuyển để tiết kiệm 20.000 đồng, chưa chắc đó đã là phương án rẻ hơn.

4. Mua thêm để được miễn phí vận chuyển

Đây có lẽ là một trong những kiểu "tiết kiệm" quen thuộc nhất khi mua hàng online. Bạn đang định mua một món 250.000 đồng nhưng thấy đơn từ 300.000 đồng được miễn phí vận chuyển. Thay vì trả phí ship 20.000-30.000 đồng, bạn thêm một món 60.000 đồng vào giỏ hàng. Kết quả là bạn đã "tiết kiệm" được phí vận chuyển nhưng tổng số tiền thanh toán lại cao hơn. Freeship chỉ thực sự giúp tiết kiệm nếu món hàng được mua thêm vốn đã nằm trong kế hoạch mua sắm. Nếu không, khoản phí vận chuyển có thể rẻ hơn rất nhiều so với món đồ vừa được thêm vào giỏ.

5. Chọn gói thành viên vì nghĩ "dùng nhiều sẽ lời"

Một gói thành viên giảm giá, thẻ tích điểm hay subscription có thể rất có lợi nếu bạn vốn đã thường xuyên sử dụng dịch vụ đó. Nhưng nếu phải mua thêm để "gỡ" phí thành viên, lợi ích bắt đầu đảo chiều. Ví dụ, bạn trả 500.000 đồng cho một gói thành viên để được giảm giá. Sau đó cố tình mua thêm nhiều lần vì nghĩ "đã đóng tiền rồi thì phải tận dụng". Khi đó, khoản phí thành viên không còn là khoản tiết kiệm mà trở thành lý do khiến tổng chi tiêu tăng lên. Một chương trình ưu đãi tốt không phải là chương trình khiến bạn dùng nó thật nhiều, mà là chương trình giúp bạn chi ít hơn cho những thứ bạn vốn đã định mua.

6. Mua hàng SALE vì "không mua lúc này sẽ tiếc"

Giảm 50% nghe rất hấp dẫn. Nhưng nếu ban đầu bạn không có ý định mua, việc giảm giá không biến một khoản chi thành một khoản tiết kiệm. Một chiếc áo giá 1 triệu đồng giảm còn 500.000 đồng không có nghĩa bạn vừa tiết kiệm được 500.000 đồng. Nếu bạn không mua chiếc áo đó, tài khoản của bạn vẫn còn nguyên 1 triệu đồng. Đây là khác biệt rất cơ bản nhưng dễ bị bỏ qua giữa "mua được giá rẻ" và "không phải tiêu tiền".

7. Chọn phương án rẻ hơn nhưng mất nhiều thời gian hơn

Có những khoản tiết kiệm không được tính bằng tiền mà bằng thời gian. Ví dụ, tự làm một việc có thể giúp bạn tiết kiệm 100.000 đồng nhưng mất thêm 2-3 giờ. Nếu bạn vốn rất ít thời gian hoặc có thể dùng khoảng thời gian đó để làm việc khác, phương án rẻ hơn về tiền chưa chắc rẻ hơn về tổng chi phí. Điều này không có nghĩa lúc nào cũng nên trả tiền để thuê người khác làm. Vấn đề là thời gian của bạn cũng có giá trị, và quyết định tài chính hợp lý nên tính cả yếu tố này.

8. Không bảo dưỡng để "tiết kiệm tiền"

Không thay dầu xe đúng hạn, trì hoãn sửa một thiết bị đang có dấu hiệu hỏng, không vệ sinh điều hòa định kỳ hay tiếp tục sử dụng một món đồ đã xuống cấp đều có thể giúp bạn chưa phải chi tiền ngay lúc đó. Nhưng trì hoãn bảo dưỡng đôi khi khiến chi phí sửa chữa về sau lớn hơn. Đây là kiểu tiết kiệm rất dễ đánh lừa chúng ta vì khoản tiền "không phải trả hôm nay" tạo cảm giác mình đang giữ được tiền. Trong khi thực tế, một phần chi phí chỉ đang được chuyển sang tương lai.

9. Chọn phương án rẻ hơn nhưng phải mua lại nhiều lần

Một sản phẩm giá thấp có thể khiến bạn tiết kiệm ở lần mua đầu tiên, nhưng nếu phải thay mới liên tục thì tổng chi phí lại cao hơn. Điều này đặc biệt dễ gặp với những món đồ sử dụng thường xuyên hoặc những sản phẩm mà chất lượng ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền. Thay vì chỉ hỏi "cái nào rẻ hơn?", có thể hỏi thêm "mình sẽ phải mua lại cái này bao nhiêu lần?". Một khoản tiền lớn trả một lần đôi khi khó chịu hơn, nhưng nếu giúp tránh nhiều lần mua lại, tổng chi phí có thể thấp hơn.

10. Tiết kiệm quá mức ở những khoản có thể tạo ra chi phí lớn hơn

Có những khoản chi nếu cắt giảm hoàn toàn sẽ tạo ra rủi ro tài chính lớn hơn về sau. Ví dụ, bỏ qua bảo hiểm phù hợp chỉ để giảm khoản phí hàng năm, không dành tiền cho quỹ dự phòng hay trì hoãn những khoản kiểm tra, bảo trì cần thiết có thể khiến một sự cố bất ngờ trở thành một khoản chi lớn. Không phải mọi khoản tiền chưa chi đều là tiền tiết kiệm. Một khoản chi hợp lý đôi khi có chức năng ngăn một khoản chi lớn hơn xảy ra trong tương lai.

Tiết kiệm không phải là chọn phương án rẻ nhất

Điểm chung của 10 trường hợp trên là chúng ta thường nhìn vào giá phải trả ngay lập tức, trong khi bỏ qua tổng chi phí. Một cách đơn giản hơn để đánh giá một quyết định "tiết kiệm" là thử hỏi 4 câu: mình có thực sự cần món này không, mình sẽ sử dụng nó bao nhiêu lần, có khoản chi nào phát sinh thêm sau khi mua không và mình đang tiết kiệm tiền hay chỉ đang chi tiền theo một cách khác?

Bởi tiết kiệm thực sự không phải là mua được món hàng rẻ nhất. Đó là chi ít hơn cho thứ mình thực sự cần, sử dụng và có giá trị với mình. Đôi khi, cách tiết kiệm tốt nhất không phải là tìm một món đồ rẻ hơn 20%, mà là không mua thêm một món chỉ vì nó đang được giảm 20%.