Một nhà ga của sân bay đông đúc nhất Việt Nam đứng trước thay đổi lớn chưa từng có

Sau hơn 6 thập kỷ phục vụ hành khách, nhà ga T1 tại sân bay Tân Sơn Nhất đang được nghiên cứu phương án xây dựng lại toàn bộ, thay vì tiếp tục sửa chữa từng phần. Nhà ga mới còn có thể được kết nối ngầm với T3, tạo thành một tổ hợp khai thác liên thông trong tương lai.

Nhà ga lâu đời bộc lộ nhiều bất cập

Theo thông tin Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) trao đổi với Báo Thanh Niên, nhà ga T1 được xây dựng từ giai đoạn 1963-1964 và đã hoạt động liên tục hơn 60 năm. Đây từng là nhà ga hành khách duy nhất của sân bay Tân Sơn Nhất, trước khi nhà ga quốc tế T2 được đưa vào sử dụng năm 2007.

Qua nhiều lần cải tạo, mở rộng, T1 hiện có công suất khoảng 15 triệu lượt khách mỗi năm. Sau khi nhà ga T3 đi vào hoạt động, phần lớn chuyến bay của Vietjet Air vẫn khai thác tại T1; Vietnam Airlines, Pacific Airlines, Vasco, Bamboo Airways, Sun PhuQuoc Airways và một số hãng khác đã chuyển sang T3, theo Báo Tiền Phong.

Tuy nhiên, tuổi đời dài cùng nhiều lần cơi nới khiến hạ tầng, công nghệ và cách tổ chức luồng khách tại T1 không còn phù hợp với nhu cầu khai thác dài hạn. Đại diện ACV cho biết một số hạng mục kỹ thuật, khu vực vệ sinh và không gian phục vụ đã xuống cấp; việc sửa chữa nhỏ lẻ không còn mang lại hiệu quả căn bản.

Một bất cập khác nằm ở khu vực đón, trả khách. Người đi bộ phải băng qua các làn ôtô để di chuyển giữa nhà ga và bãi xe, dễ gây xung đột giao thông, ùn ứ và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn vào giờ cao điểm. Theo ACV, xây dựng lại nhà ga được xem là phương án có thể giải quyết triệt để hơn những tồn tại này.

Nghiên cứu xây mới, làm hầm nối T3

Thay vì tiếp tục cải tạo từng phần, ACV đang nghiên cứu xây dựng lại toàn bộ nhà ga T1. Báo Tiền Phong ngày 12/7 dẫn thông tin từ ACV cho biết kế hoạch mới ở bước nghiên cứu sơ bộ. Quy mô, hình thức đầu tư và lộ trình triển khai sẽ được xác định sau khi điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt.

Theo định hướng được Báo Tuổi Trẻ dẫn lại, nhà ga có thể được xây theo mô hình cao tầng, tăng không gian phục vụ hành khách, đồng thời bổ sung tổ hợp dịch vụ và bãi đỗ xe. Một phương án của đơn vị tư vấn đề xuất công suất ban đầu khoảng 10 triệu khách/năm, chuẩn bị hạ tầng để có thể nâng lên 15 triệu khách/năm trong tương lai.

Điểm đáng chú ý nhất là đề xuất xây đường hầm kết nối trực tiếp T1 với T3. Hai nhà ga cùng phục vụ các đường bay nội địa nhưng nằm cách nhau khoảng 1km. Kết nối ngầm, nếu được triển khai, có thể rút ngắn thời gian di chuyển, hỗ trợ hành khách nối chuyến và giảm phương tiện trung chuyển trên mặt đất.

Dù vậy, chưa có thông tin chính thức đường hầm sẽ dành cho người đi bộ, xe trung chuyển hay một loại hình vận tải khác. Thiết kế, tổng vốn đầu tư và tiến độ cũng chưa được chốt.

Nhà ga T1 mới còn được tính toán để khai thác một phần chuyến bay quốc tế, qua đó chia sẻ áp lực với T2. Tuy nhiên, chức năng cụ thể của T1, T2 và T3 vẫn phụ thuộc vào quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Hành khách sẽ đi đâu nếu T1 được xây lại?

Theo Báo Tuổi Trẻ, ACV tính bố trí một phần hoạt động bay nội địa của Vietjet tại T3 trong thời gian cải tạo, xây dựng lại T1. Phần còn lại có thể được sắp xếp tại khu vực tổ chức lại, song hiện chưa có phương án khai thác chính thức.

T3 là lựa chọn đáng chú ý nhất bởi đây là nhà ga nội địa có công suất thiết kế 20 triệu lượt khách mỗi năm. Theo Báo Chính phủ, công trình có diện tích sàn 112.500m², gồm một tầng hầm, 4 tầng nổi và được trang bị hệ thống làm thủ tục, gửi hành lý tự động.

Tuy nhiên, chưa thể khẳng định T1 sẽ đóng hoàn toàn hay được thi công theo từng giai đoạn. Nhà ga T2 cũng chưa được xác nhận sẽ tiếp nhận các chuyến bay nội địa, bởi khu vực này hiện chủ yếu phục vụ đường bay quốc tế.

Trong thời gian hiện tại, hành khách vẫn làm thủ tục tại nhà ga được ghi trên vé và thông báo của hãng. Nếu việc điều chuyển diễn ra sau này, người đi máy bay cần kiểm tra kỹ vé điện tử, ứng dụng, tin nhắn hoặc email trước khi đến sân bay, thay vì mặc định một hãng chỉ khai thác tại một nhà ga.

Cục Hàng không Việt Nam từng lưu ý khoảng cách giữa T1, T2 và T3 khá xa, thời gian di chuyển có thể mất trung bình khoảng 20 phút tùy tình hình giao thông. Sân bay có xe buýt miễn phí kết nối các nhà ga, nhưng hành khách vẫn nên chủ động đến sớm để tránh trễ chuyến nếu nhầm điểm làm thủ tục.