Góp gần 19 tỷ USD vào nền kinh tế, những 'chiếc vuốt' này được cưng như trứng tại Nhật Bản, Nhà vua và Hoàng hậu đều sở hữu

Tại Nhật Bản, tác động tài chính từ loài mèo lớn đến mức giới chuyên gia đã tạo ra một thuật ngữ riêng là "catnomics".

Tầm ảnh hưởng của mèo hiện diện khắp mọi ngõ ngách của xã hội Nhật Bản. Một báo cáo gần đây ước tính loài vật này đóng góp khoảng 3 nghìn tỷ yên (18,8 tỷ USD) cho nền kinh tế Nhật Bản trong năm nay.

"Thị trấn mèo" thu nhỏ giữa lòng Tokyo

Quyền lực của những "móng vuốt" nhỏ này được thể hiện rõ nhất tại Yanaka Ginza — một khu phố mang phong cách retro ở phía đông bắc thủ đô Tokyo. Nơi đây được ví như "thị trấn mèo", thu hút lượng lớn khách du lịch từ Bắc Mỹ, Australia và châu Âu đến check-in.

Mọi lối đi tại Yanaka Ginza đều gắn liền với lịch sử của loài mèo. Hình ảnh của chúng tô điểm cho các mặt tiền cửa hàng, biển báo đường phố. Du khách đến đây có thể thưởng thức những món bánh ngọt hình mèo hay tự thiết kế những con dấu cá nhân theo chủ đề dấu chân mèo. Vào những ngày hè oi bức, khi những "cư dân bốn chân" thực sự chọn cách trốn trong nhà để tránh nóng, dòng người sắm vai khách du lịch vẫn hào hứng xếp hàng tại các cửa hàng lưu niệm để mua nam châm tủ lạnh hình mèo đen "may mắn", bưu thiếp, đũa và đồ sành sứ.

Bà Yumiko Yamashita, chủ cửa hàng Neco Action, giải thích: "Yanaka luôn có rất nhiều mèo vì nơi đây tập trung nhiều ngôi chùa Phật giáo. Ngày xưa chúng thường đi lang thang khắp nơi, thậm chí vào cả nhà dân, nhưng dạo này chúng ít xuất hiện hơn ngoài đường và thích ở trong nhà vào những ngày nắng nóng như thế này".

Làn sóng bùng nổ của văn học Nhật Bản trên toàn cầu đã biến loài mèo thành một thế lực tiếp thị khổng lồ. Hơn một thế kỷ trước, đại văn hào Natsume Sōseki đã viết tác phẩm để đời Tôi là con mèo dưới góc nhìn của một chú mèo trong nhà.

Ngày nay, mèo tiếp tục giữ vai trò trọng tâm trong các cuốn tiểu thuyết siêu thực của Haruki Murakami, hay trong hàng tá tác phẩm ăn khách khác như Biên niên ký chim vặn dây cót của Hiro Arikawa và Vị khách mèo của Takashi Hiraide. Sức hút của loài vật này lớn đến mức các nhà xuất bản thậm chí còn sử dụng hình ảnh loài mèo để làm bìa cho những cuốn sách dù nội dung không hề có chút liên quan nào đến chúng, chỉ để kích cầu doanh số.

Theo Hiệp hội Thức ăn cho Thú cưng Nhật Bản, nước này hiện có 8,8 triệu con mèo, vượt số lượng chó là 6,8 triệu con. Con số này thậm chí còn nhiều hơn số trẻ em dưới 15 tuổi tại Nhật. Một hộ nuôi mèo chi trung bình gần 1,8 triệu Yên (186 triệu VNĐ) cho một vòng đời của một chú mèo. Tác động kinh tế ước đạt 3 nghìn tỷ yên, chỉ kém một chút so với tổng tác động kinh tế của Triển lãm Thế giới World Expo 2025 tại Osaka.

Giáo sư danh dự Katsuhiro Miyamoto tại Đại học Kansai, người thực hiện báo cáo về "Catnomics", lưu ý rằng con số này bao gồm chi tiêu của người tiêu dùng tại các quán cà phê mèo, mua sách ảnh, cho đến doanh thu và tiền lương trong ngành sản xuất thức ăn cho thú cưng.

Sức hút của loài mèo lan tỏa đến cả giới chính trị gia cấp cao. Cả Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản đều nuôi mèo làm thú cưng. Thủ tướng Sanae Takaichi cũng từng công khai bày tỏ sự ưu ái dành cho những chú mèo hơn là loài chó.

Biểu tượng may mắn

Mèo được cho là đã theo chân các sứ thần Nhật Bản trở về từ thời nhà Đường (Trung Quốc) vào thời kỳ Nara (710-794). Nhiều chú mèo được các nhà chùa nhận nuôi để bảo vệ kinh thư khỏi lũ chuột gặm nhấm — một vai trò mang lại cho chúng vị thế đặc biệt, thậm chí có phần huyền bí.

Trong văn hóa dân gian Nhật Bản, mèo được coi là những sinh vật hoàn toàn lành tính, sự từ bi tự nhiên của chúng là điềm báo của sự may mắn. Biểu tượng này được thu nhỏ hoàn hảo trong hình dáng của Maneki Neko — bức tượng chú mèo vẫy tay chào với chiếc chân giơ lên cao để "bắt" lấy vận may.

Bức tượng sứ Maneki Neko nổi tiếng được lấy cảm hứng từ ngôi đền Gōtokuji ở Kyoto. Truyền thuyết kể rằng, một vị chúa phong kiến giàu có đang đi săn thì gặp bão lớn. Khi đang trú mưa dưới một gốc cây đại thụ, ông nhìn thấy một chú mèo đang vẫy gọi mình từ bậc thềm của ngôi đền đổ nát gần đó. Ngay khi ông vừa bước chân rời khỏi gốc cây để tiến về phía chú mèo, một tia sét lớn đã đánh thẳng vào vị trí ông vừa đứng trước đó vài giây. Để tỏ lòng biết ơn cứu mạng, vị chúa tể đã mua lại và trùng tu ngôi đền trở nên lộng lẫy. Ngày nay, Maneki Neko là vật không thể thiếu trong các cửa hàng và nhà hàng với hy vọng mang lại sự thịnh vượng.

Tuy nhiên, tương lai của những người bạn bốn chân này cũng đang đứng trước thử thách. Giống như số phận của "đảo mèo" Aoshima đang thưa thớt bóng người, loài mèo chỉ có thể thịnh vượng khi có đủ con người để chăm sóc chúng. Với tình trạng già hóa dân số và sụt giảm nhân khẩu học nghiêm trọng tại Nhật Bản, số lượng mèo được nuôi dưỡng có thể sẽ giảm mạnh trong tương lai. Nhưng ít nhất là ở thời điểm hiện tại, những chú mèo tại xứ sở hoa anh đào vẫn đang tận hưởng thời kỳ hoàng kim và quyền lực tuyệt đối của mình.

Theo The Guardian

Y Vân