Sau số hóa, giáo dục bước vào bài toán kết nối và khai thác dữ liệu

Công nghệ số đang mở thêm không gian tương tác và đổi mới phương pháp dạy học.

Công nghệ số đi sâu vào hoạt động giáo dục

Theo số liệu được công bố tại Hội nghị tổng kết năm học 2025 - 2026, hiện cơ sở dữ liệu ngành đã cập nhật thông tin của khoảng 50.000 cơ sở giáo dục, hơn 27 triệu học sinh, sinh viên và trên 1,4 triệu giáo viên. Quy mô dữ liệu này cho thấy quá trình số hóa không còn dừng ở việc xây dựng cơ sở dữ liệu, mà đã đi sâu vào nhiều quy trình thực tế của ngành giáo dục. 

Việc 100% thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học trực tuyến toàn trình cũng là một ví dụ. Khi dữ liệu được sử dụng hiệu quả, các lợi ích cũng rõ ràng hơn: giáo viên giảm thao tác nhập liệu lặp lại, nhà trường tổng hợp báo cáo thuận lợi hơn, người học và phụ huynh dễ dàng thực hiện thủ tục trên môi trường số.

Tháng 8/2026, Bộ GD&ĐT ban hành Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông theo Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT và hướng dẫn triển khai từ năm học 2026 - 2027. Đây là bước đưa AI từ một công cụ hỗ trợ thành nội dung được định hướng trong nhà trường, đặt ra yêu cầu trang bị cho học sinh năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm và biết kiểm chứng thông tin.

Học sinh chủ động khai thác học liệu số, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức.

Khi lượng dữ liệu và nền tảng số đã tăng nhanh, chuyển đổi số giáo dục cũng bước sang một yêu cầu mới: không còn dừng ở việc triển khai nhiều phần mềm, mà phải biến công nghệ thành hiệu quả quản trị và giá trị thực cho người dạy, người học.

Những "điểm nghẽn" cần tháo gỡ

Rào cản trước hết là hạ tầng và thiết bị chưa đồng đều giữa các địa phương, cơ sở giáo dục, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận và khai thác nền tảng số.

Bài toán thứ hai nằm ở dữ liệu. Nếu các hệ thống thiếu chuẩn hóa hoặc chưa liên thông, thông tin vẫn phân tán, giáo viên phải nhập lại dữ liệu và cán bộ quản lý mất thời gian tổng hợp.

Mặt khác, năng lực số của đội ngũ cũng là mắt xích quan trọng. Giáo viên cần biết khai thác học liệu số, dữ liệu và AI cho chuyên môn; cán bộ quản lý cần sử dụng dữ liệu như công cụ điều hành thay vì chỉ chuyển quy trình truyền thống lên môi trường điện tử.

Ngoài ra, an toàn thông tin cũng là yêu cầu không thể tách rời. Các hệ thống giáo dục lưu trữ lượng lớn dữ liệu của học sinh, giáo viên và phụ huynh, nên việc mở rộng phải song hành với bảo mật hệ thống, kiểm soát quyền truy cập và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Vì vậy, giai đoạn tiếp theo cần chuyển trọng tâm từ triển khai từng phần mềm riêng lẻ sang xây dựng hạ tầng, dữ liệu và các nền tảng có khả năng liên thông, kết nối lâu dài.

Năng lực số của giáo viên và người học là điều kiện để các nền tảng số phát huy hiệu quả.

 Giai đoạn 2026 - 2030: Từ nền tảng riêng lẻ đến hệ sinh thái giáo dục số

Khi số hóa đã đi vào nhiều nghiệp vụ, trọng tâm tiếp theo là kết nối những nguồn lực số đã hình thành với nhau. Học bạ số, văn bằng số, cơ sở dữ liệu ngành hay các nền tảng dạy học sẽ phát huy giá trị lớn hơn khi thông tin được khai thác xuyên suốt.

Điều đó thúc đẩy các nền tảng giáo dục chuyển từ giải quyết từng nghiệp vụ riêng lẻ sang mô hình hệ sinh thái, nơi quản trị, dạy học và kết nối giữa nhà trường với gia đình không còn là những "mảnh ghép" tách biệt.

Theo định hướng này, VNPT phát triển vnEdu từ nền tảng quản lý nhà trường thành hệ sinh thái giáo dục số phục vụ nhiều hoạt động, từ quản lý học sinh, giáo viên, tuyển sinh, học bạ số đến dạy học, kiểm tra và tương tác với phụ huynh. Điểm đáng chú ý của hệ sinh thái vnEdu không nằm ở số lượng ứng dụng, mà ở khả năng kết nối các nghiệp vụ trên cùng một hệ thống, giúp thông tin đã được số hóa có thể tiếp tục được sử dụng trong quản lý, giảng dạy và vận hành nhà trường.

Hiệu quả này của vnEdu thể hiện khá rõ trong bài toán quản trị sau sáp nhập. Tại Trường Tiểu học Đại Thịnh, Hà Nội, vnEdu được sử dụng để đối soát hồ sơ, đồng bộ và làm sạch dữ liệu của 1.289 học sinh sau khi hai trường được hợp nhất. Hệ thống hỗ trợ nhà trường quản lý lớp học, thời khóa biểu, báo cáo và trao đổi thông tin với phụ huynh một cách hiệu quả.

Từ quản lý trường học đến hỗ trợ dạy, học và kết nối gia đình - nhà trường, vnEdu cho thấy chuyển đổi số chỉ thực sự tạo ra giá trị khi công nghệ được đưa vào vận hành một cách đồng bộ và gắn với nhu cầu thực tế của giáo dục. Để tìm hiểu thêm về hệ sinh thái giáo dục số vnEdu và các giải pháp chuyển đổi số giáo dục của VNPT, cơ sở giáo dục vui lòng truy cập vnpt.vn hoặc liên hệ tổng đài miễn phí 1800 1260 để được tư vấn.