Vụ cháy nhà trọ khiến 15 người chết ở Hà Nội: Cựu cán bộ nhận thiếu sót trong kiểm tra, xử lý vi phạm về PCCC

Thiếu trách nhiệm quản lý, kiểm tra

Ngày 9/4, TAND TP Hà Nội mở phiên xét xử bị cáo Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Phó đội trưởng Đội Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy & Cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và Lê Quang Hưng (31 tuổi, cựu cán bộ Đội Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an quận Cầu Giấy cũ) về tội "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng".

Cáo buộc xác định năm 2008, vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết và bà Nguyễn Thị Thảo (cùng 66 tuổi) xây dựng dãy phòng trọ 3 tầng (gồm 13 phòng) trên mảnh đất có diện tích 207m2 tại ngách 43/98/31, phố Trung Kính, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy (cũ). Ngoài ra, ông Quyết còn dành khoảng 33m2 sân nhà cho con trai dựng lán tạm làm dịch vụ sửa chữa xe máy điện và xe đạp điện. Phần sân chung còn lại được sử dụng làm nơi để xe máy, xe đạp điện cho người thuê trọ và gia đình ông Quyết.

Năm 2010, dãy trọ đi vào hoạt động dù quá trình xây dựng và cho thuê trọ, vợ chồng ông Quyết không có giấy phép xây dựng nhà trọ, không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ và không chấp hành các quy định về an toàn PCCC.

Khoảng 0h45, ngày 24/5/2024, một xe máy điện trong lán sửa chữa xe bị chập điện, làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó cháy lan ra xung quanh, khiến đám cháy bùng phát.

Thời điểm xảy ra cháy, khu nhà ông Quyết có 23 người sinh sống, gồm 7 người trong gia đình ông và 16 người thuê trọ đang ngủ trong các phòng.

Phát hiện đám cháy, gia đình ông Quyết và những người thuê trọ đã hô hoán, tìm đường thoát nhưng đám cháy bùng phát lớn, bao trùm toàn bộ các lối thoát nạn. Nhiều người dân xung quanh đã đến nhà ông Quyết chữa cháy và cứu người gặp nạn.

Cáo trạng thể hiện, ngay khi nhận tin báo cháy, lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an TP Hà Nội đã đến hiện trường vụ cháy, phá khóa cổng, tổ chức chữa cháy, đưa người bị nạn ra ngoài.

Sau 10 phút chữa cháy, ngọn lửa cơ bản được khống chế, không để xảy ra cháy lan sang các hộ gia đình liền kề.

Tuy nhiên, hậu quả vụ cháy khiến 15 người tử vong (trong đó có 3 người nhà ông Quyết), 7 người bị thương và nhiều tài sản bị hư hỏng.

Cơ quan truy tố xác định, cơ sở cho thuê trọ nhà ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an quận Cầu Giấy cũ. Thời điểm xảy ra vụ cháy, ông Lê Quang Hưng là cán bộ Đội Cảnh sát PCCC&CNCH Công an quận Cầu Giấy, đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và cơ sở nhà ông Quyết nói riêng; bị cáo cũng không lập hồ sơ quản lý, không kiểm tra các vi phạm về PCCC đối với cơ sở nhà ông Quyết.

Còn ông Đỗ Tuấn Anh là Đội phó Đội Cảnh sát PCCC&CNCH Công an quận Cầu Giấy cũ đã không kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ Đội Cảnh sát PCCC&CNCH thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ thuộc quyền quản lý của Công an quận.

Hệ quả là cơ sở nhà ông Quyết tồn tại nhiều vi phạm về an toàn PCCC, không được xử lý kịp thời, triệt để dẫn đến xảy ra vụ cháy ngày 24/5/2024, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.

Nếu công trình bảo đảm phòng cháy sẽ cứu được nhiều người

Khai tại tòa, bị cáo Hưng gửi lời xin lỗi tới gia đình các nạn nhân. Bị cáo cho biết, sau vụ cháy đã đến từng gia đình thắp hương, chia buồn và hỗ trợ mỗi gia đình 5 triệu đồng.

Bị cáo Hưng cho biết, nhận công tác từ năm 2021 tại Đội Cảnh sát PCCC&CNCH Công an quận Cầu Giấy, với nhiệm vụ kiểm tra, rà soát các cơ sở thuộc diện quản lý, tham mưu, báo cáo lãnh đạo và xử lý vi phạm khi phát hiện.

Bị cáo được giao nhiệm vụ điều tra cơ bản địa bàn, lập danh sách các cơ sở thuộc diện quản lý PCCC. Tuy nhiên, bị cáo chưa kiểm tra, đưa cơ sở kinh doanh phòng trọ của vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết vào diện quản lý thì vụ cháy xảy ra, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Theo bị cáo Hưng, nếu cơ sở của ông Quyết được quản lý PCCC, chủ nhà trọ sẽ được tập huấn về ngăn cháy lan, lối thoát nạn; được yêu cầu trang bị phương tiện PCCC, người thuê và người trực tiếp vận hành được tham gia tập huấn kỹ năng thoát nạn, xử lý khi có cháy để bảo đảm an toàn.

Thực tế, bị cáo Hưng thừa nhận căn nhà chưa đáp ứng yêu cầu PCCC, không bảo đảm ngăn cháy lan và lối thoát nạn. Dù đã trang bị bình chữa cháy, dụng cụ phá dỡ, nhưng cơ sở chưa có hệ thống cảnh báo cháy, đèn chỉ dẫn thoát nạn.

Cựu cán bộ cũng khẳng định, nếu công trình được bảo đảm ngăn cháy lan, có lối thoát nạn đầy đủ thì nhiều khả năng đã cứu được thêm người trong vụ cháy.

Bị cáo Đỗ Tuấn Anh trả lời xét hỏi cũng thừa nhận vai trò, trách nhiệm của người phụ trách trực tiếp giai đoạn 2021–2023. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng không nắm được, không được báo cáo về việc cơ sở nhà ông Quyết thuộc diện quản lý PCCC nên không có căn cứ để chỉ đạo.

Theo bị cáo Tuấn Anh, đơn vị thường xuyên đôn đốc, coi công tác điều tra cơ bản về PCCC là nhiệm vụ trọng tâm, phải thực hiện liên tục; việc chỉ đạo được thể hiện qua các biên bản họp, nhưng nếu cán bộ không chủ động điều tra, rà soát, cập nhật và báo cáo bổ sung thì việc nắm tình hình, đánh giá sẽ gặp khó khăn.

Có mặt tại tòa, một người cha có con trai tử vong trong vụ cháy cho hay, thời điểm này "dù bồi thường bao nhiêu cũng không đủ cho nỗi mất mát của gia đình". Ông đề nghị tòa xử đúng theo quy định của pháp luật.

Trong khi, một người khác đại diện cho người thân thiệt mạng đề nghị chủ nhà trọ phải xem xét lại, "nếu sai phải thẳng thắn thừa nhận", nếu không tất cả bị hại có mặt ở đây sẽ không phục.

Một số bị hại khác bày tỏ đau xót, họ khóc nói rằng có con, em chết cháy và mất nhiều tài sản. Do không giấy tờ, hóa đơn chứng minh nên không yêu cầu bồi thường. Chỉ mong gia chủ có tiếng nói thỏa đáng tại tòa…

Về phía gia chủ, một đại diện đứng lên nói, "sai thì đã sai, gia đình không chối bỏ trách nhiệm", mong các nạn nhân tha thứ, nhẹ nhàng để cùng giải quyết vấn đề dễ hơn.