Một người đàn ông được ghép thận lợn và sống khoẻ mạnh 9 tháng

Trong một sự kiện lần đầu tiên trên thế giới, một người đàn ông đã sống chín tháng mà không cần chạy thận nhân tạo sau khi nhận một quả thận lợn biến đổi gen.

Ông Tim Andrews, 66 tuổi, đến từ bang New Hampshire, đã bị suy thận giai đoạn cuối do biến chứng của bệnh tiểu đường tuýp 2 trước khi trải qua ca phẫu thuật tiên phong này tại Mỹ vào tháng 1 năm 2025.

Các bác sĩ giải thích rằng cơ quan động vật này - được lấy từ một giống lợn mini Yucatan và chỉnh sửa gen để tương thích với hệ miễn dịch của người - đã đóng vai trò như một "cầu nối" tạm thời trong thời gian ông Andrews chờ đợi một ca ghép tạng từ người hiến tặng.

Ông đã sống khỏe mạnh với quả thận chỉnh sửa gen trong 271 ngày trước khi chuyển sang chạy thận trong một thời gian ngắn và sau đó nhận được thận ghép từ người hiến.

Các đội ngũ y tế cho biết cột mốc này đánh dấu thời gian sống sót không cần chạy thận dài nhất từng được ghi nhận sau một ca ghép thận lợn trên bệnh nhân còn sống, đồng thời là ca chuyển đổi thành công đầu tiên từ ghép thận lợn sang ghép thận người.

Quả thận được ghép vào tháng 1 năm ngoái và đã bắt đầu hoạt động ngay lập tức.

Sau khoảng sáu tháng, các mạch máu của quả thận bắt đầu tổn thương và tiến triển thành suy tạng, dẫn đến việc quả thận lợn phải bị cắt bỏ.

Ông Andrews sau đó đã nhận được một quả thận từ một người hiến tặng đã qua đời.

Trong một bộ phim tài liệu của CNN, ông chia sẻ ca ghép thận lợn là một "phép màu", và nói thêm: "Tôi đã sống lại, sau một thời gian dài không thực sự được sống."

Ông cho biết mình đã có thể nấu ăn, hút bụi nhà cửa và đi dạo những quãng đường dài cùng chú chó của mình.

Các nhà nghiên cứu khẳng định không phát hiện bất kỳ vi-rút hay mầm bệnh nào từ lợn ở bất kỳ thời điểm nào.

Họ nói thêm rằng các kết quả này ủng hộ phương pháp ghép thận lợn như một cầu nối tiềm năng cho những người đang phải chờ đợi thận hiến từ người trong thời gian dài, đồng thời nhấn mạnh cần phải nghiên cứu thêm.

Tương lai của phương pháp ghép tạng động vật

Đội ngũ nghiên cứu, đến từ hệ thống y tế Mass General Brigham tại Mỹ, đã công bố các phát hiện của họ trên tạp chí y khoa The Lancet.

Tác giả chính, Tiến sĩ Leonardo Riella từ Trung tâm Khoa học Ghép tạng thuộc Mass General Brigham, cho biết: "Thực trạng thiếu hụt tạng hiến là khủng hoảng lớn nhất mà chúng ta đang phải đối mặt trong lĩnh vực ghép tạng hiện nay. Chúng ta đều biết rằng phương pháp điều trị tốt nhất cho những bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn cuối chuyển sang suy thận là ghép tạng, nhưng chúng ta đơn giản là không có đủ tạng người để ghép kịp thời. Tầm nhìn của chúng tôi là dị ghép (xenotransplantation - ghép tạng từ động vật sang người) có thể giúp san bằng khoảng cách này - ban đầu là một cầu nối giúp bệnh nhân thoát khỏi việc chạy thận trong lúc chờ thận người hiến, và về lâu dài, khi chúng ta xác lập được độ an toàn và tính bền vững, nó có thể trở thành một phương pháp điều trị đích hoàn chỉnh."

Ông nói thêm: "Các bệnh nhân mới chính là những người tiên phong thực sự ở đây. Bằng việc dũng cảm tiến lên và sẵn sàng tham gia vào các nghiên cứu giai đoạn đầu này, họ đang thúc đẩy nền y học tiến về phía trước. Nếu không có sự tin tưởng và dũng khí của họ, chúng tôi sẽ không thể làm được những gì mình đang làm."

Một ca ghép thận lợn khác cho người sống đã được thực hiện vào năm 2024 tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts, trong đó bệnh nhân đã sống sót được 52 ngày trước khi qua đời do các vấn đề tim mạch không liên quan đến ca ghép.

Tiến sĩ Rommel Ravanan, Giám đốc Y khoa của NHS Blood and Transplant tại Anh, đồng thời là bác sĩ tư vấn chuyên khoa thận, cho biết Mỹ và Trung Quốc đã báo cáo một số ca ghép tương tự kể từ năm 2022.

Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào cho quy trình tương tự tại Anh, mặc dù các cơ quan quản lý đã xem xét cách thức vận hành của chúng.

Ông phát biểu với hãng tin Press Association: "Những tiến bộ trong công nghệ di truyền cho phép các đội ngũ 'loại bỏ' một số gen của lợn, giúp cơ thể người ít nhận diện cơ quan này là vật thể lạ hơn.

Những cải tiến gần đây trong bản đồ gen và sự phát triển của các kỹ thuật như 'kéo di truyền' CRISPR đã giúp điều này trở nên khả thi hơn.

Lợn được lựa chọn vì nhiều lý do, bao gồm việc kích thước tạng và giải phẫu của chúng tương đồng với con người.

Nguồn: The Independent