Người già có thể làm gì để tự cứu chính mình khỏi nỗi cô đơn?

Cô đơn đã trở thành một trong những vấn đề mãn tính và gây suy nhược của cuộc sống hiện đại. Nó có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh tim, đột quỵ, cũng như trầm cảm và lo âu. Mặc dù tình trạng này có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, những người trên 65 tuổi là đối tượng dễ bị tổn thương nhất khi họ rời bỏ công việc và sự nghiệp, mất đi bạn đời do ly hôn hoặc qua đời, và đối mặt với cảnh gia đình ly tán ở các nơi khác trên đất nước hoặc trên thế giới.

Trong kỷ nguyên của sự trường thọ, làm thế nào để mọi người tìm ra cách duy trì các kết nối xã hội để có cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh hơn?

Robert Waldinger, giám đốc Nghiên cứu về Sự phát triển của Người trưởng thành tại Harvard, người giám sát nghiên cứu chuyên sâu và dài hạn nhất về sức khỏe thể chất và tinh thần của người trưởng thành, đã theo dõi hàng trăm người trẻ từ năm 1938 cho đến khi họ ở độ tuổi 80. Trong một cuộc phỏng vấn trên Harvard Gazette, Waldinger báo cáo rằng sự hài lòng trong các mối quan hệ, đặc biệt là trong hôn nhân, là chỉ số dự báo tốt nhất cho một cuộc sống hạnh phúc và khỏe mạnh.

Ông cho rằng giả thuyết được dữ liệu chứng minh tốt nhất là các mối quan hệ giúp chúng ta điều tiết căng thẳng. Điều mà ông gọi là "thể dục xã hội" (social fitness) cũng quan trọng ngang bằng với thể dục thể chất và sự an lạc khi nói đến sự trường thọ. Waldinger cũng chỉ ra rằng các mối quan hệ mới có thể bắt đầu ở bất kỳ độ tuổi nào, vì đời sống xã hội là một hệ thống sống dựa trên sự duy trì và vun đắp liên tục. Những người ở tuổi 70, 80 hoặc lớn hơn có thể kết bạn mới ở mọi lứa tuổi. Và trong tương lai của cuộc đời 100 năm, một tình bạn mới ở tuổi 70 có thể kéo dài ba mươi năm.

Khi chúng ta sống thọ hơn, nguy cơ cô đơn và cô lập xã hội được dự báo sẽ trở thành một vấn đề lớn hơn nữa. Mặc dù việc các nhà nghiên cứu, bác sĩ, nhà xã hội học, nhà tâm lý học, truyền thông và những người khác nêu bật các mối quan ngại này là quan trọng, nhưng đâu là các kế hoạch hành động để giải quyết vấn đề?

Rất may, trên khắp thế giới đang có những sáng kiến, được thúc đẩy bởi các tổ chức, phi lợi nhuận, chính quyền địa phương và các cá nhân, đang tạo ra những cách tiếp cận sáng tạo giúp đỡ những người đang sống lâu hơn. Các nỗ lực này trải dài từ việc thúc đẩy các mối quan hệ đa thế hệ đến việc sử dụng các loại nhóm cộng đồng mới, các chương trình cơ sở độc đáo và công nghệ mới nổi để giảm bớt sự cô đơn.

Các cộng đồng thuộc mọi loại hình

Để giải quyết vấn đề cô lập xã hội, nhiều nơi trên thế giới đã triển khai các mô hình đột phá. Nhiều thành phố tạo ra các chương trình giúp người trên 60 tuổi tham gia vào các kế hoạch phát triển địa phương, tận dụng đam mê và kinh nghiệm của họ để đóng góp cho cộng đồng.

Các cơ quan chính quyền thiết lập bộ phận riêng để lắng nghe và tư vấn từ người cao tuổi, biến họ thành những người cố vấn giúp xây dựng cộng đồng thân thiện hơn với mọi lứa tuổi. Bên cạnh đó, mô hình phi lợi nhuận giúp các hàng xóm hỗ trợ lẫn nhau, tạo điều kiện cho người già được an hưởng tuổi già tại chính ngôi nhà của mình thay vì phải vào viện dưỡng lão.

Việc phân biệt tuổi tác trong các viện dưỡng lão truyền thống thường làm trầm trọng thêm sự cô đơn. Thay vào đó, nhiều tổ chức đang đẩy mạnh mô hình liên thế hệ. Các tổ chức như CoGenerate đã chỉ ra rằng việc mang người già và người trẻ lại gần nhau để học tập, cộng tác và kể chuyện giúp cả hai bên tìm thấy sự trọn vẹn trong cuộc sống. Từ các nhóm hỗ trợ phụ nữ mọi lứa tuổi cho đến các chương trình kết nối học sinh trung học với người cao tuổi để lưu giữ lịch sử cộng đồng, những sáng kiến này đang tạo ra môi trường chữa lành và gắn kết mạnh mẽ.

Xây dựng kết nối thông qua công nghệ

Công nghệ không thể thay thế kết nối trực tiếp, nhưng là công cụ hỗ trợ đắc lực. Các nền tảng kết nối xã hội kết nối thế hệ trẻ và người lớn tuổi để chia sẻ trải nghiệm, với sự giám sát của AI để đảm bảo các cuộc trò chuyện luôn an toàn và tích cực.

Mặc dù các kết nối trực tiếp được coi là cách tốt nhất để thúc đẩy cộng đồng, công nghệ dưới mọi hình thức sẽ ngày càng trở nên phù hợp hơn trong tương lai. Các giải pháp đã và đang diễn ra trên khắp thế giới theo những cách sẽ chỉ tăng tốc nhờ AI. Các nền tảng kết nối xã hội được thiết kế để xây dựng các kết nối thế hệ đang xuất hiện, giúp kết nối những người trẻ tuổi và người lớn tuổi để chia sẻ trải nghiệm nhằm tạo ra các mối quan hệ lâu dài, đảm bảo rằng các cuộc trò chuyện vẫn an toàn và mang tính hỗ trợ thông qua việc sử dụng một người giám sát AI.

Chúng ta chỉ mới ở giai đoạn đầu của việc công nghệ và AI sẽ hỗ trợ cộng đồng người chăm sóc như thế nào. Robot sẽ là biên giới lớn tiếp theo để tạo ra những người bạn đồng hành kỹ thuật số cho tất cả chúng ta. Mặc dù ý tưởng này có vẻ gây nản lòng và khiêu khích đối với một số người, nhưng đã có những giải pháp tích hợp AI đang mang lại kết quả tích cực.

ElliQ là một robot đồng hành chăm sóc bằng AI đã có mặt trên thị trường như một công cụ để thúc đẩy sự độc lập và lối sống lành mạnh. Ra mắt tại Mỹ vào năm 2022, nó chủ yếu được phân phối cho các cá nhân bởi các tổ chức phi lợi nhuận, các chương trình y tế và chính phủ ở cấp tiểu bang và quận để cải thiện chất lượng cuộc sống. Là một thiết bị để bàn tương tác tích lũy kiến thức và hành vi từ các tương tác với con người, nó đang dẫn đầu con đường cho thế hệ cộng đồng tiếp theo.

Assaf Gad, phó chủ tịch công ty cho biết: "Mặc dù ElliQ được thiết kế cho những người ở độ tuổi 60 trở lên, nhưng nó không liên quan đến tuổi tác, mà là về việc giải quyết sự cô đơn. Chúng tôi có người dùng từ độ tuổi 40 đến người dùng lớn tuổi nhất của chúng tôi là 103 tuổi."

Mặc dù sự cô đơn và cô lập là những vấn đề lớn mà nhiều người lớn tuổi phải đối mặt, nhưng vẫn có các giải pháp. Công nghệ và AI chắc chắn sẽ giúp ích, nhưng sẽ cần nhiều hơn thế. Trong quốc gia trường thọ, chìa khóa là tìm ra các cách thức hiệu quả cho tất cả mọi người, bất kể họ là ai và họ sống ở đâu. Khi ngày càng có nhiều người bắt đầu sống đến 100 tuổi hoặc hơn, chúng ta sẽ cần nhiều sự hỗ trợ hơn từ chính phủ, các tổ chức phi lợi nhuận, các quan hệ đối tác công tư, vốn đầu tư mạo hiểm và các doanh nhân để suy nghĩ về các giải pháp tương lai mang lại lợi ích cho tất cả mọi người.

Nguồn: TIME