Chuyện chưa kể của những người lính Việt Nam cứu người giữa tâm chấn động đất Venezuela

Trận động đất mạnh xảy ra tại Venezuela gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, Việt Nam đã cử đoàn cán bộ, chiến sĩ Quân đội Nhân dân và Công an Nhân dân cùng các phương tiện, trang thiết bị chuyên dụng, trong đó có lực lượng chó nghiệp vụ, sang hỗ trợ nước bạn tìm kiếm cứu nạn.

Nhiều ngày làm việc giữa những công trình đổ sập, đối mặt với nguy cơ dư chấn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đoàn cứu hộ Việt Nam hoàn thành nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trong lòng chính quyền và người dân sở tại.

Đằng sau những hình ảnh cứu hộ trên truyền thông là những câu chuyện ít được biết đến về hành trình của những người lính Việt Nam giữa vùng thiên tai, nơi mỗi quyết định đều đòi hỏi trách nhiệm, bản lĩnh, cân bằng giữa nhiệm vụ cứu người và bảo đảm an toàn cho cả lực lượng.

Người dân chạy ra, chúng tôi chạy vào

Nhớ lại chuyến công tác vừa qua, Thượng tá Trần Quốc Hương, Trưởng khoa Giám biệt nguồn hơi, Đội trưởng đội sử dụng chó nghiệp vụ Bộ đội Biên phòng, Trường Trung cấp 24 Biên phòng (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng), cho biết, khi nhận lệnh tham gia đoàn cứu hộ nhân đạo tại Venezuela, toàn đoàn xác định đây không chỉ là nhiệm vụ cứu người mà còn là trách nhiệm của lực lượng Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Điều khiến ông xúc động nhất sau khi hoàn thành nhiệm vụ không phải là những lời biểu dương hay phần thưởng, mà là tình cảm của người dân Venezuela trong ngày đoàn chuẩn bị trở về nước.

“Những cái ôm, những cái bắt tay, những giọt nước mắt của người dân khi chia tay đoàn là hình ảnh khiến chúng tôi nhớ mãi. Chúng tôi cảm nhận được sự trân trọng của họ đối với những nỗ lực mà đoàn đã thực hiện trong suốt thời gian tìm kiếm cứu nạn” , Thượng tá Trần Quốc Hương chia sẻ.

Theo Thượng tá Hương, cứu hộ tại Venezuela là nhiệm vụ quốc tế thứ hai ông trực tiếp tham gia sau trận động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2023. Nếu như lần đầu tiên bước ra làm nhiệm vụ quốc tế còn nhiều bỡ ngỡ thì những kinh nghiệm tích lũy từ Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp đoàn cứu hộ Việt Nam chủ động hơn trong việc tổ chức lực lượng, lựa chọn phương án tiếp cận hiện trường và phối hợp với các lực lượng nước ngoài.

Điều kiện làm việc tại Venezuela hết sức khắc nghiệt. Thời tiết nắng nóng, địa hình phức tạp cùng những đợt dư chấn liên tiếp khiến nguy cơ mất an toàn luôn thường trực.

“Có một điều rất đặc biệt trong công tác cứu hộ là khi xảy ra dư chấn, người dân sẽ chạy ra khỏi khu vực nguy hiểm, còn lực lượng cứu hộ lại phải chạy vào để tiếp tục tìm kiếm người mắc kẹt. Đó là trách nhiệm của những người làm nhiệm vụ” , Thượng tá Trần Quốc Hương nói.

Theo ông, bên cạnh yêu cầu khẩn trương tìm kiếm nạn nhân, đoàn luôn quán triệt nguyên tắc bảo đảm an toàn cho lực lượng. Với người chỉ huy, hoàn thành nhiệm vụ chỉ thực sự trọn vẹn khi tất cả cán bộ, chiến sĩ đều trở về an toàn.

“Điều tôi luôn báo cáo với cấp trên sau mỗi chuyến công tác là cả đoàn đi đủ và trở về đủ. Đó mới là thành công lớn nhất. Cứu người là nhiệm vụ cao cả nhưng nếu để xảy ra mất an toàn đối với lực lượng thì không thể coi là trọn vẹn” , Thượng tá Trần Quốc Hương chia sẻ.

Một trong những khó khăn của đoàn là rào cản ngôn ngữ. Tuy nhiên, theo người đội trưởng, điều đó không ảnh hưởng nhiều đến quá trình thực hiện nhiệm vụ.

“Khi mình coi người dân địa phương như chính người thân của mình, làm việc bằng tất cả trách nhiệm thì những cái ôm, cái bắt tay hay ánh mắt của họ đã thay cho lời nói. Chính sự chân thành đã xóa nhòa khoảng cách về ngôn ngữ” , ông Hương nói.

Những nỗ lực của đoàn cứu hộ Việt Nam được chính quyền Venezuela ghi nhận. Đặc biệt, hình ảnh lực lượng chó nghiệp vụ được trao phần thưởng đã để lại nhiều ấn tượng.

Với Thượng tá Trần Quốc Hương, đó không chỉ là niềm tự hào của những người trực tiếp huấn luyện quân khuyển mà còn là sự ghi nhận đối với tinh thần làm việc hết mình của cả đoàn.

Đi đủ, về đủ

Là người đã ba lần tham gia nhiệm vụ cứu hộ quốc tế tại Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar và Venezuela, Thiếu tá Nguyễn Văn Hưởng, huấn luyện viên sử dụng chó nghiệp vụ, cho biết chuyến công tác mới đây để lại nhiều ký ức khó quên, đặc biệt là những khoảnh khắc đối mặt với hiểm nguy tại hiện trường.

Khi tổ công tác đang tập trung tìm kiếm nạn nhân tại khu vực cầu thang của một tòa nhà bị sập thì bên ngoài xuất hiện cảnh báo có dư chấn. Do quá tập trung làm nhiệm vụ, các thành viên trong tổ không nghe thấy tín hiệu báo động.

“Lúc đó đồng đội phải ném một viên gạch vào khu vực chúng tôi đang làm việc để gây tiếng động rồi hô lớn báo hiệu có dư chấn. Nhờ vậy, anh em mới kịp rút khỏi khu vực nguy hiểm” , Thiếu tá Nguyễn Văn Hưởng kể.

Không chỉ con người, những chú chó nghiệp vụ cũng phải thích nghi với điều kiện làm việc đặc biệt. Theo Thiếu tá Nguyễn Văn Hưởng, đoàn phải trải qua hành trình bay kéo dài gần một ngày, thay đổi múi giờ và khí hậu trước khi bước ngay vào nhiệm vụ.

Để bảo đảm khả năng làm việc của chó nghiệp vụ, lực lượng huấn luyện điều chỉnh chế độ ăn uống trong quá trình di chuyển, đồng thời chia thành nhiều tổ luân phiên tìm kiếm. Mỗi chó nghiệp vụ chỉ làm việc liên tục khoảng 15 đến 20 phút rồi được nghỉ trước khi đổi lượt để luôn duy trì trạng thái tốt nhất.

Theo Thiếu tá Nguyễn Văn Hưởng, những kinh nghiệm từ các chuyến công tác quốc tế được Trường Trung cấp 24 Biên phòng đưa vào chương trình huấn luyện. Thao trường được xây dựng sát thực tế, chó nghiệp vụ được luyện tập trong nhiều điều kiện thời tiết khác nhau như nắng nóng, mưa hoặc giá rét để sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ ở bất kỳ quốc gia nào khi được điều động.

Với những người lính cứu hộ Việt Nam, mỗi chuyến công tác ở nước ngoài không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian để tìm kiếm sự sống giữa đống đổ nát mà còn là dịp thể hiện trách nhiệm của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.

Sau những ngày đối mặt với hiểm nguy, điều họ mang về không chỉ là những phần thưởng hay sự ghi nhận của nước bạn, mà còn là niềm tin rằng hình ảnh người lính Việt Nam tận tụy, trách nhiệm và nhân văn đã để lại dấu ấn đẹp trong lòng bạn bè quốc tế.

“Chúng tôi luôn xác định phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi Tổ quốc cần, đồng thời truyền lại những kinh nghiệm đã tích lũy cho lực lượng trẻ để các đồng chí sau này vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ, vừa bảo đảm an toàn cho bản thân và đồng đội” , Thiếu tá Nguyễn Văn Hưởng chia sẻ.

Qua gần 2 tuần tìm kiếm cứu nạn tại khu vực Playa Grande (bang La Guaira, Venezuela) nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của trận động đất kép, đoàn Việt Nam đã tìm thấy, đưa ra khỏi những đống đổ nát 57 thi thể nạn nhân và bàn giao cho chính quyền nước sở tại.

Trước khi lên đường về nước, đoàn đã trao tặng trang thiết bị y tế, thuốc men, lương thực, lều bạt và quyên góp 15.000 USD để hỗ trợ chính phủ và Nhân dân Venezuela khắc phục hậu quả thiên tai.

Bên cạnh đó, Đoàn còn tổ chức khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, tặng quà và hỗ trợ người dân địa phương di chuyển tài sản.

Ghi nhận những đóng góp của đoàn Việt Nam, Venezuela đã trao Huy chương “Anh hùng Venezuela” hạng Nhất cho tập thể đoàn; Huy chương “Anh hùng Venezuela” hạng Nhì cho toàn bộ 124 thành viên và Huân chương “Công trạng phục vụ” cho đội chó nghiệp vụ.