Chong chóng tre trong Doraemon ngoài đời thật đã có chưa?

Doraemon là bộ truyện tranh nổi tiếng của tác giả Fujiko F. Fujio, kể về chú mèo máy đến từ thế kỷ 22 để giúp cậu bé hậu đậu Nobita. Mỗi lần Nobita gặp rắc rối, Doraemon lại thò tay vào chiếc túi thần kỳ trước bụng để lấy bảo bối. Trong vô số món đồ ấy, chong chóng tre là bảo bối được dùng nhiều nhất, xuất hiện ngay từ tập đầu tiên của truyện.

Chỉ cần gắn nó lên đầu, Nobita và bạn bè có thể bay tự do trên bầu trời. Theo thiết lập được chỉnh lại từ năm 1986, chong chóng tre bám vào đầu nhờ một bộ phận hút, bay nhờ thiết bị chống trọng lực và được điều khiển bằng sóng não. Nghĩa là thứ đưa Nobita lên trời không đơn giản là cánh quạt quay.

Món bảo bối này thật ra được lấy cảm hứng từ một đồ chơi có thật. Chuồn chuồn tre, hay chong chóng tre, xuất hiện ở Trung Quốc từ khoảng thế kỷ 4, thời nhà Tấn. Chỉ cần vê mạnh thanh tre giữa hai bàn tay rồi thả ra, cánh quạt sẽ bay vút lên. Đến cuối thế kỷ 18, kỹ sư người Anh George Cayley còn chế lại món đồ chơi này để nghiên cứu nguyên lý của cánh quạt. Ông về sau được gọi là cha đẻ của ngành hàng không.

Vậy nếu đội một chiếc chong chóng tre quay bằng động cơ lên đầu thì sao? Câu trả lời khá phũ phàng. Theo định luật tác dụng và phản tác dụng, khi cánh quạt quay theo một chiều, thân người sẽ bị xoay ngược lại. Đó cũng là lý do trực thăng cần thêm cánh quạt nhỏ ở đuôi để giữ thăng bằng. Không có nó, người bay sẽ quay tít như chiếc chong chóng thật.

Các kỹ sư giải quyết chuyện này bằng cách dùng hai cánh quạt xếp chồng lên nhau, quay ngược chiều để triệt tiêu lực xoay. Kết cấu này đã xuất hiện ngay cả ở món đồ chơi điều khiển từ xa hình Doraemon do một hãng Nhật bán ra. 

Phiên bản cỡ người thật gần nhất là GEN H-4 của công ty Gen Corporation tại Nagano (Nhật Bản). Đây là trực thăng một chỗ ngồi có hai cánh quạt quay ngược chiều, đường kính cánh quạt chỉ 4 mét, nặng khoảng 70 kg khi chưa có người lái, và từng được Guinness ghi nhận là chiếc trực thăng nhỏ nhất thế giới. Người lái ngồi lên yên và cầm ghi đông giống như đi xe đạp, nên nó vẫn chưa phải thứ có thể gắn lên đầu.

Gần với hình ảnh đeo trên người hơn là CopterPack, một thiết bị đeo sau lưng có các cánh quạt chạy điện, mỗi chiếc đường kính 90 cm. Thiết bị này đã bay thử thành công với người thật. Tuy nhiên, thời gian bay và quãng đường vẫn còn hạn chế. Pin lớn hơn thì bay được lâu hơn, nhưng lại nặng hơn. Nếu một cánh quạt gặp sự cố giữa không trung thì người dùng cũng rất nguy hiểm.

Như vậy, chiếc chong chóng tre nhỏ gọn, nhẹ nhàng đội lên đầu rồi bay đi khắp nơi như của Nobita thì ngoài đời vẫn chưa có. Nhưng nguyên lý cánh quạt, những chiếc trực thăng cá nhân và các thiết bị bay đeo lưng cho thấy giấc mơ ấy không còn quá xa vời. Biết đâu một ngày nào đó, đi học bằng chong chóng tre sẽ không còn chỉ là chuyện trong truyện.