Chuyện gì có thể xảy ra khi Bộ Công an rút hồ sơ vụ án điểm 10 Toán ở Chuyên Tuyên Quang?

Các diễn biến mới nhất cho thấy vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác.

Trong ngày 17/7/2026, Thư ký điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Giáo viên môn Ngữ văn Nguyễn Thị Diệu Thuý đã đến công an đầu thú. Ngay tối cùng ngày, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định rút vụ án này đến Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an để tiếp tục điều tra, xử lý.

Đến thời điểm hiện tại, Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 27 bị can để điều tra.

Phân tích diễn biến mới này, Luật sư Hoàng Hà - Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng Bộ Công an rút toàn bộ vụ án lên để trực tiếp điều tra cho thấy vụ việc đang tăng rõ rệt về quy mô và độ phức tạp, nhưng chưa thể từ đó suy luận rằng đã xuất hiện tội danh mới hay người ở cấp cao hơn liên quan.

Khác với việc Bộ Công an chỉ cử lực lượng hỗ trợ địa phương, “rút vụ án” có nghĩa cơ quan điều tra cấp Bộ tiếp nhận toàn bộ hồ sơ và chịu trách nhiệm tiếp tục điều tra. Cấp Bộ có điều kiện huy động lực lượng chuyên môn, rà soát lại chứng cứ đã thu thập, phối hợp với nhiều cơ quan và mở rộng điều tra nếu phát hiện hành vi xảy ra ngoài phạm vi một điểm thi hoặc có thêm những người nhờ vả, chỉ đạo, kết nối và hưởng lợi.

Việc số bị can tăng từ 4 lên 27 chỉ trong khoảng 10 ngày cũng cho thấy đây không còn là hành vi đơn lẻ của một vài cán bộ coi thi, mà có thể liên quan đến nhiều phòng thi, nhiều vị trí trong hội đồng thi và nhiều mối quan hệ cần được kiểm chứng riêng biệt.

Vì vậy khả năng quá trình điều tra cần thêm thời gian là có cơ sở. Tuy nhiên việc chuyển vụ án lên Bộ không làm thời hạn điều tra được tính lại từ đầu. Khoản 5 Điều 169 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định thời hạn được tính tiếp từ ngày cơ quan mới nhận hồ sơ; trường hợp hết thời hạn mà chưa thể kết thúc thì Viện kiểm sát mới xem xét gia hạn theo thủ tục chung. Nói cách khác thời gian có thể kéo dài chủ yếu do khối lượng chứng cứ và số người liên quan tăng lên, chứ không phải chỉ vì thay đổi cơ quan điều tra.

Khi công bố điểm chuẩn, việc xóa tên những thí sinh gian lận không còn ý nghĩa

Đối với việc xác định thí sinh vi phạm, theo luật sư Hoàng Hà diễn biến mới càng cho thấy không thể xử lý theo một danh sách chung hoặc suy đoán rằng cứ có mặt trong phòng thi xảy ra sai phạm thì đều phải chịu trách nhiệm như nhau. Cơ quan chức năng cần xác định cụ thể thí sinh nào được nhắc bài, nội dung được cung cấp là gì, thí sinh có nhận thức và chủ động sử dụng sự trợ giúp hay không, phần bài làm nào chịu tác động, có việc nhờ vả từ trước hay chỉ bị đặt vào một tình huống bất thường do người lớn tạo ra.

Việc này đòi hỏi đối chiếu bài thi, sơ đồ chỗ ngồi, biên bản phòng thi, lời khai của giám thị và thí sinh, dữ liệu liên lạc cùng các chứng cứ khác. Trách nhiệm của thí sinh theo quy chế thi cũng phải được tách biệt với trách nhiệm hình sự của những người tổ chức hoặc trực tiếp can thiệp. Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo căn cứ kết quả điều tra, xác minh để quyết định phương án xử lý, đồng thời phải phân hóa trách nhiệm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của những thí sinh không liên quan. Bởi vậy việc xác định sai phạm của thí sinh có thể chậm hơn dự kiến, nhưng càng không thể vì áp lực tuyển sinh mà vội vàng công nhận toàn bộ hoặc hủy đồng loạt kết quả thi.

Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép 328 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang tiếp tục đăng kí nguyện vọng là quyết định nhân văn và đúng luật ở thời điểm hiện tại. Việc này chưa lấy đi cơ hội giữ chỗ của các thí sinh khác ở thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, nếu kết luận điều tra không được ban hành kịp thời trước mốc thời gian lọc ảo và công bố điểm chuẩn (ngày 10/8), sự bất công bằng thực sự sẽ xảy ra nếu điểm số bất thường được đưa vào hệ thống xét tuyển chính thức.

Thông tin trên báo Tiền Phong, PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội nhận định, khi điểm chuẩn đã công bố, việc xóa tên những thí sinh gian lận sẽ không còn ý nghĩa với những thí sinh khác. Giống như việc một số thí sinh không nhập học sẽ ảnh hưởng tới quyền lợi của một vài thí sinh khác. Ông hy vọng kết quả của cơ quan điều tra có trước khi trường ĐH công bố điểm chuẩn để đảm bảo quyền lợi, công bằng và giải tỏa tâm lí cho các thí sinh.