Bộ GD&ĐT nói gì về "Steve Jobs Việt Nam" trong đề thi môn Ngữ Văn?

Chiều 12/6 Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức họp báo thông tin nhanh về công tác tổ chức thi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Phát biểu khai mạc họp báo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, buổi làm việc nhằm cung cấp thông tin về công tác tổ chức coi thi. Theo ông, kỳ thi vẫn đang tiếp diễn với nhiều khâu quan trọng phía trước, từ chấm thi đến công bố kết quả.

Trong bối cảnh đó, Thứ trưởng yêu cầu các Vụ, Cục chức năng chủ động cung cấp thông tin đầy đủ cho báo chí, với tinh thần trả lời nhanh, đi thẳng vào vấn đề, không né tránh.

Tại cuộc họp, ông Lê Mỹ Phong - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng (Bộ GD&ĐT ) cho biết, sau 2 ngày thi Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế trên phạm vi cả nước.

Theo ông Phong, năm nay Bộ đã xây dựng đề thi của 18 môn học theo chương trình, trong đó có hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn. Ngoài hai môn này, mỗi thí sinh lựa chọn thêm hai môn tự chọn phù hợp với sở trường để đăng ký dự thi.

Kỳ thi tiếp tục được tổ chức đăng ký trực tuyến, mang lại nhiều thuận lợi cho thí sinh. Kết quả, 98,45% thí sinh đăng ký dự thi bằng hình thức trực tuyến. Trong những ngày thi, hệ thống quản lý thi hoạt động ổn định, bảo đảm việc đăng ký thuận lợi và dữ liệu chính xác, góp phần quan trọng vào việc tổ chức kỳ thi an toàn.

Về công tác phòng, chống gian lận bằng công nghệ cao, Bộ GD&ĐT đã nhận diện rõ các nguy cơ tiềm ẩn trong bối cảnh hiện nay. Trên cơ sở đó, ngành giáo dục phối hợp với lực lượng công an triển khai nhiều giải pháp, trong đó có việc tập huấn, hướng dẫn giáo viên, giám thị và các lực lượng tham gia tổ chức thi về cách phát hiện, xử lý hành vi sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận.

Đồng thời, 100% thí sinh được quán triệt quy chế thi và quy định về bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi thông qua việc ký cam kết, dán cảnh báo đề thi thuộc mức độ “Tối mật” và phổ biến các thiết bị không được mang vào phòng thi nhằm ngăn chặn việc lộ lọt đề thi dưới mọi hình thức.

Về số liệu chung của kỳ thi, tổng số thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi là 1.223.776, tăng hơn 61.000 thí sinh so với năm ngoái. Tổng số thí sinh dự thi là 1.213.695 thí sinh, chiếm 99,18% tổng số thí sinh đăng ký dự thi. Tổng số điểm thi cả nước là 2.478 điểm thi, với 54.097 phòng thi.

Tính đến thời điểm này, có 74 thí sinh vi phạm quy chế thi, trong đó 5 trường hợp sử dụng tài liệu và 69 trường hợp mang điện thoại di động vào phòng thi.

Ông Lê Mỹ Phong khẳng định, công tác coi thi được tổ chức đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc, đáp ứng mục tiêu đề ra. Với tinh thần thân thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh, cùng với thời tiết cơ bản thuận lợi trên cả nước, kỳ thi đã diễn ra suôn sẻ.

"Các Hội đồng thi đã thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, các giám thị đã chủ động, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp thí sinh vi phạm quy chế thi. Hầu hết thí sinh đều bình tĩnh, tự tin làm bài thi nghiêm túc. Qua phản ánh của báo chí và dư luận, hầu hết phụ huynh và thí sinh đều phấn khởi trước những thông tin và phản ánh tích cực", ông Phong thông tin.

Trả lời các câu hỏi liên quan đến đề thi Ngữ văn, Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà - Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết, công tác ra đề thi là nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ và Ban Chỉ đạo chỉ đạo sát sao. Một trong những yêu cầu quan trọng là bảo đảm yếu tố vùng miền, từ cách phát âm đến những khác biệt đặc thù, nhằm tạo sự công bằng cao nhất giữa các khu vực.

Liên quan đến nội dung Nghị luận xã hội, ông Hà cho biết Bộ đã nhận được một số ý kiến phản hồi. Tuy nhiên, nội dung này đã được cân nhắc kỹ lưỡng trong quá trình xây dựng đề thi và được xác định là phần có tính phân hóa thí sinh. So với năm 2025, điểm số của phần này có sự điều chỉnh, từ 4 điểm xuống còn 2 điểm trong năm nay, thể hiện tính mới và vai trò phân loại rõ nét hơn.

Theo Giáo sư Hà, phần Nghị luận xã hội nhằm đánh giá năng lực hiểu biết và lập luận của học sinh. Lệnh hỏi trong đề đã được diễn đạt rõ ràng, không yêu cầu ghi nhớ máy móc hay trình bày các thông tin chi tiết như tiểu sử.

Cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” được sử dụng như một phép ẩn dụ và là nội dung có tính đánh giá trong đề thi. Khi đọc đầy đủ câu hỏi, có thể thấy đề cập tới ba nhân vật nổi tiếng, là biểu tượng trong lĩnh vực công nghệ. Việc lựa chọn từ ngữ đã được nhóm ra đề cân nhắc kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến chuyên môn và tra cứu từ điển với các khái niệm như “phát minh”, “đổi mới”. Qua đó, yếu tố vùng miền cũng được tính toán nhằm bảo đảm tính công bằng. Đây là câu hỏi có tính phân loại rõ rệt.

Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà cũng nhấn mạnh, môn Ngữ văn có đặc thù riêng, vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật. Khác với nhiều môn học khác thường kiểm tra kiến thức cụ thể trong chương trình, môn Văn có những nội dung mở.

Về cách hiểu “tính mở”, ông cho rằng cần đặt trong sự so sánh với chương trình năm 2006, khi việc thi chủ yếu xoay quanh một số tác phẩm cố định. Điều này từng dẫn đến tình trạng học sinh học theo văn mẫu, hạn chế khả năng cảm thụ và sáng tạo, dù bài viết có thể trau chuốt.

Trong khi đó, với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nội dung đề thi được mở rộng hơn, có thể đưa vào các tác phẩm như của Nguyễn Đình Thi, đồng thời lồng ghép các vấn đề mang tính thời sự như đổi mới khoa học công nghệ trong phần Nghị luận xã hội. Nhiều thông điệp được gửi gắm thông qua đề thi, góp phần đánh giá toàn diện năng lực của học sinh.