Bỏ 1,9 tỷ xây nhà ở quê, chỉ sau 1 năm đã muốn phá đi xây lại vì mắc 9 sai lầm này

Sau hơn mười năm làm việc xa quê, một gia đình quyết định trở về quê xây căn nhà hai tầng để ổn định cuộc sống lâu dài. Tổng chi phí từ phần thô đến hoàn thiện lên tới khoảng 500.000 nhân dân tệ, tương đương một khoản tích lũy rất lớn đối với nhiều gia đình.

Căn nhà được đưa vào sử dụng từ đầu mùa thu năm trước. Thế nhưng chỉ sau khoảng một năm, cảm giác háo hức ban đầu gần như biến mất. Tầng trệt ẩm, đồ gỗ có dấu hiệu mốc, sàn nứt, phòng tắm tầng hai rò nước, tường bong tróc, hệ thống điện thường xuyên nhảy aptomat. Chưa kể một số thiết kế từng được cho là "đẹp và sang" lại trở thành gánh nặng trong sinh hoạt.

Điều đáng nói là phần lớn những vấn đề này không đến từ việc gia đình thiếu tiền xây nhà. Ngược lại, chúng xuất phát từ những quyết định tưởng rằng có thể tiết kiệm một chút chi phí hoặc giao quá nhiều quyền cho nhà thầu mà không kiểm tra kỹ.

1. Tiết kiệm tiền chống thấm móng, đổi lại cả tầng trệt luôn ẩm

Sai lầm đầu tiên xuất hiện ngay từ phần móng. Vì khu đất không nằm ở vùng trũng, gia đình cho rằng chỉ cần làm nền cao là đủ, không nhất thiết phải đầu tư thêm cho chống thấm.

Thực tế hoàn toàn khác. Sau khi chuyển vào ở, tầng trệt thường xuyên có cảm giác ẩm, đặc biệt trong những ngày độ ẩm không khí cao. Một số đồ gỗ đặt sát tường cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu mốc.

Khi kiểm tra lại, nguyên nhân được cho là lớp chống ẩm và chống thấm ở phần móng không được xử lý đầy đủ. Đây cũng là một trong những hạng mục khó sửa nhất sau khi căn nhà đã hoàn thiện, bởi việc xử lý lại thường liên quan tới nền, chân tường và kết cấu phía dưới.

Vì vậy, chống thấm móng không nên được xem là hạng mục "có cũng được". Tùy điều kiện nền đất và thiết kế, chủ nhà cần làm việc với người có chuyên môn để có giải pháp chống ẩm phù hợp ngay từ đầu.

2. Lấp đất móng quá sớm, sàn và nền bắt đầu nứt

Không lâu sau khi sử dụng, nền nhà xuất hiện dấu hiệu lún và một số vị trí trên sàn có vết nứt rõ rệt.

Nhìn lại quá trình thi công, đất được lấp vào phần móng chỉ vài ngày sau khi đổ bê tông. Công việc cũng chủ yếu được thực hiện nhanh bằng máy xúc, sau đó đầm tổng thể thay vì lấp từng lớp và đầm chặt theo từng giai đoạn.

Đây là kiểu công việc mà khi đang xây rất khó nhìn thấy hậu quả. Nhà vẫn dựng lên, sàn vẫn lát được, mọi thứ trông hoàn toàn bình thường. Nhưng sau một thời gian, đất lấp không đều có thể tiếp tục lún, kéo theo hiện tượng nứt nền hoặc biến dạng một số khu vực.

Bài học ở đây khá rõ: những phần nằm dưới nền nhà càng khó nhìn thấy thì càng không nên làm vội. Đất lấp cần phù hợp, không nên tận dụng bừa phế thải xây dựng và cần được thi công theo từng lớp với độ chặt cần thiết.

3. Phòng tắm chống thấm sơ sài, chưa đầy nửa năm đã rò nước

Khi ký hợp đồng, gia đình từng hỏi rất kỹ về phần chống thấm nhà vệ sinh và được nhà thầu khẳng định sẽ làm đầy đủ. Vì tin tưởng người quen giới thiệu, họ gần như không kiểm tra lại.

Chưa đầy sáu tháng sau khi chuyển vào, phòng tắm tầng hai bắt đầu rò nước. Bức tường phòng ngủ chung vách với nhà vệ sinh cũng xuất hiện những mảng ẩm và mốc.

Chỉ khi tháo gạch ra sửa, gia đình mới phát hiện vật liệu chống thấm được sử dụng có chất lượng thấp, trong khi một số phần tường gần như không được xử lý đúng mức.

Đây là sai lầm rất phổ biến khi xây nhà trọn gói: chủ nhà chỉ hỏi "có chống thấm không" thay vì kiểm tra chống thấm bằng vật liệu gì, làm tới đâu và có thử nước sau khi thi công hay không.

Với khu vực thường xuyên tiếp xúc với nước, đặc biệt là nhà vệ sinh tầng trên, chủ nhà nên trực tiếp nghiệm thu trước khi lát gạch. Một khi gạch đã lát xong, mọi sai sót phía dưới gần như chỉ có thể sửa bằng cách đục bỏ và làm lại.

4. Dây điện chất lượng thấp, dùng vài thiết bị cùng lúc đã quá tải

Hệ thống điện là một ví dụ khác cho thấy hợp đồng "bao vật tư" không đồng nghĩa với việc chủ nhà có thể hoàn toàn yên tâm.

Do nhà thầu được người quen giới thiệu, gia đình không yêu cầu ghi cụ thể thương hiệu, tiết diện và tiêu chuẩn dây điện trong hợp đồng. Sau khi chuyển vào, số thiết bị điện tăng dần và vấn đề bắt đầu xuất hiện.

Hai máy điều hòa hoạt động cùng lúc có thể khiến aptomat nhảy. Trong bếp, việc sử dụng đồng thời một số thiết bị công suất cao cũng tạo ra tình trạng tương tự.

Khi gọi thợ điện kiểm tra, họ mới được cảnh báo rằng dây dẫn ở một số nhánh quá nhỏ so với nhu cầu sử dụng thực tế.

Khác với sơn tường hay đồ nội thất, dây điện là thứ nằm âm trong tường. Tiết kiệm vài phần trăm chi phí vật liệu lúc xây có thể đồng nghĩa với việc sau này phải đục tường, đi lại dây hoặc đối mặt với nguy cơ mất an toàn.

Vì vậy, ngay từ hợp đồng, chủ nhà nên yêu cầu thể hiện rõ chủng loại vật tư điện, tiêu chuẩn kỹ thuật và cách phân chia từng đường điện cho điều hòa, bếp, bình nóng lạnh cũng như các thiết bị công suất lớn.

5. Bỏ qua khâu xử lý bề mặt, tường mới một năm đã bong tróc

Căn nhà mới sử dụng chưa lâu nhưng sơn ở một số mảng tường và trần đã bắt đầu bong, thậm chí xuất hiện vết nứt.

Ban đầu gia đình cho rằng nguyên nhân nằm ở khâu sơn hoàn thiện. Tuy nhiên, khi hỏi người có kinh nghiệm xây dựng, họ mới biết vấn đề có thể bắt nguồn từ bước xử lý bề mặt bê tông trước khi trát.

Bề mặt bê tông thường khá nhẵn. Nếu không được xử lý để tăng độ bám dính, lớp vữa trát bên ngoài có thể bám kém và bong theo thời gian.

Đây lại là một hạng mục rất "vô hình": sau khi tường được trát và sơn, chủ nhà gần như không thể biết phía dưới đã được xử lý cẩn thận hay chưa. Chính vì vậy, việc giám sát từng giai đoạn quan trọng hơn nhiều so với chỉ kiểm tra căn nhà khi đã gần hoàn thiện.

6. Cầu thang xoắn và phòng khách thông tầng: Đẹp trên bản vẽ, mệt khi sống thật

Không phải sai lầm nào cũng liên quan đến chất lượng thi công. Có những khoản tiền được chi đúng thiết kế, đúng vật liệu nhưng cuối cùng vẫn khiến chủ nhà hối hận vì không phù hợp với sinh hoạt.

Ban đầu, căn nhà được định hướng theo kiểu hai tầng tương đối đơn giản. Sau đó, nhà thầu đề xuất làm cầu thang cong và phòng khách thông tầng để không gian trông hoành tráng hơn.

Thiết kế này khiến chi phí xây dựng và hoàn thiện tăng thêm khoảng 70.000–80.000 nhân dân tệ so với phương án đơn giản hơn.

Khi nhìn trên bản vẽ, phòng khách cao hai tầng tạo cảm giác rất thoáng. Nhưng khi sử dụng thực tế, thể tích phòng lớn khiến việc làm mát hoặc sưởi ấm kém hiệu quả hơn. Đèn treo ở vị trí cao cũng khó vệ sinh, trong khi cầu thang cong chiếm diện tích và không thuận tiện bằng cầu thang thông thường.

Đây là kiểu chi phí rất dễ phát sinh khi xây nhà: càng xem nhiều mẫu đẹp, chủ nhà càng muốn thêm các chi tiết "đắt giá". Nhưng một thiết kế tốt không chỉ cần đẹp khi chụp ảnh mà phải dễ sử dụng mỗi ngày trong hàng chục năm.

7. Bể tự hoại làm rẻ, vài tháng lại phải xử lý một lần

Một khoản khác từng khiến gia đình nghĩ mình đã "mặc cả được giá tốt" là bể tự hoại. Giá ban đầu khoảng 5.000 nhân dân tệ nhưng cuối cùng chỉ phải trả khoảng 3.800 nhân dân tệ.

Sau khi sử dụng, họ mới hiểu phần chi phí được giảm đi nằm ở đâu.

Bể nhỏ, ít ngăn, khả năng xử lý kém và vào mùa hè thường xuyên phát sinh mùi. Cứ khoảng nửa năm gia đình lại phải gọi dịch vụ hút bể, nhưng ngay cả sau đó tình trạng mùi khó chịu vẫn không được giải quyết hoàn toàn.

Bể tự hoại là hạng mục ít được chú ý vì nằm khuất dưới đất. Tuy nhiên, nếu kích thước, hệ thống thông khí, chống thấm hoặc đường thoát không phù hợp, việc sửa chữa sau này rất phiền phức.

Với những hạng mục liên quan tới vệ sinh, nước thải và môi trường sống, chủ nhà nên ưu tiên tiêu chuẩn kỹ thuật thay vì chỉ so sánh giá.

Điều đáng sợ nhất không phải tốn 500.000 nhân dân tệ, mà là tốn tiền hai lần

Nhìn lại toàn bộ quá trình, vấn đề lớn nhất của căn nhà không phải là chi phí xây dựng quá cao. Với quy mô hai tầng và mức hoàn thiện tương đối đầy đủ, 500.000 nhân dân tệ có thể vẫn nằm trong kế hoạch tài chính ban đầu của gia đình.

Điều khiến họ tiếc nuối là một phần số tiền đã được sử dụng sai chỗ.

Có những khoản đáng lẽ không nên cắt như chống thấm, vật liệu điện, xử lý nền móng và hệ thống nước thải. Ngược lại, có những khoản hoàn toàn có thể tiết chế như cầu thang tạo hình phức tạp, phòng khách quá cao hay những chi tiết thiên về hình thức.

Đó cũng là nghịch lý thường gặp khi xây nhà: nhiều người rất dễ bỏ thêm hàng chục nghìn cho phần nhìn thấy nhưng lại cố tiết kiệm vài nghìn ở những hạng mục kỹ thuật nằm bên dưới.

Trong khi đó, một chiếc đèn, bộ sofa hay lớp sơn hoàn toàn có thể thay sau vài năm. Còn chống thấm, dây điện, móng, hệ thống nước thải hay kết cấu một khi đã làm sai thì chi phí sửa chữa có thể rất lớn.

Xây nhà càng lớn càng cần một khoản ngân sách dành riêng cho "những thứ không nhìn thấy"

Xây một căn nhà ở quê có thể tiêu tốn từ vài trăm nghìn nhân dân tệ đến hơn nửa triệu nhân dân tệ, tùy diện tích và mức hoàn thiện. Với nhiều gia đình, đó là khoản tiền được tích lũy trong rất nhiều năm.

Vì thế, trước khi xây, điều đáng làm không chỉ là xem mẫu nhà đẹp hay tính giá vật liệu hoàn thiện. Chủ nhà cần dành thời gian tìm hiểu các hạng mục kỹ thuật, thống nhất rõ vật tư trong hợp đồng và có người kiểm tra ở những giai đoạn quan trọng.

Nếu ngân sách có hạn, nguyên tắc nên là: giảm phần trang trí trước, không giảm tiêu chuẩn an toàn và chất lượng phần chìm.

Một căn nhà không cần quá cầu kỳ để sống thoải mái. Nhưng chỉ một lớp chống thấm làm thiếu, một đường dây điện quá nhỏ hay một nền nhà lấp không đúng cách cũng có thể biến khoản tiết kiệm ban đầu thành hóa đơn sửa chữa kéo dài nhiều năm sau đó.