Nữ diễn viên nổi tiếng Thái Lan Bow Maylada gần đây lần đầu tiên tiết lộ trong một chương trình phỏng vấn rằng cô sở hữu thể trạng đặc biệt. Đó là cô có "tử cung đôi" và "một quả thận". Tiết lộ này đã thu hút sự chú ý lớn từ công chúng.
Trên thực tế, tử cung đôi không phải là trường hợp quá hiếm gặp trong y học. Các bác sĩ cho biết trong khoảng 100 phụ nữ thì có từ 3 đến 5 người mắc các dị tật bẩm sinh ở tử cung ở các mức độ khác nhau, và một số bệnh nhân thậm chí không bao giờ biết mình có tình trạng này trong suốt cuộc đời.
Bow Maylada được người hâm mộ yêu thích vì tính cách vui vẻ, hoạt bát. Cô cho biết từ tuổi dậy thì đã phải chịu đựng những cơn đau kinh dữ dội. Cô nhớ lại rằng mình từng ngất xỉu vì đau kinh, được đưa đến bệnh viện và chẩn đoán mắc u nang buồng trứng (lạc nội mạc tử cung dạng nang). Khi phẫu thuật, bác sĩ không tìm thấy vị trí của khối u nang, và sau đó mới phát hiện nang ẩn sau "một tử cung khác".
Bác sĩ lúc đó mới nhận ra rằng cô bẩm sinh có hai tử cung. Đây chính là nguyên nhân khiến cô đau kinh nhiều năm. Cấu trúc tử cung đôi của cô trông giống như một tử cung hình trái tim bị chia đôi. Dù hình dạng đặc biệt, buồng trứng của cô hoàn toàn bình thường. Còn về quả thận duy nhất, hiện tại nó đang hoạt động khỏe mạnh, đủ để đáp ứng nhu cầu của toàn cơ thể.
Bác sĩ Hoàng Kiến Bội - Trưởng khoa Sản phụ khoa kiêm Trưởng khoa Sản phụ khoa tổng quát và Chăm sóc sức khỏe sinh sản tại Bệnh viện Kỷ niệm Mackay (Đài Bắc, Trung Quốc) - cho biết triệu chứng của bệnh nhân tử cung đôi có sự khác biệt rất lớn. Có người không hề có bất kỳ khó chịu nào trong suốt cuộc đời, và nhìn từ bên ngoài hoàn toàn không có gì khác thường. Nhưng cũng có người từ tuổi dậy thì đã phải chịu đựng đau kinh dữ dội do kinh huyết khó thoát ra ngoài.
Bác sĩ Hoàng giải thích rằng trường hợp phát hiện tử cung đôi phổ biến nhất trên lâm sàng là khi xuất hiện các bất thường lúc hành kinh lần đầu. Ông từng gặp trường hợp một bé gái được mẹ đưa đến khám vì đau đớn không chịu nổi mỗi kỳ kinh nguyệt.
Sau khi siêu âm mới phát hiện kinh huyết tích đọng hoàn toàn trong tử cung, không thoát ra được, do đường ra của tử cung không phát triển hoàn toàn trong quá trình phát triển thai nhi, gây tắc nghẽn. Tuy nhiên, cũng có bệnh nhân tử cung đôi với cả hai bên đều thông suốt, vì vậy họ không bao giờ biết mình có tình trạng này.
Một thời điểm phổ biến khác để phát hiện bệnh là trong khi khám thai. Bác sĩ Hoàng cho biết một số bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bác sĩ thấy một bên tử cung có thai còn bên kia thì không, từ đó mới phát hiện ra có một tử cung khác. Thông thường bên có thai sẽ là tử cung phát triển lớn hơn, và bên đó thường có thận; còn bên tử cung nhỏ hơn thường thiếu thận.
Bác sĩ Hoàng giải thích rằng điều này xảy ra vì trong quá trình phát triển phôi thai, hệ sinh sản và hệ tiết niệu bắt nguồn từ cùng một lá phôi. Vì vậy khi một hệ có vấn đề thì hệ kia cũng dễ bị ảnh hưởng theo.
Bác sĩ Hoàng giải thích thêm rằng thực ra không cần quá ngạc nhiên về tử cung đôi, vì tử cung của con người vốn dĩ có hai chiếc trong giai đoạn phôi thai. Hai tử cung này sẽ dần tiến lại gần nhau trong quá trình phát triển phôi và cuối cùng hợp nhất thành một tử cung hoàn chỉnh. Nếu quá trình hợp nhất diễn ra hoàn toàn, vách ngăn ở giữa biến mất hoàn toàn, tử cung bình thường sẽ được hình thành, với mỗi bên giữ lại một ống dẫn trứng nối với buồng trứng.
Tuy nhiên, nếu quá trình hợp nhất không hoàn toàn, sẽ xảy ra các dị tật tử cung khác nhau. Ông lấy ví dụ: Có người chỉ hợp nhất được một nửa, khiến hai buồng tử cung còn lại một vách ngăn ở giữa. Đây gọi là "tử cung có vách ngăn". Một số trường hợp khác là hai tử cung một to một nhỏ. Vì vậy, tử cung đôi thực ra có rất nhiều loại khác nhau.
Về câu hỏi liệu tử cung đôi có ảnh hưởng đến việc mang thai không, bác sĩ Hoàng cho biết thông thường khả năng thụ thai của bệnh nhân tử cung đôi sẽ kém hơn, chứ không phải cao hơn. Ông phân tích: với tử cung có vách ngăn, nếu phôi thai luôn bám vào vách ngăn - nơi thiếu mạch máu cấp huyết - lưu lượng máu không đủ sẽ khiến phôi không thể phát triển bình thường và sẽ sảy thai sớm.
Ngoài ra, bệnh nhân tử cung đôi về cơ bản chỉ dùng một nửa không gian tử cung để mang thai, không gian hạn chế nên dễ sinh non hơn. Không gian không đủ cũng ảnh hưởng đến việc thai nhi xoay chuyển ngôi thai ở giai đoạn cuối, dẫn đến tỷ lệ ngôi thai bất thường cao hơn. Lưu lượng máu cung cấp cho loại tử cung này thường kém hơn, kéo theo chức năng nhau thai bị ảnh hưởng, dễ khiến thai nhi nhẹ cân.
Đáng chú ý hơn, khi thai nhi không nhận đủ dinh dưỡng, nó sẽ tiết ra một số chất khiến huyết áp người mẹ tăng lên để tăng khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng. Điều này có thể dẫn đến tăng huyết áp thai kỳ, thậm chí tiến triển thành tiền sản giật. Do đó, nhìn chung nguy cơ thai kỳ của bệnh nhân tử cung đôi là cao hơn thật sự.
Tuy nhiên, bác sĩ Hoàng cũng nhấn mạnh rằng trên lâm sàng ông đã gặp nhiều bệnh nhân tử cung đôi vẫn mang thai và sinh con bình thường, những trường hợp không xảy ra biến chứng nào cũng không ít.