Người trẻ có xu hướng thuê nhà, giảm áp lực tài chính

Có tiền vẫn ngại mua nhà vì áp lực tài chính quá lớn

Vợ chồng anh Minh (32 tuổi, kỹ sư xây dựng) và chị Lan (30 tuổi, nhân viên marketing) đang thuê một căn hộ 65 m2 tại quận Hoàng Mai (Hà Nội) để sống cùng con trai 3 tuổi. Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 40 triệu đồng mỗi tháng.

Mỗi tháng, gia đình chi khoảng 10 triệu đồng tiền thuê nhà, gần 4 triệu đồng tiền học của con cùng các khoản sinh hoạt khác. Sau khi trừ mọi chi phí, số tiền tiết kiệm mỗi tháng chỉ còn khoảng 8-10 triệu đồng.

Sau hơn 5 năm kết hôn, anh chị tích lũy được khoảng 3,5 tỷ đồng và từng kỳ vọng mua căn hộ đầu tiên. Tuy nhiên, giá nhà tại Hà Nội tăng nhanh khiến kế hoạch liên tục phải lùi lại. Những căn hộ hai phòng ngủ từng có giá khoảng 3 tỷ đồng vài năm trước nay đều lên quanh mức 5 tỷ đồng. Nếu mua ở thời điểm hiện tại, anh chị sẽ phải vay thêm ngân hàng 1,5 tỷ đồng.

Dù chỉ vay khoảng 30% giá trị căn nhà, vợ chồng anh Minh vẫn rất đắn đo. Vì sau thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi hiện phổ biến ở mức 10-13%/năm. Với khoản vay 1,5 tỷ đồng trong 20 năm, số tiền trả cả gốc lẫn lãi có thể lên tới 15 - 20 triệu đồng mỗi tháng, tức gần một nửa thu nhập của hai vợ chồng.

"Áp lực không chỉ nằm ở khoản trả nợ mà còn ở rủi ro lãi suất biến động. Chỉ cần một người giảm thu nhập hoặc gia đình phát sinh khoản chi lớn như ốm đau, học hành của con, kế hoạch tài chính sẽ bị xáo trộn", anh nói.

Quyết định trì hoãn mua nhà của gia đình anh Minh cũng phản ánh thực tế mặt bằng lãi suất vay mua bất động sản đang gia tăng trở lại. Báo cáo thị trường 6 tháng đầu năm của Viện Nghiên cứu Đất Xanh Services cho thấy lãi suất vay bất động sản phổ biến hiện ở mức 12-14%/năm.

Đáng chú ý, tại một số ngân hàng, lãi suất thả nổi đã lên tới 16,5%/năm, trong khi cùng kỳ năm trước chỉ dao động khoảng 6,5-7%/năm.

Trong khi đó, giá bất động sản trong 6 tháng đầu năm giảm không đáng kể so với mức tăng trước đó. Theo batdongsan.com.vn, giá rao bán nhà riêng, biệt thự cùng giảm 6%, nhà mặt phố giảm 3%, đất nền giảm 2%, trong khi chung cư gần như đi ngang với mức biến động 0%.

Chi phí vốn tăng gấp đôi, thậm chí gấp 2,5 lần đối với các khoản vay thả nổi, trong khi giá nhà giảm không đáng kể khiến nhiều người mua nhà sử dụng đòn bẩy tài chính rơi vào thế khó, buộc phải cân nhắc lại kế hoạch an cư.

60% người dưới 35 tuổi sẵn sàng thuê nhà

Gia đình anh Minh không phải trường hợp cá biệt. Khảo sát của Batdongsan.com.vn cho thấy 58% người trẻ tại Hà Nội hiện lựa chọn thuê nhà vì chưa đủ khả năng mua. Đơn vị này cũng dự báo tỷ lệ này có thể tăng lên 60%, 70%, thậm chí 80% trong thời gian tới nếu giá nhà tiếp tục neo ở mức cao.

Khảo sát của Batdongsan.com.vn cũng cho thấy hơn 41% người thuê nhà cho biết họ chưa đủ khả năng tài chính để mua, không muốn chịu áp lực từ các khoản vay dài hạn và nhận thấy chi phí thuê thấp hơn nhiều so với tiền lãi vay.

Với GDP bình quân đầu người năm 2024 khoảng 9,5 triệu đồng/tháng, một người trong độ tuổi 25-40 phải mất khoảng 26 năm tích lũy mới có thể mua căn hộ 60 m2 trị giá khoảng 3 tỷ đồng, trong điều kiện lãi suất tiết kiệm giả định ở mức 4,5%/năm.

Nghiên cứu của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng ghi nhận hơn 60% người dưới 35 tuổi tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng ưu tiên thuê nhà. Trong bối cảnh giá bất động sản liên tục tăng, nhiều người coi đây là phương án hợp lý để giảm áp lực tài chính và duy trì sự linh hoạt trong cuộc sống.

Theo VARS, trong 5 năm qua, giá căn hộ tại Hà Nội đã tăng khoảng 72%, TP.HCM tăng 50% và Đà Nẵng tăng 34%, trong khi thu nhập bình quân chỉ tăng khoảng 6-10% mỗi năm và phổ biến ở mức 6,8-8,9 triệu đồng/tháng.

Với khoản vay mua nhà từ 1,5-2 tỷ đồng, người mua có thể phải chi 25-60 triệu đồng mỗi tháng để trả cả gốc và lãi, cao gấp 5-10 lần tiền thuê nhà.

TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), nhận định nhu cầu ở thực vẫn là nền tảng của thị trường. Việc đa số người đang thuê vẫn mong muốn sở hữu nhà cho thấy nhu cầu không hề suy giảm, nhưng khả năng tiếp cận nhà ở ngày càng khó khăn do giá bán tăng nhanh hơn thu nhập.

Theo các chuyên gia, mục tiêu không phải mọi người đều phải sở hữu nhà mà là được tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả. Tại nhiều quốc gia phát triển, nhà ở cho thuê được xem là một phần quan trọng của hệ thống an sinh xã hội.

Theo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), hiện cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 771.971 căn. Số dự án đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2026 tương đương khoảng 77% mục tiêu của Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Song song với đó, Chính phủ và Bộ Xây dựng đang thúc đẩy nhiều cơ chế phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở thương mại giá phù hợp, trong đó yêu cầu các địa phương bố trí quỹ đất và dành một tỷ lệ diện tích nhất định trong các dự án nhà ở xã hội để phát triển nhà cho thuê.

Đối với những gia đình trẻ như anh Minh và chị Lan, đây là tín hiệu mang lại thêm hy vọng. "Chúng tôi rất mong có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội với mức giá phù hợp", anh Minh chia sẻ.