Vì sao nhiều trung tâm thương mại gần như không có cửa sổ?

Bước vào một trung tâm thương mại, bạn có thể dễ dàng quên mất mình đang ở đâu và thậm chí không biết bên ngoài đang là ban ngày hay đã tối. Khác với những cửa hàng trên phố thường có mặt tiền bằng kính, nhiều trung tâm thương mại lại gần như không có cửa sổ nhìn ra bên ngoài. Đây thực tế là một lựa chọn có chủ đích trong cách tổ chức không gian mua sắm.

Tất cả đều được hướng vào bên trong

Điểm dễ nhận thấy nhất ở các trung tâm thương mại khép kín là các cửa hàng thường không quay mặt ra đường phố mà hướng vào hành lang chung. Theo CNN, đây là một đặc điểm quan trọng của mô hình trung tâm thương mại: thay vì để hoạt động mua sắm diễn ra dọc theo đường phố, “con phố” được đưa vào bên trong tòa nhà.

Trang Architectural Digest cũng chỉ ra rằng các cửa hàng được bố trí hướng vào khu vực trung tâm, nơi khách hàng di chuyển giữa nhiều cửa hàng, nhà hàng và các không gian công cộng. Vì thế, thay vì nhìn thấy đường phố hoặc bãi đỗ xe bên ngoài, thứ khách hàng liên tục nhìn thấy là những điểm đến tiếp theo bên trong trung tâm thương mại..

Nói đơn giản, trung tâm thương mại không cần cửa sổ để kéo khách ra ngoài, bởi toàn bộ trải nghiệm đã được thiết kế để diễn ra ở bên trong.

Không có cửa sổ nhưng vẫn có ánh sáng tự nhiên

Điều này không có nghĩa trung tâm thương mại không cần ánh sáng tự nhiên. Thay vì mở nhiều cửa sổ ở các mặt bên, nhiều công trình đưa ánh sáng từ phía trên xuống thông qua giếng trời, mái kính hoặc atrium (khoảng thông tầng).

Cách thiết kế này giúp không gian bên trong vẫn có ánh sáng ban ngày nhưng không tạo ra quá nhiều tầm nhìn trực tiếp ra bên ngoài. Architectural Digest cũng cho biết giếng trời và không gian thông tầng là những giải pháp phổ biến giúp đưa ánh sáng tự nhiên vào các khu vực mua sắm có diện tích lớn.

Các nghiên cứu về thiết kế trung tâm thương mại cũng cho thấy ánh sáng tự nhiên có liên quan đến cảm nhận và mức độ hài lòng của khách hàng. Một nghiên cứu trên Energy and Buildings khảo sát 552 khách hàng tại các trung tâm thương mại ở Cairo nhận thấy ánh sáng ban ngày và sự kết nối với môi trường bên ngoài có ảnh hưởng đến trải nghiệm của người sử dụng.

Vì vậy, vấn đề không phải là trung tâm thương mại không cần ánh sáng tự nhiên mà là ánh sáng được đưa vào theo cách phù hợp với cấu trúc của công trình.

Tạo ra một “thế giới” tách biệt với bên ngoài

Không nhìn thấy đường phố cũng đồng nghĩa khách hàng ít nhận được những tín hiệu quen thuộc về thời gian và thời tiết. Bên trong trung tâm thương mại, nhiệt độ được kiểm soát, ánh sáng duy trì ổn định, còn cảnh quan bên ngoài gần như biến mất khỏi tầm mắt.

Thay vào đó, sự chú ý liên tục được hướng vào không gian mua sắm: từ các cửa hàng, biển hiệu, quầy trưng bày đến những khu vực ăn uống, vui chơi. Khách hàng không cần bước ra ngoài để chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác, bởi gần như mọi nhu cầu đều được gom lại trong cùng một không gian.

Cách tổ chức ấy cũng khiến cảm nhận về thời gian trở nên mờ nhạt hơn. Không còn ánh nắng thay đổi theo giờ hay khung cảnh đường phố để nhắc rằng ngày đang trôi qua, một chuyến đi trung tâm thương mại có thể kéo dài vài tiếng mà khách hàng không nhận ra ngay.

Điều này không có nghĩa các trung tâm thương mại bỏ cửa sổ chỉ để khiến khách mua sắm nhiều hơn. Tuy nhiên, việc tách không gian mua sắm khỏi thế giới bên ngoài vô tình cũng tạo ra một môi trường mà ở đó sự chú ý được giữ lại với những gì đang diễn ra bên trong, thay vì bị phân tán bởi thời tiết, đường phố hay thời gian. Đó cũng là lý do trung tâm thương mại thường được ví như một “thế giới riêng” phục vụ việc mua sắm và tiêu dùng.

Xu hướng này đang dần thay đổi khi nhiều trung tâm thương mại mới đưa cửa kính lớn, giếng trời, khoảng thông tầng và không gian bán ngoài trời vào thiết kế. Những yếu tố này giúp khách hàng có thêm ánh sáng tự nhiên, tầm nhìn và cảm giác kết nối với môi trường bên ngoài.

Vì thế, nếu nhiều trung tâm thương mại truyền thống giống những “chiếc hộp kín”, thì đó không chỉ là vấn đề kiến trúc. Đó còn là cách tạo ra một không gian mà khách hàng có thể ở lại lâu, di chuyển giữa nhiều điểm mua sắm và gần như không cần rời khỏi “thế giới” bên trong.

Nguồn: CNN, Architectural Digest, ScienceDirect