Trong vài năm trở lại đây, các sân bay ở Việt Nam ngày càng được chú trọng việc nâng cấp với nhiều tiện ích hiện đại hơn. Việc này nhằm đem lại trải nghiệm thuận tiện, tiết kiệm thời gian và công sức cho hành khách. Và Phú Quốc đang là một ví dụ rất đáng chú ý, khi sân bay tại đảo ngọc sắp được định hướng theo mô hình mà nhiều sân bay hiện đại trên thế giới như Changi, Hong Kong (Trung Quốc) hay Dubai đã theo đuổi từ lâu.
Cụ thể, ngày 8/4, Sun Group đã công bố ký hợp tác chiến lược với SITA, doanh nghiệp công nghệ hàng không đang hoạt động tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, bổ sung thêm tiện ích cho Cảng Hàng không Quốc tế Phú Quốc. Theo thông tin từ doanh nghiệp, giai đoạn đầu, các giải pháp công nghệ sẽ được triển khai, với mục tiêu đưa nơi đây trở thành một trong những sân bay tiên phong ở Đông Nam Á áp dụng mô hình làm thủ tục hành khách tự động theo hướng “full self-service”.
Các hạng mục công nghệ dự kiến triển khai tại sân bay Phú Quốc gồm ki-ốt tự check-in, khu vực tự gửi hành lý (self bag drop), cổng lên máy bay tự động (self boarding gate), cùng hành trình “không chạm” ở nhiều bước nhờ ứng dụng sinh trắc học. Doanh nghiệp cũng cho biết về dài hạn, mô hình này có thể mở rộng tới cả check-in từ khách sạn, khu nghỉ dưỡng trong hệ sinh thái.
Nói đơn giản, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào quầy thủ tục truyền thống, hành khách trong tương lai có thể tự làm nhiều bước hơn: tự check-in tại máy, tự in thẻ hành lý, tự cân và gửi hành lý ở khu vực tự động, sau đó đi qua các điểm kiểm tra và cửa ra máy bay với quy trình nhanh gọn hơn. Điều mà mô hình này hướng tới không chỉ là hiện đại hóa sân bay, mà còn giảm cảnh chen chúc, tiết kiệm thời gian chờ đợi và giúp trải nghiệm di chuyển bớt mệt mỏi hơn.
Nhiều chuyên gia đánh giá, sự thay đổi của sân bay Phú Quốc với các tiện ích hiện đại, có thể so sánh với loạt sân bay lớn trên thế giới hiện nay như sân bay Changi (Singapore), Hong Kong (Trung Quốc) hay Dubai (UAE). Bởi lẽ, tại các sân bay kể trên, những tiện ích "self-service", hướng tới việc hành khách có thể tự làm các bước trong thủ tục hàng không, đã xuất hiện từ lâu.
Chẳng hạn, Changi Airport tại Singapore hiện triển khai mô hình FAST, trong đó hành khách có thể sử dụng kiosk tự check-in và máy tự gửi hành lý để rút ngắn quá trình làm thủ tục. Trang chính thức của sân bay cho biết đây là nhóm dịch vụ tự phục vụ được thiết kế để đẩy nhanh quy trình check-in cho hành khách đủ điều kiện.
Tại Hong Kong International Airport, mô hình Flight Token cho phép hành khách dùng nhận diện khuôn mặt trong một số bước của hành trình. Theo hướng dẫn của sân bay, sau khi hoàn tất check-in, hành khách có thể tự gửi hành lý tại khu self bag drop với camera sinh trắc học, đồng thời sử dụng công nghệ này ở các khâu tiếp theo để giảm thao tác giấy tờ lặp lại.
Trong khi đó, Dubai nổi bật với hệ thống Smart Gates tại sân bay, cho phép nhóm hành khách đủ điều kiện đi qua điểm kiểm soát bằng sinh trắc học mà không cần thực hiện nhiều thao tác như trước. Theo Dubai Airports, người đã đăng ký có thể đi qua Smart Gates chỉ bằng cách nhìn vào tín hiệu xanh, thay vì phải quét tài liệu ở mỗi lần kiểm tra.
Vì những yếu tố trên, việc so sánh sân bay Phú Quốc với các sân bay lớn hoàn toàn có cơ sở. Đồng thời, điều này khẳng định sân bay của Việt Nam đang đi theo xu hướng thế giới: tăng cường tự động hóa, giảm phụ thuộc vào quầy truyền thống và để hành khách tự hoàn tất được nhiều thủ tục hơn.
Ảnh Hong Kong International Airport
Phú Quốc không chỉ là một điểm đến du lịch nổi bật, mà còn đang được chuẩn bị hạ tầng mạnh mẽ cho APEC 2027. Trong thông tin công bố, Sun Group cho biết sân bay Phú Quốc là nơi được triển khai giai đoạn đầu trong hệ sinh thái hàng không - du lịch số mà tập đoàn này đang xây dựng cùng SITA. Điều này cho thấy mục tiêu không dừng lại ở việc bổ sung vài tiện ích riêng lẻ, mà hướng tới một mô hình vận hành đồng bộ hơn cho cửa ngõ hàng không của đảo ngọc.
Dĩ nhiên, ở thời điểm hiện tại, đây vẫn là lộ trình triển khai sau khi hai bên ký kết hợp tác, chưa phải toàn bộ tiện ích đã vận hành đồng loạt cho mọi hành khách. Nhưng chỉ riêng hướng đi được công bố cũng đủ để xem đây là một tín hiệu tích cực với ngành hàng không và du lịch Việt Nam.
Nếu đúng lộ trình, câu chuyện rời đảo ngọc trong vài năm tới có thể sẽ khác hẳn hiện nay. Nhiều du khách nói vui: "Sẽ không còn là cảnh rồng rắn kéo vali chờ đến lượt, mà là một hành trình nhanh gọn, chủ động và dễ chịu hơn nhiều" .