Trái đất không chỉ có 1 mặt trăng?

Trái đất có bao nhiêu mặt trăng? Đó là một câu hỏi có câu trả lời rất đơn giản, và cũng có một câu trả lời phức tạp hơn.

Câu trả lời đơn giản là Trái Đất chỉ có một mặt trăng, mà chúng ta gọi là "Mặt Trăng". Nó là vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm, và là thiên thể duy nhất trong hệ mặt trời ngoài Trái Đất mà con người đã đặt chân đến trong các nỗ lực khám phá không gian của mình.

Câu trả lời phức tạp hơn là số lượng mặt trăng đã thay đổi theo thời gian.

Khi Trái Đất mới hình thành, khoảng 4,5 tỷ năm trước, nó không có vệ tinh nào, nhưng điều đó đã sớm thay đổi. Các nhà nghiên cứu tin rằng Trái Đất sơ khai đã bị một vật thể có kích thước bằng sao Hỏa, được đặt biệt danh là Theia, va chạm, làm vỡ phần lớn lớp vỏ của nó và văng vào quỹ đạo. Những mảnh vỡ này cuối cùng đã hình thành nên Mặt Trăng mà chúng ta biết ngày nay.

Mặc dù Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất tồn tại vĩnh viễn trên Trái Đất, các nhà thiên văn học đã phát hiện ra nhiều vật thể gần Trái Đất khác có thể được coi là những "tiểu vệ tinh" hay "bán mặt trăng" danh dự.

Chúng được chia thành một vài nhóm. Đầu tiên là các vệ tinh tạm thời; những vật thể bị lực hấp dẫn của Trái Đất hút vào quỹ đạo trước khi chúng thoát ra ngoài. Chúng ta chỉ biết đến hai trường hợp – một tiểu hành tinh nhỏ có tên 2006 RH120 đã quay quanh Trái Đất trong chín tháng vào năm 2006 và 2007, và 2020 CD3, một tiểu hành tinh nhỏ khác được phát hiện ngay trước khi nó bay ra khỏi Trái Đất vào tháng 3 năm 2020, sau khi đã ở trên quỹ đạo gần ba năm.

Ngoài ra còn có những vật thể quay quanh Mặt Trời ở vùng lân cận Trái Đất. Hai trong số đó, 2010 TK7 và 2020 XL5, được gọi là các vệ tinh Trojan, và chiếm giữ các điểm ổn định về mặt hấp dẫn trong không gian được gọi là điểm Lagrange, được tạo ra bởi sự tương tác giữa lực hấp dẫn của Trái Đất và Mặt Trời và tuân theo quỹ đạo của hành tinh chúng ta. Các điểm Lagrange dường như cũng thu thập một lượng lớn các hạt bụi, mà một số nhà thiên văn học gọi là các đám mây Kordylewski hoặc "mặt trăng ma".

Bên cạnh đó còn có một số vật thể được gọi là vệ tinh giả không chuyển động theo quỹ đạo của Trái Đất, nhưng lại mất 365 ngày để quay quanh Mặt Trời giống như hành tinh của chúng ta, khiến chúng trông như đang quay quanh Mặt Trời mặc dù nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng hấp dẫn của Trái Đất.

Những vật thể khác ở gần hành tinh của chúng ta tiến đến trước khi di chuyển theo hướng ngược lại quanh mặt trời cho đến khi gặp lại Trái đất ở phía bên kia. Những quỹ đạo này tạo thành hình móng ngựa, vì vậy chúng được gọi là quỹ đạo hình móng ngựa.

Cuối cùng, Trái Đất cũng có nhiều vệ tinh nhân tạo quay quanh, đôi khi chúng bị nhầm lẫn là những mặt trăng mới tiềm năng. Năm 2015, các nhà thiên văn học đã hào hứng thông báo về việc quan sát được một vật thể như vậy, nhưng sau đó mới nhận ra đó thực chất là kính viễn vọng không gian Gaia.

Nguồn: New Scientist