Mont Blanc tan chảy

Mùa hè nóng bức bất thường ở dãy Alps đã ghi nhận số lượng trận sạt lở đá kỷ lục, một số vụ gây tử vong, trong đó "phần lớn là do khủng hoảng khí hậu", theo nhà khoa học Ludovic Ravanel.

Năm nay "chắc chắn sẽ là một năm kỷ lục" xét cả về tần suất sạt lở đá lẫn khối lượng đá khổng lồ tách khỏi núi gần như mỗi ngày, giám đốc nghiên cứu tại CNRS (Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp) chia sẻ với AFP.

Khu vực xung quanh đỉnh Mont Blanc - nơi được mệnh danh là "mái nhà của châu Âu" - chịu ảnh hưởng đặc biệt nặng nề.

Vào cuối một mùa hè dồn dập các đợt nắng nóng gay gắt, số lượng vụ sạt lở đá được ghi nhận chỉ tính riêng ở khối núi Mont Blanc dự kiến sẽ đạt mốc 450, ông Ravanel cho biết.

"Đó là một con số vô cùng kinh ngạc, nếu biết rằng chỉ 10 hoặc 20 năm trước, con số này chỉ dừng lại ở vài chục vụ," nhà địa hình học nói thêm.

Kỷ lục trước đó là 300 vụ, được xác lập vào năm 2022 - một năm khác cũng ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục.

"Phần lớn (các vụ sạt lở đá) có thể do khủng hoảng khí hậu," ông Ravanel nhận định, đồng thời lưu ý rằng nhiệt độ tăng cao đang làm suy thoái và thu hẹp băng vĩnh cửu.

Trong hàng nghìn năm qua, lớp băng "vô hình" đã nằm trong các kẽ hở của đá, đóng vai trò "như một loại xi măng kết dính các ngọn núi lại với nhau," ông nói.

Khi nhiệt độ tăng cao, lớp băng này tan chảy làm các khối đá rời ra, gây sạt lở.

Sạt lở đá cũng xảy ra khi các sông băng tan chảy, làm giảm áp lực ổn định mà chúng tác động lên các bức tường đá khi sông băng "mất đi độ dày," ông cho biết thêm.

Nhiệt độ dự kiến sẽ giảm ở các vùng núi cao trong những ngày tới.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với sự trở lại của trạng thái ổn định, vì "ngay cả khi bề mặt đóng băng trở lại, lượng nhiệt khổng lồ từ mùa hè năm 2026 sẽ tiếp tục xâm nhập sâu vào lòng đất cho đến tháng 11, tháng 12, hoặc thậm chí tới tận tháng 1 năm sau," ông Ravanel cảnh báo.

"Chúng tôi dự đoán những vụ sạt lở đá mạnh nhất sẽ xảy ra vào mùa thu này," ông Ravanel dự báo, dù tần suất có thể sẽ ít hơn.

Các biện pháp phòng ngừa

Tình trạng đá mất ổn định gây ra nhiều rủi ro cho các nhà leo núi, và một số người đã thiệt mạng kể từ khi mùa leo núi hè bắt đầu.

Vào tháng 7, hai du khách người Séc đã thiệt mạng trong một vụ sạt lở đá trên tuyến đường phổ biến nhất để lên đỉnh Mont Blanc. Vào tháng 8, một người đàn ông 31 tuổi cũng qua đời vì đá lở ở khối núi Mont Blanc.

Chính quyền đã cho đóng cửa hai trạm trú chân dùng cho hành trình chinh phục Mont Blanc - một biện pháp phòng ngừa từng được áp dụng vào năm 2022.

Nhưng ông Ravanel không tin rằng nên hạn chế hoàn toàn việc tiếp cận các vùng núi cao, ông mô tả nơi đây "trên hết là một không gian của sự tự do".

"Cộng đồng leo núi tự điều chỉnh" và "không tự đặt mình vào rủi ro lớn hơn trong đợt nắng nóng so với một mùa hè mát mẻ hơn," ông nói.

Theo quan điểm của ông, do đó "không có sự bùng nổ về số vụ tai nạn" do đá lở gây ra. Thay vào đó, số vụ tai nạn gia tăng phản ánh mức độ phổ biến ngày càng tăng của các khu nghỉ dưỡng và làng mạc vùng núi đối với du khách, dẫn đến lượng khách tổng thể cao hơn.

Nguồn: AFP