Trong nhiều căn nhà Việt trước đây, tường bếp gần như mặc định phải ốp gạch. Có nhà chỉ ốp khoảng tường giữa tủ trên và tủ dưới, nhưng cũng không ít gia đình ốp kín một mảng lớn, thậm chí kéo gạch lên gần sát trần. Cách làm này có lý do rất thực tế: gạch chịu nước, bề mặt dễ lau và quan trọng nhất là bảo vệ tường trước dầu mỡ, hơi nước trong quá trình nấu nướng.

Bởi vậy, nói gạch ốp tường bếp đã lỗi thời hay không còn phù hợp là không chính xác. Gạch vẫn là vật liệu bền, dễ tìm và có rất nhiều mức giá để lựa chọn. Tuy nhiên, khi những căn bếp hiện nay ngày càng được chăm chút như một phần của không gian sống, đặc biệt với bếp mở nối phòng khách và phòng ăn, cách hoàn thiện tường cũng bắt đầu thay đổi. Thay vì chia bức tường thành rất nhiều viên gạch và đường ron nhỏ, một bộ phận gia chủ trẻ đang thích những bề mặt lớn, ít mối nối hơn. Nhìn từ xa, căn bếp vì thế có cảm giác liền mạch, gọn và giống một phần của nội thất hơn là một khu vực chỉ phục vụ việc nấu nướng.

Tại sao ốp gạch kín tường bếp đôi khi không còn là lựa chọn đầu tiên

Vấn đề đầu tiên nằm ở chính những đường ron. Bề mặt viên gạch khá dễ lau, nhưng khe giữa các viên lại là nơi có thể tích tụ bụi bẩn, dầu mỡ và đổi màu theo thời gian. Gạch càng nhỏ, số lượng đường ron càng nhiều thì việc vệ sinh kỹ càng mất công. Bên cạnh đó, những mảng gạch chia ô dày đặc cũng tạo hiệu ứng thị giác khác với gu bếp hiện nay. Khi tủ bếp đã được thiết kế phẳng, ít tay nắm, thiết bị được bố trí gọn vào hệ tủ, một mảng tường có quá nhiều đường chia đôi khi khiến tổng thể trông vụn hơn.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ ít đường ron là tốt hơn. Khu vực phía sau bếp nấu và chậu rửa thường xuyên gặp dầu mỡ, nước và nhiệt nên vật liệu thay thế vẫn phải đáp ứng được yêu cầu chịu ẩm, chịu nhiệt phù hợp và dễ vệ sinh. Đây cũng là lý do hai cách dưới đây đáng cân nhắc hơn việc đơn giản bỏ gạch rồi để nguyên tường sơn.

Cách 1: Dùng tấm đá khổ lớn cho khoảng tường giữa hai hệ tủ

Nếu muốn giữ ưu điểm dễ lau của gạch nhưng giảm tối đa những đường ron, đá hoặc vật liệu dạng tấm khổ lớn là một hướng đang được nhiều căn bếp hiện đại lựa chọn. Thay vì ghép hàng chục viên gạch nhỏ, một khu vực backsplash có thể được hoàn thiện bằng một hoặc một vài tấm lớn.

1. Ít mối nối hơn

Đây là khác biệt dễ nhận thấy nhất. Một bề mặt lớn giúp giảm đáng kể số khe nối cần vệ sinh. Với vị trí thường xuyên dính dầu ăn và nước như phía sau bếp nấu, đây không chỉ là câu chuyện đẹp hay xấu mà còn liên quan trực tiếp đến công việc lau dọn hằng ngày.

2. Tạo cảm giác bếp rộng và liền mạch

Khi không còn quá nhiều đường kẻ ngang dọc, mắt ít bị chia nhỏ bởi từng viên gạch. Hiệu ứng này đặc biệt hợp với những căn bếp nhỏ hoặc bếp mở, nơi gia chủ muốn hệ tủ và phần tường phía sau nhìn như một tổng thể thống nhất. Nếu mặt bàn bếp và tường phía sau sử dụng vật liệu có màu sắc hoặc đường vân gần nhau, hiệu ứng liền mạch còn rõ hơn. Đây cũng là kiểu hoàn thiện khá hợp với các hệ tủ bếp phẳng đang phổ biến trong nhà hiện đại.

3. Có nhiều cách chọn vật liệu

Gia đình có thể cân nhắc đá tự nhiên, đá nhân tạo hoặc các loại tấm chuyên dụng phù hợp với khu vực bếp. Tuy nhiên, không nên chỉ chọn dựa trên hình ảnh mẫu. Vị trí phía sau bếp nấu cần đặc biệt lưu ý khả năng chịu nhiệt, chống bám bẩn và hướng dẫn sử dụng của từng loại vật liệu; khu vực gần chậu rửa lại cần quan tâm đến khả năng chịu nước và xử lý mối nối.

Nhược điểm của phương án này là chi phí vật liệu và thi công có thể cao hơn gạch thông thường. Tấm càng lớn thì việc đo đạc, vận chuyển, cắt và lắp đặt càng cần chính xác. Vì vậy, đây là phương án nên tính ngay từ lúc thiết kế bếp thay vì đến cuối mới tìm vật liệu để lấp khoảng trống.

Cách 2: Chỉ làm backsplash ở vùng cần bảo vệ, những phần còn lại hoàn thiện bằng sơn phù hợp

Cách thứ hai thậm chí không cần phủ một loại vật liệu lên toàn bộ bức tường. Thay vào đó, gia đình xác định chính xác khu vực nào thường xuyên chịu dầu mỡ, nước bắn để làm backsplash; những mảng tường ít chịu tác động hơn có thể hoàn thiện bằng loại sơn phù hợp với không gian bếp. Đây là cách làm đáng chú ý bởi nó thay đổi luôn tư duy ốp tường: không nhất thiết mọi centimet tường trong bếp đều phải được bảo vệ giống nhau.

1. Tường bếp nhìn nhẹ hơn

Thay vì cả bức tường bị phủ bởi một lớp vật liệu khác, backsplash chỉ xuất hiện ở nơi thực sự cần thiết, chẳng hạn khoảng tường phía sau mặt bàn, bếp nấu và chậu rửa. Phần còn lại có thể đồng màu với phòng ăn hoặc phòng khách. Cách xử lý này đặc biệt có lợi với bếp mở. Khi đứng từ phòng khách nhìn vào, căn bếp bớt cảm giác như một khu vực riêng biệt và hòa vào tổng thể ngôi nhà tốt hơn.

2. Dễ thay đổi màu sắc về sau

Tủ bếp là thứ ít khi thay, còn màu tường có thể thay đổi dễ hơn nhiều. Nếu vài năm sau gia chủ muốn căn bếp sáng hơn, ấm hơn hoặc đơn giản là đổi gu, phần tường sơn có thể xử lý lại mà không nhất thiết phải tháo cả một mảng gạch lớn. Đây cũng là điểm khá hợp với những gia đình trẻ, bởi không gian sống không còn được thiết kế theo suy nghĩ làm một lần rồi giữ nguyên hàng chục năm. Nhu cầu, đồ nội thất và gu thẩm mỹ đều có thể thay đổi theo thời gian.

3. Không phải chỗ nào cũng nên bỏ lớp bảo vệ

Đây lại là điều quan trọng nhất nếu chọn phương án này. Không nên vì thích bức tường phẳng đẹp mà dùng sơn thông thường ngay phía sau bếp nấu hoặc nơi nước liên tục bắn vào. Các vùng chịu tác động nhiều vẫn nên có backsplash bằng vật liệu phù hợp và các mối nối quanh mặt bàn, chậu rửa cần được xử lý cẩn thận để hạn chế nước thấm vào phía sau.

Với phần tường sơn, cũng nên lựa chọn sản phẩm phù hợp cho khu vực nội thất có độ ẩm và nhu cầu lau chùi cao, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất. Như vậy, căn bếp mới vừa đạt được hiệu quả thẩm mỹ vừa không đánh đổi sự tiện dụng.

Vậy có nên bỏ hẳn gạch ốp tường bếp?

Không cần. Nếu gia đình thích gạch, muốn một vật liệu quen thuộc, dễ tìm thợ và phù hợp ngân sách thì gạch vẫn là lựa chọn rất thực tế. Thậm chí, chỉ cần chuyển từ những viên gạch nhỏ sang gạch khổ lớn, chọn màu ron phù hợp và thi công kỹ, tổng thể căn bếp đã có thể gọn hơn đáng kể.

Điều đang thay đổi không hẳn là vật liệu nào thắng vật liệu nào, mà là cách mọi người nhìn về căn bếp. Với nhiều gia đình trẻ, bếp không còn là một khu vực cần ốp kín để chống bẩn bằng mọi giá. Bếp ngày càng được mở ra phòng khách, phòng ăn, thậm chí trở thành nơi cả nhà ngồi ăn sáng, uống cà phê hay trò chuyện. Vì thế, những chi tiết từng rất quen thuộc như đường ron, màu tường hay cách nối mặt bàn với backsplash cũng được cân nhắc như một phần của thiết kế nội thất.

Một căn bếp hiện đại vì thế không nhất thiết phải chạy theo vật liệu mới nhất. Đôi khi, thay đổi nằm ở việc biết chỗ nào thực sự cần ốp, chỗ nào có thể để thoáng và chọn bề mặt phù hợp với thói quen nấu nướng của chính gia đình. Ít đường ron hơn, bề mặt liền mạch hơn hay màu sắc nhẹ nhàng hơn đều chỉ đáng giá khi căn bếp sau cùng vẫn dễ dùng, dễ lau và hợp với người sống trong đó mỗi ngày.