Gần một thập kỷ ‘bị giam’ bên lô cốt metro Nhổn - ga Hà Nội

Khởi công từ năm 2010, dự án metro Nhổn - ga Hà Nội từng đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2015 nhưng nhiều lần lùi tiến độ, hiện dự kiến đến năm 2027 mới hoàn thành toàn tuyến.

Đây là công trình hạ tầng trọng điểm dài 12,5km, trong đó đoạn trên cao 8,5km đã vận hành từ tháng 8/2024, còn đoạn đi ngầm dài 4km - được xem là khu vực phức tạp nhất vẫn đang thi công.

Năm 2019, hàng dài lô cốt phục vụ thi công ga ngầm S12 được dựng lên, đoạn phố Trần Hưng Đạo trước khu vực ga Hà Nội dài hơn 200m biến thành đại công trường. Tuyến phố từng rộng 20m, nhiều làn xe hai chiều nay thu hẹp thành một làn, thường xuyên ùn ứ, chìm trong tiếng máy móc và khói bụi.

Đến năm 2022, để phục vụ thi công nhà ga ngầm, khu vực này tiếp tục được rào chắn với chiều dài khoảng 400m. Rào chắn bóp nghẹt mặt đường, có thời điểm mỗi chiều chỉ còn khoảng 1,5m, hai xe máy né nhau cũng khó.

Từ đó đến nay, việc rào chắn phục vụ thi công tại khu vực này liên tục được điều chỉnh, mở rộng theo tiến độ dự án. Dù triển khai theo hình thức cuốn chiếu, đến tháng 3/2026, công trường trước ga Hà Nội vẫn chưa hoàn tất, nhiều hạng mục kéo dài dai dẳng qua nhiều năm.

Tuyến phố sầm uất "chết yểu” bởi rào chắn

Không chỉ kéo dài tiến độ, quá trình thi công, đặc biệt tại khu vực ga ngầm S12 trước ga Hà Nội, còn để lại những tác động trực tiếp, kéo dài lên đời sống đô thị. Đây cũng là nơi người dân phải “sống chung” với công trường gần một thập kỷ.

Sâu trong con ngõ nhỏ tại số 95 Trần Hưng Đạo, cuộc sống của vợ chồng ông N.V.Q (73 tuổi) đảo lộn hoàn toàn từ khi công trường quây tôn xuất hiện.

Không có lương hưu, ông Q. và vợ sống dựa vào quán nước và hàng ăn nhỏ trước cửa nhà, thu nhập mỗi ngày 250.000-300.000 đồng. Thế nhưng, từ khi lô cốt dựng lên, lối đi bị thu hẹp, khách dần vắng bóng. Quán ăn của gia đình ông phải đóng cửa, nguồn thu nhập duy nhất cũng theo đó mà mất đi.

Những ngày sau đó, cuộc sống của hai vợ chồng già trở nên chật vật hơn. Ông Q. sống phụ thuộc vào tiền con cái chu cấp, vợ ông ở tuổi ngoài 70, vẫn phải đạp xe gần 5km mỗi ngày để đi rửa bát thuê, làm việc từ sáng sớm đến chiều muộn để kiếm thêm đồng ra đồng vào.

Không chỉ mưu sinh khó khăn, việc đi lại cũng trở thành nỗi ám ảnh với ông lão 73 tuổi. Con ngõ nhỏ bị “thắt cổ chai” bởi rào chắn, trong khi bên ngoài là dòng xe cộ chen chúc vào giờ cao điểm, mỗi lần ra vào nhà, ông đều phải chờ đợi, len lỏi giữa dòng phương tiện đông đúc.

Ông Q. cho biết đã nhiều lần phản ánh lên tổ dân phố, nhưng tình hình chưa có chuyển biến đáng kể.

Có thời điểm, ông từng nghĩ đến việc bán nhà để chuyển đi nơi khác sinh sống, nhưng ý định ấy nhanh chóng rơi vào bế tắc khi không có người hỏi mua.

“Có lúc tôi nghĩ hay là bán nhà đi nơi khác cho đỡ khổ, nhưng giờ ai dám mua, kể cả mình có bán rẻ. Người ta vừa sợ đường sá bất tiện, vừa lo sau này dính quy hoạch. Nhiều khi muốn đi cũng không đi được, đành phải ở lại chịu thôi”, ông thở dài.

Không chỉ những hộ dân sâu trong ngõ chịu ảnh hưởng nặng nề, tình trạng kinh doanh ế ẩm cũng diễn ra ngay tại các mặt phố trên tuyến Trần Hưng Đạo.

Gắn bó với quán bún chả gần 30 năm tại số 95, bà Nguyễn Thị Hải Yến là người chứng kiến rõ sự đổi thay của khu phố qua từng giai đoạn thi công.

Trước đây, khi tuyến đường chưa bị rào chắn, khu vực này luôn đông đúc, vào giờ trưa, khách ra vào tấp nập. Tuy nhiên, từ khi công trình được quây tôn, lối vào bị thu hẹp chỉ còn hơn 1m, lại nằm sâu trong đoạn ngõ cụt, khiến nhiều khách không muốn quay lại.

“Khách nhà tôi giờ giảm khoảng 70% so với trước đây. Người ta nhìn thấy đường chật, lại khó quay đầu nên ngại vào”, bà Yến chia sẻ.

Nhà cửa nứt nẻ vì công trường metro

Bên cạnh việc chịu áp lực từ việc kinh doanh sụt giảm, nhiều hộ dân còn phải sống chung với những tác động trực tiếp từ quá trình thi công công trình.

Tại số 90 Trần Hưng Đạo, anh Nguyễn Đăng Thu, chủ một cửa hàng thuốc đông y cho biết gia đình anh phải xoay xở đủ cách để duy trì việc buôn bán trong nhiều năm qua.

Trước đây, cửa hàng nằm ở vị trí thuận lợi ở ngay mặt đường, khách ra vào ổn định. Nhưng từ khi khu vực bị quây tôn phục vụ thi công, lượng khách giảm mạnh, chỉ còn khoảng 20 - 30% so với trước. Để cầm cự, anh buộc phải chuyển dần sang bán hàng online, đồng thời tăng chi phí quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội.

Tuy nhiên, việc kinh doanh theo hình thức này cũng gặp không ít trở ngại. Do khu vực bị quây tôn, shipper không thể tiếp cận trực tiếp cửa hàng. Nhiều người phải đứng chờ ở khu vực trước cổng Bệnh viện Tim, cách nhà anh Thu khoảng 100m. Nhưng do lượng phương tiện đông, không thể dừng lâu nên shipper đành rời đi. Không ít đơn hàng vì thế bị hủy giữa chừng.

Mỗi khi có khách đặt, anh Thu lại phải chạy bộ từ trong nhà ra điểm hẹn cách đó vài trăm mét để giao hàng, rồi vội vàng quay lại trông cửa hàng.

“Shipper không vào được, phải đứng ngoài, mà khu đó đông xe, họ không đứng lâu được. Còn tôi phải giải quyết xong việc trong nhà, nhờ người để ý cửa hàng rồi vội vàng chạy ra đó. Nhiều đơn đang chờ lại hủy, rồi phải đặt lại rất mất thời gian. Có hôm tôi chạy đi chạy lại mấy lần, vừa mệt vừa bất tiện” , anh Thu chia sẻ.

Không chỉ khó khăn trong việc buôn bán, căn nhà gia đình anh sinh sống còn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quá trình thi công kéo dài. Ngôi nhà xuất hiện tình trạng lún, nứt tường. Dù đã 4 lần phản ánh tới chủ đầu tư, đến nay anh vẫn chưa nhận được phản hồi cụ thể.

Theo anh Thu, điều khiến gia đình mệt mỏi nhất là phải sống trong môi trường thi công kéo dài với đủ loại tác động. Những ngày cào bóc mặt đường, bụi bay mù mịt, phủ kín cửa hàng. Khi thi công ngầm, bùn đất có thể bắn lên tận cửa cuốn. Tiếng máy móc hoạt động liên tục khiến không gian sinh hoạt luôn trong trạng thái ồn ào.

"Mỗi mùa mưa đến, tôi lo khi nước không có chỗ thoát do bị quây kín, một số lần đã tràn cả vào nhà. Việc đi lại cũng bị đảo lộn khi phương tiện phải gửi cách nhà vài trăm mét, mọi sinh hoạt đều phải đi bộ qua đoạn đường chật hẹp. Việc thi công là cần thiết, nhưng điều tôi lo nhất là nhà cửa bị ảnh hưởng mà chưa thấy ai đứng ra xử lý” , anh nói.

Trong bối cảnh Hà Nội đang tập trung xử lý 5 “điểm nghẽn” gồm trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm, dự án metro Nhổn - ga Hà Nội được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực giao thông khu vực trung tâm.

Lãnh đạo Thành ủy Hà Nội nhiều lần yêu cầu Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) cùng các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ theo hình thức cuốn chiếu, “làm ngày, làm đêm”, đồng thời tổ chức thi công khoa học, hợp lý để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Đối với các khu vực rào chắn phục vụ đào hầm, thành phố cũng yêu cầu rõ: hoàn thiện đến đâu phải gỡ rào đến đó, nhanh chóng hoàn trả mặt bằng, giảm ùn tắc giao thông cục bộ.

Sau gần một thập kỷ sống chung với rào chắn và công trình dang dở, điều người dân mong mỏi không chỉ là một tuyến metro hiện đại trong tương lai, mà trước hết là một mốc thời gian rõ ràng để cuộc sống hiện tại có thể trở lại bình thường, khi những tấm tôn được tháo dỡ, và mặt bằng thực sự được trả lại đúng nghĩa.