7 sai lầm khiến dao nhanh cùn

Trong ẩm thực, một chiếc dao sắc không chỉ giúp công việc sơ chế trở nên nhẹ nhàng, thẩm mỹ mà còn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người sử dụng.

Thực tế, một chiếc dao cùn nguy hiểm hơn dao sắc rất nhiều, bởi nó đòi hỏi người dùng phải dùng nhiều lực ép hơn, dẫn đến nguy cơ trượt tay và gây thương tích.

Việc dao nhanh cùn thường không phải do chất lượng thép kém, mà xuất phát từ 7 sai lầm phổ biến dưới đây trong thói quen sinh hoạt hàng ngày.

1. Cắt thái trên những bề mặt quá cứng

Đây là sai lầm mang tính tàn phá vật lý nặng nề nhất đối với một chiếc dao. Rất nhiều gia đình có thói quen thái thức ăn trực tiếp trên mặt bàn đá hoa cương, đĩa gốm sứ hoặc thớt thủy tinh để dễ vệ sinh.

Đứng ở góc độ khoa học vật liệu, độ cứng của đá, thủy tinh và gốm sứ lớn hơn rất nhiều so với độ cứng của thép làm dao. Khi lưỡi dao kim loại mỏng manh va đập liên tục với áp lực cao xuống một bề mặt cứng hơn nó, mép cắt sẽ lập tức bị mài mòn, uốn cong hoặc xuất hiện các vết mẻ vi mô.

Để bảo vệ lưỡi dao, sự lựa chọn tối ưu nhất là sử dụng thớt gỗ tự nhiên hoặc thớt nhựa mềm. Cấu trúc đàn hồi của gỗ và nhựa sẽ đóng vai trò như một lớp đệm, hấp thụ lực chém và bảo toàn sự nguyên vẹn cho mép cắt.

2. Gạt thức ăn bằng cạnh sắc của lưỡi dao

Sau khi thái xong hành, tỏi hay thịt, phản xạ tự nhiên của hầu hết người nội trợ là dùng ngay lưỡi dao tỳ sát mặt thớt để gạt phần nguyên liệu đó sang một bên hoặc lùa vào nồi.

Hành động này tạo ra một lực ma sát ngang độc hại. Lưỡi dao được thiết kế để chịu áp lực theo chiều dọc chiều bổ từ trên xuống, chứ không được thiết kế để chịu lực uốn cong theo phương ngang.

Việc kéo lê cạnh sắc trên mặt thớt sẽ khiến rìa lưỡi dao bị cuộn lại, dao mất đi độ sắc bén chỉ sau vài lần thao tác. Giải pháp kỹ thuật vô cùng đơn giản, hãy lật ngược con dao lại và dùng phần sống dao trơn nhẵn để gạt thức ăn.

3. Đưa dao vào máy rửa bát

Sự tiện lợi của máy rửa bát là không thể phủ nhận, nhưng nó là kẻ thù số một của những chiếc dao đắt tiền. Môi trường bên trong máy rửa bát là sự kết hợp của ba yếu tố phá hủy: Nhiệt độ nước cực cao, hóa chất tẩy rửa có tính kiềm mạnh và áp lực nước tạo ra sự va đập cơ học.

Nhiệt độ cao và hóa chất sẽ ăn mòn lớp phủ bảo vệ của thép, làm khô nứt cán dao bằng gỗ hoặc nhựa. Tệ hơn nữa, áp lực nước mạnh có thể xô đẩy lưỡi dao va đập vào các đồ dùng kim loại, đĩa sứ xung quanh gây sứt mẻ.

Lời khuyên từ các chuyên gia là, luôn rửa dao trực tiếp bằng tay với nước ấm, xà phòng nhẹ và một chiếc miếng bọt biển mềm.

4. Ngâm dao trong chậu rửa hoặc để ẩm ướt lâu ngày

Nhiều người lầm tưởng rằng dao làm từ thép không gỉ thì sẽ không bao giờ bị gỉ. Tuy nhiên, thép không gỉ chỉ có tính năng chống ăn mòn tốt hơn thép carbon, chứ không miễn nhiễm hoàn toàn.

Khi bạn vứt dao ngâm trong chậu rửa bát lẫn lộn với các thức ăn thừa chứa nhiều axit như chanh, cà chua hoặc muối, một quá trình oxy hóa vi mô sẽ âm thầm diễn ra tại vị trí mỏng nhất của dao, chính là rìa lưỡi cắt.

Rìa cắt bị oxy hóa sẽ trở nên giòn và tự vỡ rụng ở cấp độ phân tử, khiến dao nhanh chóng bị cùn. Nguyên tắc bảo quản cốt lõi là: Rửa ngay sau khi dùng và dùng khăn lau khô hoàn toàn trước khi cất giữ.

5. Lưu trữ dao lộn xộn trong ngăn kéo

Việc ném dao vào một ngăn kéo chứa đầy nĩa, muỗng vá kim loại là cách nhanh nhất để làm xước xát và làm cùn lưỡi dao. Mỗi lần bạn mở hay đóng ngăn kéo, sự dịch chuyển quán tính sẽ khiến các vật dụng kim loại này va chạm vào nhau.

Để ngăn chặn sự mài mòn vô hình này, hãy trang bị một thanh nam châm treo tường, một khay đựng dao chuyên dụng bằng gỗ có các rãnh riêng biệt, hoặc sử dụng các bao bọc lưỡi dao bằng nhựa.

6. Sử dụng sai công năng của thiết kế

Mỗi loại dao được rèn với góc mài, độ dày sống dao và mục đích sử dụng hoàn toàn khác nhau. Việc dùng một chiếc dao thái mỏng để chặt xương gà, băm thực phẩm đông lạnh, hay thậm chí dùng để cạy nắp hộp đồ hộp là sự vi phạm nghiêm trọng về mặt cơ học ứng dụng.

Các vật liệu cứng và đông đá sẽ sinh ra lực phản hồi cực lớn, vượt quá giới hạn đàn hồi của lưỡi dao mỏng, dẫn đến tình trạng mẻ mảng lớn hoặc gãy lưỡi.

Hãy tuân thủ nguyên tắc, dao thái chỉ dùng để thái và luôn có sẵn một chiếc dao chặt với góc mài tù hơn, sống dao dày hơn để xử lý xương và vật cứng.

7. Phân lẫn giữa khái niệm "liếc dao" và "mài dao"

Sai lầm cuối cùng là bỏ bê việc bảo dưỡng định kỳ. Rất nhiều người không phân biệt được thanh thép tròn đi kèm bộ dao (thanh liếc dao) và đá mài.

Sau một thời gian sử dụng, mép cắt của dao không bị mất đi mà chỉ bị gập cong sang một bên. Việc sử dụng thanh liếc dao trước mỗi lần nấu ăn không phải là mài mòn bớt kim loại mà là thao tác vật lý giúp nắn chỉnh, vuốt thẳng lại mép cắt vi mô, giúp dao sắc lại ngay lập tức.

Tuy nhiên, sau 6 tháng đến 1 năm, khi mép cắt thực sự bị mài mòn và tròn đi, bạn bắt buộc phải sử dụng đá mài để mài vát, tạo ra một mép cắt kim loại hoàn toàn mới. Việc bỏ qua cả hai công đoạn này sẽ biến một công cụ cắt gọt sắc bén thành một thanh kim loại vô dụng.

Việc giữ cho một chiếc dao luôn sắc bén không đòi hỏi những kỹ năng quá phức tạp mà đến từ việc thấu hiểu vật liệu và thay đổi những thói quen nhỏ trong quá trình thao tác. Dùng dụng cụ nhà bếp một cách khoa học cũng chính là cách bạn nâng tầm trải nghiệm nấu nướng và bảo vệ an toàn cho chính gia đình mình.