Tất cả người dân có cơ sở sản xuất, kinh doanh lưu ý quy định về mức phạt lên tới 300 triệu đồng vừa được áp dụng
Quy định đã chính thức được áp dụng từ ngày 14/11.
Theo thông tin từ Báo Điện tử Chính phủ, ngày 14/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 412/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Văn bản có hiệu lực ngay từ ngày ban hành, thay thế Nghị định số 45/2022/NĐ-CP.
Nghị định gồm 4 chương, 87 điều, quy định cụ thể các hành vi vi phạm, mức xử phạt, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Trong đó, nhiều quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động của các cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ.
Đáng chú ý, theo điểm b khoản 3 Điều 14 Nghị định 412/2026/NĐ-CP, hành vi không có công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung theo quy định có thể bị phạt từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng đối với cá nhân.
Khung phạt này áp dụng đối với các dự án, cơ sở thuộc diện phải có giấy phép môi trường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp, hoặc thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an với tiêu chí tương đương, khi triển khai thi công dự án hoặc vận hành chính thức và có hành vi vi phạm được quy định.
Theo khoản 2 Điều 6 của nghị định, mức phạt tiền đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân.
Như vậy, tổ chức có hành vi không thực hiện công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung trong những trường hợp nêu trên có thể bị phạt từ 200 triệu đồng đến 300 triệu đồng.
Tuy nhiên, cần lưu ý đây không phải mức xử phạt áp dụng chung cho mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh. Việc xác định mức phạt phụ thuộc vào đối tượng, loại hình dự án, thẩm quyền cấp phép môi trường và hành vi vi phạm cụ thể.
Những hành vi nào có thể bị xử phạt tới 300 triệu đồng?
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 412/2026/NĐ-CP là quy định về trách nhiệm kiểm soát tiếng ồn, độ rung phát sinh trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trên thực tế, nhiều hoạt động sản xuất có thể phát sinh tiếng ồn, độ rung từ máy móc, thiết bị, hệ thống thông gió hoặc dây chuyền vận hành. Đối với những dự án, cơ sở thuộc diện pháp luật yêu cầu phải có công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung, việc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ này có thể dẫn đến xử phạt.
Đặc biệt, cần phân biệt hành vi không có công trình, biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung theo quy định với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Đây là những hành vi có căn cứ xử lý riêng, không thể mặc nhiên áp dụng cùng một mức phạt.
Không chỉ liên quan đến tiếng ồn, độ rung, nghị định còn quy định khung phạt tương tự đối với một số hành vi cung cấp thông tin môi trường không trung thực.
Cụ thể, theo điểm d khoản 3 Điều 44 Nghị định 412/2026/NĐ-CP, hành vi gian dối khi cung cấp thông tin môi trường trong trường hợp phải công khai thông tin cho cộng đồng theo quy định bị phạt từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng đối với cá nhân.
Với tổ chức thực hiện cùng hành vi vi phạm, mức phạt tương ứng từ 200 triệu đồng đến 300 triệu đồng.
Bên cạnh đó, điểm b khoản 4 Điều 44 cũng quy định mức phạt từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng đối với cá nhân có hành vi cung cấp dữ liệu, thông tin về môi trường, kết quả quan trắc môi trường không trung thực cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Khung phạt này còn áp dụng đối với hành vi báo cáo số liệu kết quả quan trắc nước thải, khí thải và các chất thải khác không đúng với thực tế ô nhiễm của dự án, cơ sở, khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung hoặc cụm công nghiệp.
Đối với tổ chức, mức phạt tương ứng cũng lên tới 300 triệu đồng. Đáng chú ý, theo khoản 6 Điều 44, ngoài việc bị xử phạt tiền, tổ chức, cá nhân thực hiện hai nhóm hành vi cung cấp thông tin gian dối, không trung thực nói trên còn bị buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc thông tin môi trường gây nhầm lẫn.
Như vậy, quy định mới không chỉ đặt ra trách nhiệm thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường mà còn yêu cầu các chủ thể có nghĩa vụ cung cấp, công khai thông tin phải bảo đảm tính trung thực của những dữ liệu được công bố hoặc báo cáo.
Chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh cần lưu ý những gì?
Theo Điều 2 Nghị định 412/2026/NĐ-CP, đối tượng áp dụng bao gồm các cá nhân, tổ chức trong nước và nước ngoài có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường thuộc phạm vi điều chỉnh của nghị định.
Đáng chú ý, hộ gia đình, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư có hành vi vi phạm được xử phạt như đối với cá nhân. Trong khi đó, các doanh nghiệp và những tổ chức thuộc phạm vi nghị định có thể phải chịu mức phạt gấp đôi đối với cùng hành vi.
Điều này đồng nghĩa không phải bất kỳ hộ kinh doanh hay cửa hàng nhỏ nào cũng mặc nhiên bị phạt tới 300 triệu đồng khi phát sinh tiếng ồn. Mức xử phạt phụ thuộc vào quy mô, loại hình, nghĩa vụ môi trường và hành vi vi phạm cụ thể.
Để hạn chế nguy cơ vi phạm, trước hết, các chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh cần rà soát các nghĩa vụ về bảo vệ môi trường của mình, đặc biệt là yêu cầu về công trình, biện pháp kiểm soát tiếng ồn, độ rung trong trường hợp pháp luật quy định.
Đối với cơ sở sử dụng máy móc, thiết bị sản xuất có khả năng phát sinh tiếng ồn lớn, cần thường xuyên kiểm tra, bảo trì hệ thống vận hành và thực hiện các giải pháp giảm thiểu tác động đến môi trường xung quanh.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thuộc diện phải quan trắc, báo cáo hoặc công khai thông tin môi trường cần thực hiện đúng quy định, bảo đảm số liệu phản ánh trung thực tình trạng phát sinh chất thải và những vấn đề môi trường liên quan.
Việc cung cấp thông tin sai lệch, gian dối hoặc báo cáo không đúng thực tế ô nhiễm không chỉ làm ảnh hưởng đến công tác quản lý môi trường mà còn có thể khiến tổ chức phải chịu mức phạt hàng trăm triệu đồng.
Theo Nghị định 412/2026/NĐ-CP, các quy định mới đã chính thức có hiệu lực từ ngày 14/11/2026. Vì vậy, người dân có cơ sở sản xuất, kinh doanh cần chủ động tìm hiểu các nghĩa vụ bảo vệ môi trường phù hợp với hoạt động của mình, thực hiện đầy đủ biện pháp giảm thiểu tác động môi trường và cung cấp thông tin trung thực để tránh vi phạm pháp luật.