Một người phụ nữ nghỉ hưu 70 tuổi lọt danh sách TIME 100 vì dám để cả thế giới nhìn thấy nỗi đau của mình

Như thường niên, danh sách TIME 100 năm 2026 không chỉ vinh danh những chính trị gia hay tỷ phú công nghệ mà còn dành vị trí trang trọng cho những cá nhân đã thay đổi nhận thức của nhân loại bằng lòng dũng cảm cá biệt.

Trong danh sách dài những người nổi tiếng trong lĩnh vực giải trí, chính trị, kinh tế, cái tên Gisèle Pelicot - một người phụ nữ Pháp 70 tuổi vốn là “người bình thường” nổi lên như một hiện tượng xã hội sâu sắc. Bà là một bị hại trong một phiên tòa. Nhưng trên hết, bà là một người phụ nữ đã biến bi kịch cá nhân thành một cuộc cách mạng về quyền phụ nữ và công lý toàn cầu.

Sự hiện diện của bà trong danh sách năm nay khẳng định rằng những giá trị về nhân phẩm và sự tự tôn vẫn luôn là tâm điểm thu hút sự quan tâm của độc giả khắp thế giới, bao gồm cả Việt Nam, nơi các vấn đề về bình đẳng giới và bảo vệ phụ nữ đang ngày càng được coi trọng.

Người phụ nữ thách thức trật tự cũ

Trên tạp chí TIME danh tiếng, phần giới thiệu về người phụ nữ đặc biệt này được viết như sau: “Mỗi buổi sáng, khi Gisèle Pelicot bước chân vào tòa án Pháp với tư thế ngẩng cao đầu, bà đang khước từ sự thống trị của trật tự gia trưởng vốn đã khuất phục phụ nữ trong một thời gian dài. Phiên tòa đã phơi bày chi tiết một loạt các vụ tấn công kinh hoàng từ chính chồng bà và hàng chục người khác. Trong một minh chứng cho lòng dũng cảm phi thường, Gisèle đã chọn từ bỏ quyền ẩn danh để tham gia công khai vào các tiến trình tố tụng.

Trong cuộc đấu tranh công khai dũng cảm này, bà đã chứng kiến chồng mình bị kết tội hiếp dâm và 50 bị cáo khác bị tuyên án phạm tội hiếp dâm, cố ý hiếp dâm hoặc tấn công tình dục. Bà đã góp phần vào một tiến trình công lý toàn cầu nhằm làm suy yếu chế độ gia trưởng và phá vỡ sự chấp nhận bạo lực tình dục trên khắp thế giới. Giống như cách Gandhi đã thách thức bạo lực sắc tộc tại Ấn Độ, Gisèle đã thách thức trật tự gia trưởng ở khắp mọi nơi, bao gồm cả trong hôn nhân và thúc đẩy quyền con người phổ quát. Đã có những lời tri ân dành cho Gisèle ở nhiều quốc gia. Bà là biểu tượng của sức mạnh và sự sống sót, là nguồn cảm hứng cho phụ nữ và cho cả những người đàn ông tử tế ở bất cứ nơi nào chúng ta sống. Gisèle đã chỉ cho chúng ta con đường. Bây giờ chúng ta phải bước tiếp”.

Từ nạn nhân đến người hùng của thời đại mới

Gisèle Pelicot sinh năm 1953 tại Pháp, vốn là một người phụ nữ sống cuộc đời bình lặng trước khi bị đẩy vào tâm điểm của một trong những vụ án chấn động nhất lịch sử tư pháp hiện đại. Trong suốt hơn 50 năm, bà tin rằng mình có một cuộc hôn nhân hạnh phúc với Dominique Pelicot, cho đến khi sự thật kinh hoàng được phơi bày vào năm 2020. Cảnh sát phát hiện ra rằng trong suốt một thập kỷ, chồng bà đã đánh thuốc mê bà bằng thuốc an thần liều cao và mời gọi hàng chục người lạ đến nhà riêng ở thị trấn nhỏ Mazan để thực hiện các hành vi xâm hại tình dục trong lúc bà hoàn toàn bất tỉnh.

Thay vì lựa chọn một phiên tòa kín để bảo vệ sự riêng tư như thông thường, Gisèle Pelicot - một nạn nhân bị xâm hại tình dục đã đưa ra một quyết định làm thay đổi hoàn toàn cục diện: bà yêu cầu công khai toàn bộ quá trình xét xử. Với tuyên bố nổi tiếng rằng "nỗi hổ thẹn phải thuộc về phía những kẻ thủ ác chứ không phải nạn nhân", bà đã buộc xã hội phải đối mặt trực tiếp với sự tàn bạo của bạo lực tình dục được che đậy dưới vẻ ngoài của một gia đình kiểu mẫu.

Quyết định này không chỉ giúp kết tội 51 người đàn ông với các mức án nghiêm khắc mà còn thúc đẩy một làn sóng cải cách luật pháp tại Pháp về khái niệm "sự đồng thuận" trong quan hệ tình dục.

Trong suốt nhiều tháng diễn ra phiên tòa tại Avignon, hình ảnh Gisèle Pelicot không đơn độc. Mỗi sáng khi bà bước đến tòa án, hàng trăm người thuộc nhóm "Les Amazones d'Avignon" và các tình nguyện viên đã đứng xếp hàng dài, đồng loạt vỗ tay vang dội để tiếp thêm sức mạnh cho bà. Làn sóng ủng hộ không chỉ dừng lại ở cổng tòa án mà đã bùng phát thành các cuộc tuần hành khổng lồ trên khắp nước Pháp. Tại Paris, Marseille, Lille và hơn 30 thành phố khác, hàng chục nghìn người - từ những phụ nữ trẻ đến những người bà, và cả những người đàn ông tử tế đã xuống đường với khẩu hiệu vang dội: "Tất cả chúng ta đều là Gisèle".

Khẩu hiệu biểu trưng nhất của cuộc đấu tranh này chính là "La honte change de camp" (Nỗi hổ thẹn phải đổi phe). Đây là thông điệp mà Gisèle đã kiên quyết khẳng định ngay từ đầu: bà không việc gì phải che mặt hay giấu giếm, bởi kẻ phải xấu hổ chính là những kẻ thủ ác. Khắp các đường phố, những bức bích họa vẽ chân dung bà với ánh nhìn kiên định xuất hiện trên các mảng tường như một biểu tượng của lòng dũng cảm. Các cuộc biểu tình lặng lẽ nhưng đầy sức nặng tại làng Mazan, nơi vụ án xảy ra, cũng thu hút hàng trăm người tham gia để bày tỏ sự đoàn kết với nạn nhân.

Sự ủng hộ này không chỉ là niềm an ủi về tinh thần mà còn tạo ra một sức ép xã hội khủng khiếp, buộc dư luận phải nhìn nhận lại các vấn đề về sử dụng chất kích thích để xâm hại và lỗ hổng trong khái niệm "sự đồng thuận" của luật pháp hiện hành tại Pháp, và sâu rộng hơn là toàn cầu. Gisèle Pelicot đã thực sự biến một phiên tòa hình sự thành một phong trào xã hội sâu rộng, nơi mỗi bước đi của bà đều được hàng triệu trái tim dõi theo, ủng hộ và bảo vệ.

Ở tuổi ngoài 70, Gisèle Pelicot không còn là người phụ nữ bị khuất phục bởi thuốc mê và sự phản bội. Bà đã trở thành gương mặt đại diện cho phong trào chống lại văn hóa cưỡng bức, nhận được sự ủng hộ từ hàng triệu người trên thế giới. Câu chuyện của bà không chỉ là về một vụ án hình sự, mà là bài học về sự tự tôn, khả năng hồi phục và sức mạnh của việc lên tiếng công khai để đòi lại công lý cho chính mình và cho những người phụ nữ khác đang sống trong thầm lặng.

Nguồn: TIME