Vì sao ngày càng nhiều đứa trẻ lớn lên bỗng nhiên né tránh bố mẹ?

Nhiều bậc phụ huynh từng rơi vào cảm giác hụt hẫng khi thấy đứa con vốn quấn quýt bên mình ngày nào bỗng nhiên thay đổi thái độ một cách chóng mặt. Lúc còn học tiểu học, con sẵn sàng tạo dáng chụp ảnh cùng gia đình, thích được bố mẹ đưa đón tận cổng trường và hào hứng kể đủ thứ chuyện về bạn bè.

Thế nhưng khi bước chân vào bậc trung học cơ sở, đứa trẻ dường như biến thành một người hoàn toàn khác. Con giãy nảy lên khi thấy ống kính điện thoại, kiên quyết từ chối để bố mẹ đưa đón sát cổng trường và tuyệt đối không muốn người lớn can thiệp vào các mối quan hệ bạn bè. Sự lạnh nhạt này khiến không ít cha mẹ cảm thấy chạnh lòng, tự hỏi bản thân đã làm sai điều gì mà con lại coi mình như người xa lạ.

Nỗi sợ bị bạn bè trêu chọc và bàn tán sau lưng vì những hình ảnh riêng tư

Nhiều phụ huynh có thói quen chụp lại những khoảnh khắc đời thường, những dáng vẻ ngây ngô của con để đăng lên mạng xã hội như một cách lưu giữ kỷ niệm trưởng thành. Trong mắt người làm cha làm mẹ, dù con gầy hay béo, ăn mặc xuề xòa hay làm những trò ngớ ngẩn thì vẫn luôn đáng yêu. Tuy nhiên, đối với một học sinh cấp hai, những hình ảnh đó hoàn toàn có thể trở thành mồi ngon cho những lời trêu chọc cay nghiệt của bạn học.

Ở lứa tuổi này, các em bắt đầu tò mò và tìm kiếm trang cá nhân của phụ huynh qua các hội nhóm lớp học. Không ít trường hợp dở khóc dở cười đã xảy ra khi hình ảnh một học sinh bị bạn bè tải về, đem ra làm ảnh chế trong các nhóm trò chuyện hoặc gán cho những biệt danh chế giễu về cách ăn mặc hay ngoại hình.

Một lời khen ngợi hồn nhiên của bố mẹ trên mạng xã hội đôi khi lại biến thành gánh nặng tâm lý khiến đứa trẻ bị bạn bè mỉa mai ở trường. Khi không thể kiểm soát được những gì bố mẹ đăng tải, phản xạ đầu tiên của con là từ chối chụp ảnh và phản ứng gay gắt để tự bảo vệ sự an toàn của chính mình.

Khoảng cách nơi cổng trường và nỗi lo bị gán mác trẻ con

Cảnh tượng thường thấy trước cổng các trường cấp hai là những học sinh vừa bước xuống xe máy của bố mẹ đã vội vã rảo bước thật nhanh, thậm chí yêu cầu người lớn dừng xe từ một ngã tư cách xa cổng trường để tự đi bộ vào. Nhiều em né tránh những cái vẫy tay chào tạm biệt, không muốn đi cạnh người lớn và cố tình hòa lẫn vào dòng người đông đúc. Sự xa cách này dễ khiến phụ huynh cảm thấy tổn thương và nghĩ rằng con đang xấu hổ vì gia đình.

Thực tế, lứa tuổi dậy thì là giai đoạn trẻ bắt đầu định hình cái tôi độc lập và đặc biệt nhạy cảm với cách nhìn nhận của tập thể. Trong mắt bạn bè đồng trang lứa, việc một học sinh cấp hai vẫn được bố mẹ chăm sóc quá chu đáo, đưa đón tận nơi rất dễ bị trêu chọc là dựa dẫm vào gia đình. Tâm lý học phát triển chỉ ra rằng, trẻ ở độ tuổi này bắt đầu coi hình ảnh của bố mẹ như một phần gắn liền với địa vị xã hội của mình. Trẻ sợ mọi sự chú ý thái quá từ người lớn sẽ trở thành đề tài bàn tán trong lớp học, nên việc tạo ra khoảng cách vật lý chỉ là cách vụng về để con khẳng định sự trưởng thành trước mắt bạn bè.

Bảo vệ thế giới riêng tư trước sự can thiệp quá sâu của người lớn

Ranh giới xã hội của học sinh cấp hai không chỉ dừng lại ở bản thân mà còn bao gồm cả nhóm bạn thân thiết. Khi bố mẹ vô tình bắt gặp bạn học của con ở cổng trường và tiến lại gần hỏi han quá nhiệt tình, đứa trẻ thường có xu hướng kéo người lớn đi thật nhanh hoặc tỏ thái độ khó chịu ra mặt. Điều khiến các em lo sợ nhất không phải là sự chào hỏi xã giao, mà là nguy cơ người lớn bước quá sâu vào không gian riêng tư của mình.

Nhiều bậc phụ huynh vì tò mò hoặc muốn kiểm soát cuộc sống của con nên đã chủ động xin số điện thoại, kết bạn mạng xã hội với bạn của con để dò la tin tức, thậm chí nhờ bạn bè khuyên nhủ con chuyện học hành. Một số người lại có thói quen vội vã đưa ra những lời nhận xét, phán xét phiến diện về ngoại hình, học lực hay gia cảnh của bạn con khi chỉ mới gặp mặt vài lần. Những hành động mang tính can thiệp này khiến trẻ cảm thấy mất quyền làm chủ các mối quan hệ cá nhân, đồng thời lo sợ bạn bè sẽ xa lánh mình vì có một phụ huynh quá mức tọc mạch.

Sự xa cách của con cái ở độ tuổi trung học cơ sở thực chất là một bước chuyển biến tâm lý tự nhiên trong quá trình hoàn thiện nhân cách. Trẻ cần một khoảng không gian độc lập để học cách tương tác xã hội và khẳng định giá trị bản thân mà không có sự bảo bọc trực tiếp từ gia đình.

Thay vì cảm thấy thất vọng hay cố tình siết chặt sự kiểm soát, các bậc phụ huynh nên học cách tôn trọng ranh giới của con, lắng nghe nhiều hơn và kiên nhẫn chờ đợi. Lý do là bởi khi cảm nhận được sự tin tưởng và không gian an toàn, đứa trẻ sẽ tự khắc tìm về bên cha mẹ.

Theo Sohu