Bắt đầu từ 20/5/2027, toàn cầu chứng kiến một sự thay đổi lịch sử

Thế giới chính thức bỏ "giây nhuận"

Từ ngày 20/5/2027, đồng hồ thế giới sẽ không còn chèn thêm "giây nhuận" nữa. Quyết định này được Hội nghị Toàn thể về Cân đo Lường (CGPM) thông qua ngày 15/10/2026 tại Versailles, Pháp.

Với người dùng bình thường, bạn sẽ không thấy gì thay đổi. Nhưng với các hệ thống máy tính, đây là một cuộc "dọn dẹp" lớn.

Giây nhuận là gì, và vì sao từng cần?

Hãy hình dung thế giới có hai chiếc đồng hồ:

Đồng hồ nguyên tử: Chạy cực kỳ đều đặn, dựa trên dao động của nguyên tử Xesi (Caesium).

"Đồng hồ Trái Đất": Là thời gian Trái Đất quay một vòng. Nó không hoàn toàn đều, vì Trái Đất quay lúc nhanh lúc chậm.

Giờ quốc tế UTC chạy theo đồng hồ nguyên tử nhưng được giữ không lệch quá nhiều so với Trái Đất.

Mỗi khi chênh lệch tiến gần 0,9 giây, người ta thêm hoặc bớt một giây để kéo hai đồng hồ lại gần nhau.

Từ năm 1972 đến nay, giây nhuận đã được thêm 27 lần. Lý do là suốt nhiều thập kỷ Trái Đất quay chậm dần nên cần thêm giây cho kịp.

Vì sao bây giờ lại bỏ?

Có hai lý do chính.

Giây nhuận gây rắc rối cho máy tính. Đôi khi đồng hồ phải hiển thị một giây "lạ" (23:59:60). Các hệ thống ngân hàng, hàng không, mạng và máy chủ đều cần thời gian đồng bộ chính xác, nên khoảnh khắc này từng gây lỗi và sập dịch vụ. Một chuyên gia chuẩn đồng bộ mạng cho biết mô phỏng cho thấy nhiều thiết bị xử lý sai trường hợp này.

Trái Đất nay quay nhanh hơn, nên có thể cần giây nhuận âm. Thay vì thêm một giây, lần này phải bớt một giây. Điều đó chưa từng xảy ra và phần mềm hiện nay chưa được chuẩn bị.

Các nhà nghiên cứu ước tính khả năng cần giây nhuận âm trước năm 2035 vào khoảng 30%. Vì vậy, thay vì chờ đến mốc 2035 đã thống nhất từ năm 2022, thế giới quyết định bỏ sớm hơn.

Vì sao Trái Đất lại quay nhanh hơn?

Hãy nghĩ đến một vận động viên trượt băng nghệ thuật. Khi cô ấy khép tay vào người, cô quay nhanh hơn; khi dang tay ra, cô quay chậm lại. Trái Đất cũng vậy: Khối lượng nằm gần hay xa trục quay sẽ làm vòng quay nhanh hay chậm đi.

Các nhà khoa học chỉ ra nhiều yếu tố:

Chuyển động trong lõi Trái Đất. Một nghiên cứu cho rằng lõi đang chậm lại, truyền bớt mô-men quay sang phần vỏ. Đây là giả thuyết nổi bật cho đà tăng tốc kéo dài.

Mặt Trăng và thủy triều. Theo Giáo sư Agnew, Trái Đất quay chậm hơn khi Mặt Trăng ở trên xích đạo và nhanh hơn khi nó ở xa xích đạo. Vì thế các ngày ngắn nhất thường rơi vào mùa hè.

Khí quyển, hải lưu và gió. Sự thay đổi của các khối khí và dòng nước làm lệch khối lượng trên bề mặt, kéo vòng quay nhanh hoặc chậm đôi chút.

Sau năm 2027 điều gì thay đổi?

Từ 20/5/2027, UTC sẽ chạy liên tục, không còn giây nhuận.

Giờ chính thức và giờ theo Trái Đất sẽ lệch nhau dần, và không có điều chỉnh nào cho đến khi chênh lệch đạt giới hạn tối đa là một giờ. Đến lúc đó, nếu cần, người ta sẽ chỉnh một lần bằng "giờ nhuận".

Bà Georgette MacDonald, Giám đốc trung tâm nghiên cứu đo lường thuộc Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Canada, nhận định cách này dễ hiểu hơn việc chèn từng giây.

Với đời sống hằng ngày, không có gì thay đổi. Quyết định này không liên quan đến việc đổi giờ mùa hè hay mùa đông.

Tham khảo: Science