Trong những buổi họp mặt gia đình, chúng ta thường bắt gặp cảnh họ hàng vây quanh một đứa trẻ để chỉ trích hoặc trêu chọc: "Sao nhát thế?", "Lớn rồi mà chưa biết thưa gửi à?", "Học hành lẹt đẹt thế này thì làm nên trò trống gì?".
Nhiều bậc cha mẹ vì nể mặt đã chọn cách cười trừ hòa giải, thậm chí hùa theo để "giữ miếng". Nhưng sự thật rất phũ phàng: Mọi sự chỉ trích nhắm vào đứa trẻ trước đám đông thường mang theo ác ý. Khi người khác dám công khai hạ thấp con bạn, thực chất họ không quan tâm đến đứa trẻ, mà đang ngầm khẳng định rằng: Bạn là người cha, người mẹ nhu nhược và dễ bị lấn lướt.
Nhiều phụ huynh lầm tưởng rằng "người quen cả, họ chỉ nói vui thôi". Nhưng trong thế giới của trẻ thơ, lòng tự trọng quý giá hơn bất cứ thứ gì. Sự chỉ trích công khai không phải lời nhắc nhở thiện chí, mà là sự chà đạp lên ranh giới cá nhân.
Người ta dám bắt nạt con bạn vì họ tin rằng bạn không đủ năng lực hoặc dũng khí để bảo vệ con mình. Một câu chuyện điển hình: Người cô luôn miệng chê bai con của cháu gái mình là "nhút nhát, kém cỏi". Người mẹ vì nể sợ nên chỉ biết cười gượng. Kết quả, đứa trẻ trở nên tự ti, ám ảnh mỗi khi phải gặp họ hàng. Sự thật sau đó mới vỡ lở khi người cô thừa nhận với người khác: "Nó (người mẹ) hiền quá, dễ bắt nạt, nói con nó vài câu thì có sao đâu!".
Sự nhẫn nhịn của cha mẹ không đổi lấy sự hòa thuận, nó chỉ nuôi dưỡng thêm sự ngạo mạn của đối phương và sự tổn thương sâu sắc trong lòng đứa trẻ.
Ảnh minh họa
Khi một người chỉ trích con bạn trước mặt mọi người, họ đang thực hiện một "đòn tấn công kép":
- Với đứa trẻ: Hủy hoại lòng tự tin, gieo rắc mặc cảm "mình không đủ tốt". Vết sẹo tâm lý này có thể theo con suốt đời.
- Với cha mẹ: Đây là sự coi thường trực diện. Họ cho rằng bạn không biết dạy con, không có uy tín, nên mới dám tùy tiện "nắn gân" con bạn để thể hiện sự ưu việt của bản thân.
Bạn càng lùi bước, họ càng lấn tới. Ngược lại, những phụ huynh có cá tính mạnh, sẵn sàng đáp trả một cách văn minh nhưng quyết liệt thường khiến người khác phải kiêng dè. Khi bạn dám bảo vệ con, người khác mới bắt đầu tôn trọng bạn.
Để không bị "thao túng" bởi những mối quan hệ thân quen, cha mẹ cần thực hiện 4 điều sau:
1. Gạt bỏ "thể diện", ngăn chặn ngay lập tức Đừng sợ mất lòng. Khi con bị chỉ trích, hãy lên tiếng ngay với thái độ kiên định nhưng bình tĩnh: "Gia đình em sẽ tự dạy bảo cháu, mong bác đừng nói thế trước mặt con trẻ". Thái độ rõ ràng giúp đối phương hiểu rằng bạn có giới hạn và không dễ bị bắt nạt.
2. Xoa dịu và tái xây dựng tự tin cho trẻ Nếu con đã lỡ bị chỉ trích, hãy kịp thời an ủi. Đừng bao giờ nói "họ nói đúng đấy" hay "họ chỉ muốn tốt cho con". Hãy ôm con và khẳng định: "Con không sai, cách bác ấy nói mới là không đúng. Bố mẹ luôn tin tưởng con".
3. Đưa ra "cảnh báo" trước Với những người thân có thói quen chê bai, hãy thẳng thắn trao đổi trước buổi gặp mặt: "Cháu nhà em khá nhạy cảm, hy vọng mọi người không trêu chọc hay chỉ trích cháu công khai". Nếu họ vẫn tiếp tục, hãy hạn chế tiếp xúc hoặc kiên quyết ngắt lời.
4. Nâng tầm bản thân: Cha mẹ có khí chất, con có chỗ dựa Trong các mối quan hệ xã hội, người ta thường "trông mặt bắt hình dong". Khi bạn mạnh mẽ, độc lập và có tiếng nói, người khác tự nhiên sẽ dành cho con bạn sự tôn trọng tương đương. Cha mẹ chính là "bệ đỡ" vững chắc nhất của con cái.
Bảo vệ con chính là bảo vệ nhân phẩm của chính mình. Đừng để bất kỳ ai – dù là họ hàng – làm tổn thương con bạn dưới danh nghĩa "quan tâm". Hãy là một người cha, người mẹ có gai góc, để con được lớn lên trong sự yêu thương và tôn trọng tuyệt đối.