Thôn Tràng Cát (Thanh Oai, Hà Nội) nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km, là nơi nổi tiếng với nghề trồng lá dong gói bánh chưng truyền thống. Thời điểm này, người dân tại thủ phủ lá dong truyền thống hối hả vào vụ thu hoạch.
Tại làng, mỗi hộ gia đình có khoảng hàng chục héc-ta lá dong được trồng khắp các khu vực đất ven nhà, dọc bờ suối hoặc vùng đất hoang. Dễ trồng, không mất quá nhiều công sức để chăm sóc, song những vườn lá dong đem lại nguồn thu nhập lớn cho người dân mỗi năm.
Gia đình nhà anh Tuấn có 4 sào đất trồng lá dong. Những ngày này, các thành viên trong gia đình anh đều tạm gác lại công việc khác để tập trung thu hoạch cho kịp thời vụ. Anh Tuấn cho biết: “Trồng và thu hoạch lá dong đỡ vất vả hơn trồng lúa và trồng hoa màu. Cây lá dong có thể thu hoạch 3 lần/năm, nhưng nếu khai thác với tần suất này thì lá sẽ không to, dày và đẹp. Bởi thế, hầu hết người dân đều chủ yếu khai thác lá để bán vào dịp cuối năm. Đây là thời điểm thị trường cần nhiều lá dong nhất”.
Vừa cắt lá, anh Tuấn vừa nói: “Năm nay lượng khách đặt mua sớm nên chúng tôi phải tranh thủ cắt ngày cắt đêm, mừng lắm vì lá dong được mùa được giá. Nhà tôi có 4 sào trồng, mỗi sào ước tính thu được khoảng 20.000 lá có thể thu về 20 triệu đồng/ sào”.
Cách đó không xa nhà bà Cúc với hơn 2 sào cây lá dong, năm nay gia đình bà ước tính cắt được hơn 50.000 lá. “Lá dong năm nay đẹp, bản to, ít sâu bệnh hơn các năm trước, nhiều người đặt lắm nên năm nay dân làng chúng tôi thu hoạch từ rất sớm”.
Cây lá dong cao từ 1-3m, việc cắt lá phải làm thủ công hoàn toàn. Đôi tay những người nông dân thoăn thoắt cắt lia lưỡi dao sắc nhọn về phía những chiếc lá, gặt hái thành quả cả năm chờ đợi. Được biết, mỗi ngày, dân làng Tràng Cát có thể cắt khoảng 4000 - 5000 lá dong.
Lá dong sau khi thu hoạch được lựa chọn cẩn thận, loại bỏ những lá rách, buộc thành từng bó 100 lá. Hiện, lá dong Tràng Cát đang được thu mua tại vườn với giá 80.000 - 120.000 đồng/100 tàu. Dự kiến cận Tết, giá có thể tăng thêm.
Người làng cho biết, sở dĩ, lá dong Tràng Cát được ưa chuộng từ xưa đến nay là bởi đây là giống lá nếp, bầu lá tròn, mềm, dai, mặt dưới có màu xanh non, cuống lá dài đồng màu với thân lá, chất lượng hơn hẳn lá dong ở những nơi khác. Dùng lá dong Tràng Cát để luộc bánh chưng, khi chín sẽ có màu xanh đẹp mắt và vị thơm đặc trưng hấp dẫn.
Rất đông thương lái đến chọn mua lá. Theo những tiểu thương này cho biết, năm nay lá dong tại làng Tràng Cát to, đều và đẹp nên giá thu mua sẽ cao hơn so với mọi năm.
Anh Tuấn Linh, một thương lái chuyên thu mua lá dong ở huyện Mỹ Đức (Hà Nội) cho hay, thời điểm này người dân bắt đầu đi tìm, chọn mua lá dong nên suốt 3 ngày nay anh đều phải đến làng Tràng Cát để nhập lá. “Đến nay, tôi cũng đã nhận được đơn hàng hơn 30.000 lá dong. Vì sử dụng xe máy nên mỗi chuyến tôi chỉ chở được 10 bó (1000 lá), 3 ngày nay liên tục chay rồi mà vẫn chưa đủ để kịp giao cho các tiểu thương”. Anh Linh nói.