Muốn nhận lại tiền trong vụ lừa đảo “sở hữu kỳ nghỉ”, nạn nhân cần làm gì?

Liên quan vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn bán các gói "sở hữu kỳ nghỉ", đến nay Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố 21 vụ án, khởi tố 187 bị can, bước đầu xác định gần 500 bị hại bị chiếm đoạt hơn 181 tỷ đồng.

Trao đổi về vụ việc, TS, luật sư Đặng Văn Cường cho rằng đây là vụ án có quy mô đặc biệt lớn, tính chất phức tạp và mức độ nguy hiểm cao. Những con số về số bị can, số nạn nhân và số tiền bị chiếm đoạt cho thấy hoạt động lừa đảo đã được tổ chức bài bản, kéo dài và có sự phân công vai trò chặt chẽ giữa nhiều đối tượng.

Theo luật sư Cường, pháp luật không cấm hoạt động kinh doanh dịch vụ nghỉ dưỡng dài hạn hay mô hình "sở hữu kỳ nghỉ". Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp đưa ra thông tin gian dối, tạo dựng các cam kết không có khả năng thực hiện nhằm khiến khách hàng tin tưởng giao tiền thì hành vi đó có dấu hiệu của tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

"Không phải mọi hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ đều là lừa đảo. Nếu doanh nghiệp có quyền khai thác hợp pháp các khu nghỉ dưỡng, có khả năng thực hiện đầy đủ cam kết với khách hàng thì đây là giao dịch dân sự hợp pháp. Tuy nhiên, nếu bất động sản nghỉ dưỡng không có thật, quyền lợi của khách hàng không thể thực hiện được hoặc các cam kết chuyển nhượng, sinh lời chỉ nhằm dụ khách nộp tiền thì đó là hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản", luật sư phân tích.

Theo kết quả điều tra bước đầu, nhiều doanh nghiệp đã tổ chức các hội thảo tặng quà, tặng voucher du lịch miễn phí để tiếp cận khách hàng. Sau đó, nhân viên tư vấn liên tục đưa ra các lời hứa hẹn về khả năng sinh lời, chuyển nhượng hợp đồng với mức lợi nhuận cao bất thường nhằm thúc đẩy khách ký hợp đồng và nộp tiền.

Khi khách hàng có nhu cầu chuyển nhượng hợp đồng, các đối tượng tiếp tục thành lập những công ty môi giới, sử dụng dữ liệu khách hàng để tiếp cận, hứa hẹn bán lại kỳ nghỉ với giá cao rồi yêu cầu nộp thêm các khoản phí đặt cọc, nâng cấp dịch vụ hoặc mua thêm gói nghỉ dưỡng mới. Tuy nhiên, thực tế không có giao dịch chuyển nhượng nào được thực hiện.

Luật sư Đặng Văn Cường nhận định, với số tiền chiếm đoạt đặc biệt lớn, các bị can giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu hoặc thực hành tích cực có thể phải đối mặt khung hình phạt từ 12 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự. Những người tham gia với vai trò giúp sức, hưởng lợi ít hơn sẽ được xem xét trách nhiệm tương ứng với mức độ tham gia.

Ông cũng cho rằng quá trình điều tra sẽ không chỉ dừng lại ở các bị can đã bị khởi tố. Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ trách nhiệm của những cá nhân, doanh nghiệp có liên quan, xác định ai biết rõ bản chất gian dối của hoạt động kinh doanh nhưng vẫn tham gia tư vấn, môi giới hoặc hỗ trợ thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Người bị hại trong vụ sở hữu kỳ nghỉ có cơ hội lấy lại tiền?

Đối với các nạn nhân, luật sư khuyến nghị cần nhanh chóng cung cấp hợp đồng, chứng từ thanh toán, phiếu thu, thông tin doanh nghiệp và các tài liệu liên quan cho cơ quan điều tra để được xác định tư cách người bị hại và bảo vệ quyền lợi trong quá trình giải quyết vụ án.

Những người bị hại trong vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản này và những người đã bỏ tiền ra để mua các hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, hợp đồng bán kỳ nghỉ, các giao dịch có liên quan đến kỳ nghỉ thì cần chuẩn bị các tài liệu, cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra để được tham gia vụ án với tư cách là người bị hại.

Thông tin giấy tờ tài liệu bao gồm hợp đồng, phiếu thu, chứng từ thanh toán, thông tin của công ty, thông tin về người môi giới và các thông tin tài liệu khác có liên quan. Hiện nay cơ quan điều tra đã thu giữ được 1 lượng tài sản rất lớn và tiếp tục phong tỏa, ngăn chặn các tài sản do phạm tội mà có, bắt giữ các đối tượng có liên quan. Bởi vậy việc phối hợp của các nạn nhân trong vụ việc này sẽ góp phần giải quyết vụ án nhanh hơn, đầy đủ và triệt để hơn, đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho những người bị hại, thu hồi tài sản do phạm tội mà có để trả lại cho người bị hại theo quy định của pháp luật.

Nếu các đối tượng phạm tội và những người thân thích tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả, trả lại trực tiếp tiền cho người bị hại thì người bị hại có thể được khắc phục hậu quả luôn. Nếu không nhận được tài sản luôn từ các bị can, những người thân thích của các bị can hoặc từ công ty có dấu hiệu lừa đảo thì những người mua kỳ nghỉ cần liên hệ với cơ quan tiến hành thủ tục hoặc nhờ sự hỗ trợ của các văn phòng luật sư để cung cấp chứng cứ, trình bày sự việc, đề nghị được tham gia vụ án với tư cách là người bị hại hoặc người có quyền lợi liên quan theo quy định của pháp luật.