Gặp gỡ 5 nhà sáng tạo Đông Nam Á trên hành trình làm mới nghệ thuật bằng công nghệ

Trong sáng tạo, công nghệ ngày càng xuất hiện ở nhiều công đoạn hơn, từ tìm kiếm ý tưởng, sản xuất nội dung đến hoàn thiện một tác phẩm. Tuy nhiên, cách mỗi người sử dụng những công cụ này lại rất khác nhau, tùy vào lĩnh vực và câu chuyện họ muốn kể.

Đây cũng là chủ đề được Apple khai thác trong mùa thứ tư của chiến dịch Những Người Ôm Giấc Mơ (Here’s to the Dreamers). Ra mắt trên App Store và Apple Music, chiến dịch giới thiệu 5 nhà sáng tạo đến từ Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Việt Nam và Singapore, qua đó cho thấy cách họ kết hợp công nghệ với những phương pháp sáng tác quen thuộc để phát triển ý tưởng.

Thay vì tập trung vào thành tựu, câu chuyện của các nhân vật xoay quanh quá trình họ tìm tòi, thử nghiệm và thay đổi cách sáng tạo khi kết hợp công nghệ để hiện thực hoá ước mơ.

Từ thiết kế đến lập trình

Với Marisa Chentakul, việc tìm đến công nghệ bắt đầu từ một bước ngoặt ngoài dự tính.

Nhà thiết kế và nhà sáng tạo nội dung người Thái Lan từng theo đuổi thời trang, nhưng một chấn thương cột sống khiến cô phải thay đổi hướng đi. Sau đó, Marisa chuyển sang khám phá thiết kế kỹ thuật số, lập trình và AI.

Trên tài khoản @meshtimes, cô thường chia sẻ quá trình làm việc, trong đó có những thử nghiệm với “vibe coding” - cách tiếp cận lập trình thiên về việc mô tả ý tưởng và liên tục thử nghiệm để tạo ra sản phẩm.

Marisa sử dụng nhiều công cụ như Procreate, Claude, YouTube và TikTok trong quá trình sáng tạo. Với cô, AI và phần mềm có thể giúp việc hiện thực hóa một ý tưởng trở nên dễ dàng hơn, nhưng điều quan trọng vẫn là lý do một sản phẩm được tạo ra.

Những âm thanh quen thuộc thành chất liệu âm nhạc

Eka Gustiwana lại bắt đầu từ âm nhạc, lĩnh vực mà anh đã theo đuổi từ khi còn nhỏ.

Nhà sản xuất người Indonesia từng biểu diễn tại các đám cưới để dành tiền mua chiếc đàn phím đầu tiên. Sau này, anh trở thành thành viên của Weird Genius, nhóm nhạc được biết đến với ca khúc “Lathi”.

Trong quá trình sản xuất, Eka thường tìm kiếm những chất liệu âm thanh từ cuộc sống rồi xử lý chúng theo cách riêng. Logic Pro trở thành một trong những công cụ chính giúp anh xây dựng các lớp âm thanh, trong khi YouTube, Gemini và Claude được sử dụng để tìm kiếm thông tin và phát triển ý tưởng.

Gần đây, Eka còn thực hiện Introvrt, một dự án quy tụ nhiều ca sĩ và nhạc sĩ. Dự án hướng đến việc tạo thêm không gian cho những nghệ sĩ không có nhiều cơ hội xuất hiện trên sân khấu.

Bắt đầu lại với những mô hình thu nhỏ

Câu chuyện của Eddie Putera có phần khác biệt khi ông không bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật từ những năm tuổi trẻ.

Nghệ sĩ mô hình người Malaysia bắt đầu làm các mô hình thu nhỏ như một sở thích sau khi nghỉ hưu. Từ một chiếc xe, ông dần xây dựng thêm nhà cửa, đường phố và cả những bối cảnh hoàn chỉnh với hàng loạt chi tiết nhỏ.

Các tác phẩm của Eddie sau đó được chú ý và ông bắt đầu nhận những đơn đặt hàng chuyên nghiệp, trong đó có một dự án mô hình cho quảng cáo truyền hình.

Ở tuổi 58, ông vẫn tiếp tục thử nghiệm các kỹ thuật mới và ghi lại quá trình thực hiện tác phẩm. Gemini được sử dụng để hỗ trợ tìm kiếm ý tưởng, trong khi Final Cut Pro và Logic Pro giúp ông xây dựng phần hình ảnh, âm thanh cho nội dung giới thiệu các mô hình.

Khi âm thanh không còn chỉ để nghe

Tại Việt Nam, Trung Bảo tiếp cận công nghệ từ âm thanh.

Bắt đầu sự nghiệp với vai trò beatboxer khi còn trẻ, Trung Bảo sau đó mở rộng sang nghệ thuật đa phương tiện. Anh đồng sáng tạo dự án Voice Gems, trong đó âm thanh được khai thác như một chất liệu để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật có hình thức hữu hình.

Dự án từng được giới thiệu tại Bảo tàng V&A và Diễn đàn Kinh tế Thế giới, cho thấy cách một chất liệu vốn quen thuộc trong âm nhạc có thể được đưa sang những không gian nghệ thuật khác.

Trong quá trình tìm ý tưởng, Trung Bảo sử dụng Claude, Pinterest và Are.na. Anh cho rằng một nghệ sĩ đa phương tiện cần cởi mở với nhiều sở thích và trải nghiệm thay vì tự giới hạn mình trong một lĩnh vực.

Cách làm này cũng phản ánh một thay đổi trong sáng tạo hiện nay: Một nghệ sĩ không nhất thiết phải gắn với duy nhất một loại hình. Khi có thêm công cụ, họ có thể thử đưa âm thanh vào hình ảnh, thiết kế vào trình diễn hoặc công nghệ vào những hình thức nghệ thuật vốn rất thủ công.

Đưa chuyển động vào âm nhạc

Jasmine Sokko, nghệ sĩ Singapore, cũng đang thử nghiệm ở ranh giới giữa âm nhạc và công nghệ.

Từng phát hành ca khúc đầu tay khi còn đi học, Jasmine sau đó giành giải Nghệ sĩ Đông Nam Á Xuất sắc nhất tại MTV Europe Music Awards và biểu diễn cùng nhiều nghệ sĩ quốc tế.

Bên cạnh sản xuất âm nhạc, cô bắt đầu sử dụng công nghệ in 3D để tạo các chi tiết cho trang phục biểu diễn. Gần đây, Jasmine tiếp tục tìm hiểu cách dùng chuyển động để điều khiển âm thanh, kết nối cơ thể người biểu diễn với phần nhạc trong một trải nghiệm trực tiếp.

Cô sử dụng Nomad Sculpt, Claude và Apple Music trong các hoạt động sáng tạo. Dù vậy, Jasmine cho rằng công nghệ chỉ là một phần của quá trình. Gu thẩm mỹ, trải nghiệm và sự tò mò vẫn là những yếu tố khó thay thế.

Nhìn từ 5 câu chuyện, thử nghiệm không nhất thiết phải bắt đầu từ một công nghệ mới nhất. Đôi khi, đó chỉ là việc nhìn một chất liệu quen thuộc theo cách khác, học thêm một kỹ năng mới hoặc cho phép bản thân bước sang một lĩnh vực chưa từng thử.

Công nghệ mở thêm nhiều khả năng, nhưng cách mỗi người sử dụng những khả năng đó mới tạo nên sự khác biệt. Và trong hành trình sáng tạo, có lẽ việc dám thử một hướng đi chưa quen thuộc vẫn là bước đầu tiên để tạo ra điều mới.