Phát hiện chấn động về loài bạch tuộc khổng lồ dài tới 19 mét: Lịch sử đại dương có thể phải thay đổi

Một nghiên cứu về những hóa thạch quý hiếm ẩn sâu trong đá vừa phát hiện ra một sinh vật cổ đại độc đáo: những con bạch tuộc khổng lồ dài tới 19 mét từng là một trong những kẻ săn mồi hàng đầu đại dương khoảng 100 triệu năm trước.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science hôm thứ 23/4 cho biết những mẫu vật được bảo quản cực kỳ tốt, những bộ hàm mạnh mẽ của bạch tuộc cho thấy dấu hiệu bị mài mòn dữ dội do nghiền nát con mồi cứng bao gồm vỏ sò và xương.

“Điều này cho thấy những con bạch tuộc khổng lồ này có thể đã đóng vai trò là động vật ăn thịt đầu bảng trong biển kỷ Phấn trắng”, đồng tác giả nghiên cứu Yasuhiro Iba, phó giáo sư khoa học Trái đất và hành tinh tại Đại học Hokkaido của Nhật Bản, nói với CNN.

“Chúng tôi rất ngạc nhiên. Hồ sơ hóa thạch của bạch tuộc cực kỳ hạn chế, vì vậy việc tìm thấy những con vật lớn và có vai trò sinh thái quan trọng như vậy ở đại dương kỷ Phấn trắng nằm ngoài dự đoán của chúng tôi”, ông nói thêm.

Loài động vật đã tuyệt chủng này có tên khoa học là Nanaimoteuthis, dài khoảng 7 đến 19 mét. Các nhà nghiên cứu ước tính kích thước tổng thể của chúng bằng cách ngoại suy từ kích thước của các mẫu mỏ.

Theo nghiên cứu, những sinh vật khổng lồ này nằm trong số những loài bạch tuộc có vây (có vây hình mái chèo trên đầu) sớm nhất được ghi nhận trong lịch sử khoa học.

Bằng chứng hóa thạch hiếm hoi về bạch tuộc

Iba giải thích rằng bạch tuộc hiếm khi hóa thạch vì phần lớn cơ thể chúng mềm, chỉ có một vài bộ phận cứng như hàm mới có khả năng được bảo tồn sau khi chúng chết. Các nhà khoa học đã tiến hành phân tích lại 15 hóa thạch hàm khổng lồ được tìm thấy trước đây ở Nhật Bản và đảo Vancouver của Canada. Nhưng các nhà nghiên cứu không dừng lại ở đó.

Nhóm nghiên cứu cũng đã khai quật được 12 hàm bạch tuộc hóa thạch được bao bọc trong đá trầm tích từ kỷ Phấn trắng, có niên đại từ 100 triệu đến 72 triệu năm trước. Theo nghiên cứu, các tác giả đã tìm thấy các mẫu vật này bằng cách sử dụng kỹ thuật tạo ảnh 3D gọi là chụp cắt lớp mài để tạo ra các bộ dữ liệu có độ phân giải cao và một mô hình trí tuệ nhân tạo.

Iba mô tả phương pháp này là một cách tiếp cận "khai thác hóa thạch kỹ thuật số", tạo ra các mô hình 3D của hóa thạch hàm.

Trong kỷ Phấn trắng, các loài khủng long như Tyrannosaurus rex, Triceratops và Velociraptor thống trị Trái đất.

Cho đến nay, người ta vẫn cho rằng các loài động vật ăn thịt có xương sống như các loài bò sát biển lớn, cá mập và cá mới là những kẻ thống trị đại dương, Iba cho biết, nhưng các hóa thạch cho thấy bạch tuộc cũng có thể đã chiếm vị trí cao nhất trong chuỗi thức ăn.

“Điều này cho thấy hệ sinh thái biển kỷ Phấn trắng phức tạp hơn và bao gồm nhiều loài săn mồi đầu bảng hơn so với suy nghĩ trước đây,” ông nói.

“Trong hệ sinh thái này, Nanaimoteuthis có thể đã sử dụng thân hình to lớn và những xúc tu dài của mình để bắt mồi, và hàm răng mạnh mẽ để xử lý thức ăn cứng,” Iba nói thêm. “Giống như bạch tuộc hiện đại, nó có thể đã dựa vào trí thông minh để tìm kiếm, bắt giữ và ăn thịt con mồi.”

Phần hàm dưới hóa thạch được nhìn thấy với cấu trúc cứng, giống như mỏ chim, được gọi là mỏ (phía trên bên trái). Đại học Hokkaido

Iba hiện đang lên kế hoạch mở rộng việc khai thác hóa thạch kỹ thuật số, mà ông tin rằng có thể giúp phát hiện ra những sinh vật trước đây không thể tìm thấy trong các hóa thạch.

“Mục tiêu của chúng tôi là hé lộ những yếu tố ẩn giấu trong các hệ sinh thái cổ đại và xây dựng một bức tranh hoàn chỉnh hơn về cách thức hoạt động thực sự của các hệ sinh thái trong quá khứ,” ông nói.

Tim Coulson, giáo sư động vật học tại Đại học Oxford, Anh, người không tham gia vào nghiên cứu này, nói với CNN rằng "công trình nghiên cứu trong bài báo rất thuyết phục và thú vị."

“Những con vật này ăn thịt các loài động vật khác, và chúng có thể nghiền nát xương của những con cá lớn và có thể cả các loài bò sát biển, cũng như vỏ sò. Kích thước của chúng cho thấy chúng là loài săn mồi đầu bảng, đứng đầu chuỗi thức ăn,” ông nói.

“Các tác giả lập luận rằng các kiểu mòn không đối xứng trên hàm của bạch tuộc là bằng chứng cho thấy chúng có trí thông minh,” Coulson nói thêm. “Mặc dù nghe có vẻ hợp lý, nhưng không thể khẳng định chính xác những con vật này thông minh đến mức nào.”

Jakob Vinther, phó giáo sư về tiến hóa vĩ mô tại Đại học Bristol, Anh, cho biết nghiên cứu dựa trên “một phát hiện khá đáng kinh ngạc”.

Tuy nhiên, ông lập luận rằng hóa thạch này không chứng minh một cách chắc chắn rằng Nanaimoteuthis là một loài săn mồi đầu bảng, từng săn bắt và ăn thịt một số loài bò sát biển lớn sống cùng đại dương với nó.

“Câu hỏi đặt ra là liệu một con vật như thế này có nên hạ gục con mồi lớn như vậy hay không,” Vinther nói.

Ông giải thích rằng, việc phân hủy và nuốt chửng những động vật lớn sẽ mất rất nhiều thời gian đối với bạch tuộc, và chúng có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng của mình bằng cách ăn những con mồi tương đối nhỏ.

“Nhưng điều đó không làm giảm đi thực tế rằng đây rất có thể là những kẻ săn mồi đáng gờm và có lẽ là kẻ săn mồi quan trọng đối với một số con mồi có kích thước lớn hơn tồn tại vào thời đó,” Vinther nói.

Nguồn: CNN