Công an phát thông báo quan trọng liên quan đến cư trú, mức phạt đến 12 triệu đồng đã áp dụng

Công an tỉnh Thanh Hóa vừa thông báo 5 hành vi vi phạm về cư trú mà người dân, chủ hộ, chủ nhà trọ và cơ sở lưu trú dễ mắc phải. Theo cơ quan này, nhiều trường hợp vi phạm bắt nguồn từ những suy nghĩ chủ quan như “Thuê trọ vài tháng, chủ nhà biết rồi thì có cần đăng ký tạm trú không?” hay “Người thân chỉ ở lại một đêm, chắc không phải thông báo lưu trú?”.

Căn cứ xử phạt các hành vi này là Nghị định số 282/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/10/2025, có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình. Ngày 08/9/2026, Chính phủ ban hành tiếp Nghị định số 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 282, trong đó các nội dung về đăng ký, quản lý cư trú có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.

Mức phạt cụ thể với từng lỗi

Chuyển chỗ ở mới nhưng không thay đổi nơi đăng ký cư trú. Nhiều người chuyển nhà nhưng vẫn giữ thông tin cư trú ở nơi cũ, cho rằng có chỗ ở thực tế là đủ. Theo điểm d khoản 2 Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi “đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định” bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng.

Ở trọ, ở nhờ nhưng không đăng ký tạm trú. Thuê nhà không đồng nghĩa với việc chủ nhà tự động đăng ký tạm trú thay người thuê. Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, xóa đăng ký cư trú, tách hộ, điều chỉnh thông tin cư trú hoặc khai báo thông tin về cư trú bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Người thuê phải chủ động làm thủ tục; chủ nhà, chủ hộ có trách nhiệm phối hợp và thực hiện phần việc thuộc trường hợp của mình.

Có người đến ở nhưng không thông báo lưu trú. Bố mẹ lên thăm, anh chị em đến chơi hay bạn bè ngủ lại qua đêm vẫn thuộc diện phải thông báo lưu trú. Cũng theo khoản 1 Điều 10, hành vi “không thực hiện đúng quy định về thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng” bị cảnh cáo hoặc phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Thông tin cư trú thay đổi nhưng không cập nhật. Thông tin trên hệ thống không tự được Công an điều chỉnh hết. Hành vi không thực hiện đúng quy định về điều chỉnh thông tin cư trú trong Cơ sở dữ liệu về cư trú hoặc khai báo thông tin về cư trú bị cảnh cáo hoặc phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng.

Cơ sở lưu trú không thông báo người đến ở. Đây là nội dung được sửa đổi đáng chú ý nhất. Từ 15/9/2026, theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác có chức năng lưu trú không thông báo lưu trú bị phạt theo số người: 2.000.000-4.000.000 đồng nếu có 01-03 người; 4.000.000-8.000.000 đồng nếu có 04-08 người; 8.000.000-12.000.000 đồng nếu có từ 09 người trở lên.

Cần làm gì để không bị phạt

Người thuê trọ, ở nhờ hoặc chuyển chỗ ở cần chủ động làm thủ tục đăng ký tạm trú hoặc thay đổi nơi đăng ký cư trú. Có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công hoặc tại Công an cấp xã nơi cư trú.

Hộ gia đình và chủ nhà trọ khi có người đến ở cần thông báo lưu trú. Theo Điều 30 Luật Cư trú 2020, người đến lưu trú trước 23 giờ thì phải thông báo trước 23 giờ cùng ngày; đến sau 23 giờ thì thông báo trước 08 giờ sáng hôm sau.

Với nhà trọ, khu lưu trú công nhân và cơ sở kinh doanh lưu trú, Công an khuyến nghị quy trình: có người đến ở → kiểm tra thông tin → thông báo lưu trú → cập nhật đầy đủ, kịp thời.

Cần lưu ý: Mức phạt với cơ sở lưu trú tính theo số người không được thông báo, nên những nhà trọ đông người ở hoặc khu lưu trú công nhân có nguy cơ bị phạt cao nhất. Khi có thay đổi về nơi ở hoặc thông tin phải điều chỉnh thuộc trách nhiệm của mình, người dân cần tự cập nhật để thông tin cư trú bảo đảm “đúng, đủ, chính xác, kịp thời”.

Quản lý cư trú không chỉ là việc của cơ quan Công an. Mỗi người dân nắm đúng quy định và làm đúng thủ tục vừa tránh bị xử phạt, vừa góp phần giữ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư chính xác, phục vụ chính quyền lợi của mình.

Theo Cổng TTĐT Công an tỉnh Thanh Hóa