11.500 chuyến bay tại Mỹ bị hủy, hoãn trong ngày thứ 3 liên tiếp
Tình trạng gián đoạn hàng không tại Mỹ kéo dài sang ngày thứ ba liên tiếp với hơn 11.500 chuyến bay bị hủy hoặc hoãn trong ngày 15/11. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy dự báo hoạt động bay sẽ trở lại bình thường vào ngày 16/11.
Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không FlightAware, khoảng 2.100 chuyến bay trên khắp nước Mỹ đã bị hủy và 9.400 chuyến bị hoãn trong ngày 15/11. Trước đó, trong ngày 14/11, các hãng hàng không đã phải hủy gần 6.700 chuyến và hoãn hơn 9.100 chuyến.
JetBlue là một trong những hãng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với khoảng 28% số chuyến bay bị hủy. Tỷ lệ này tại American Airlines là 20%. Trong khi đó, United Airlines, Southwest và Delta ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến dao động từ 3-5%.
Dù tình hình vẫn còn nhiều khó khăn, triển vọng cho ngày tiếp theo đã khả quan hơn. Theo FlightAware, tính đến 20h28 ngày 15/11 (giờ miền Đông nước Mỹ), mới có 88 chuyến bay dự kiến khởi hành trong ngày 16/11 bị hủy. Con số này thấp hơn đáng kể so với hơn 875 chuyến bay ngày 15/11 bị hủy tính đến tối ngày 14/11.

Ảnh: Reuters
Chia sẻ trên chương trình This Week của Đài ABC ngày 15/11, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy cho biết không có bằng chứng cho thấy sự cố xuất phát từ một cuộc tấn công mạng hoặc hành vi phá hoại có chủ đích. Tuy nhiên, nguyên nhân gốc rễ vẫn chưa được xác định.
Ông Duffy dự báo hoạt động hàng không sẽ dần trở lại bình thường trong ngày Chủ nhật và có thể hoàn toàn ổn định vào thứ Hai (16/11). Ông đồng thời nhấn mạnh Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) vẫn đặt an toàn hành khách lên hàng đầu.
Trước đó, hôm 14/11, FAA đã ban hành lệnh dừng bay trên toàn quốc, khiến gần như toàn bộ các chuyến bay khởi hành tại Mỹ phải tạm ngừng hoạt động trong gần 5 giờ. Đây là lần gián đoạn hàng không trên phạm vi toàn quốc kéo dài nhất tại Mỹ kể từ vụ khủng bố ngày 11/9/2001.
Theo các quan chức Mỹ, sự cố có liên quan đến việc một bộ định tuyến (router) mới được lắp đặt tại cơ sở từ xa của FAA bởi nhà thầu L3Harris. Việc lắp đặt thiết bị này đã dẫn đến tình trạng các trung tâm kiểm soát không lưu khác bị quá tải bởi lượng dữ liệu truyền đến, gây ảnh hưởng đến hệ thống liên lạc.

Ảnh: Reuters
Ông Duffy cho biết việc thay thế một bộ định tuyến tại cơ sở FAA ở El Dorado, bang Arkansas, đã kích hoạt sự cố liên quan đến một bộ định tuyến vừa được thay thế tại Amarillo, bang Texas. Thiết bị tại Amarillo sau đó phát tín hiệu khiến các bộ định tuyến tại nhiều trung tâm kiểm soát không lưu trên khắp nước Mỹ bị quá tải.
FAA cho biết đã vô hiệu hóa chức năng của các bộ định tuyến phát sinh sự cố, đồng thời thực hiện biện pháp tương tự với khoảng 60 thiết bị cùng loại trong hệ thống kiểm soát không lưu. Dù vậy, cơ quan này vẫn chưa xác định được nguyên nhân cuối cùng khiến sự cố xảy ra, đặc biệt khi các công việc bảo trì tương tự đã được thực hiện hàng nghìn lần trước đó mà không gặp vấn đề.
Ông Duffy nhận định người trực tiếp lắp đặt thiết bị là một cựu chiến binh và được đánh giá là người yêu nước, do đó giới chức không cho rằng có hành vi cố tình phá hoại hệ thống trong quá trình thi công. Tuy nhiên, ông thừa nhận nguyên nhân gốc rễ vẫn chưa được làm rõ.
Hai người am hiểu quá trình điều tra cho biết việc lắp đặt bộ định tuyến đã diễn ra suôn sẻ. Các vấn đề với hệ thống liên lạc của FAA chỉ xuất hiện sau khi quá trình thay thế thiết bị hoàn tất. Một người cho biết nhân viên của cơ quan này đã giám sát công việc và xác nhận quá trình lắp đặt thành công trước khi bàn giao lại cơ sở cho FAA.
Sự cố lần này tiếp tục cho thấy những áp lực đối với hệ thống kiểm soát không lưu Mỹ, vốn đang đối mặt với tình trạng công nghệ và thiết bị xuống cấp, các vấn đề về liên lạc cũng như thiếu hụt hàng nghìn nhân viên kiểm soát không lưu.
Theo ông Duffy, các bộ định tuyến gặp sự cố được mua từ năm 2001 và đã lỗi thời từ năm 2006. Kể từ khi sự cố xảy ra, ông đã kêu gọi Quốc hội Mỹ phân bổ 50 tỷ USD để nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu, tăng đáng kể so với đề xuất 30 tỷ USD trước đó.
Mỹ kêu gọi tăng chi ngân sách nâng cấp hệ thống hàng không
Ngày 15/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đưa ra bình luận công khai về tình trạng gián đoạn hàng không trong những ngày qua. Trên mạng xã hội, ông kêu gọi các nghị sĩ Quốc hội phê duyệt thêm ngân sách để đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa hệ thống.
Ông Trump cho rằng công việc nâng cấp đã được triển khai nhưng cần được thực hiện đồng bộ, thay vì chia nhỏ thành nhiều giai đoạn.
Tuy nhiên, đề xuất tăng ngân sách của ông Duffy vấp phải sự hoài nghi từ hai nghị sĩ Dân chủ Rick Larsen và André Carson, những người giữ vị trí lãnh đạo cấp cao trong Ủy ban Giao thông và Cơ sở hạ tầng của Hạ viện Mỹ cùng tiểu ban hàng không.
Theo tuyên bố của hai nghị sĩ hôm 14/11, trong số 12,5 tỷ USD được Quốc hội phê duyệt năm 2025 để nâng cấp hệ thống kiểm soát không lưu, hiện vẫn còn khoảng 11 tỷ USD chưa được sử dụng.
Dữ liệu từ trang theo dõi hàng không (Clip: ABC7News)
Hai nghị sĩ đặt câu hỏi về lý do cần bổ sung ngân sách khi phần lớn khoản tiền đã được phân bổ trước đó vẫn chưa giải ngân.
Phản hồi vấn đề này, ông Duffy cho biết khoản ngân sách được phê duyệt năm ngoái chỉ dành cho một số hạng mục chi tiêu nhất định, không bao gồm kinh phí phát triển phần mềm mới phục vụ quản lý không phận.
Trong khi đó, các chuyên gia hàng không cũng kêu gọi tăng cường đầu tư từ khu vực tư nhân, thay vì chỉ phụ thuộc vào ngân sách chính phủ.
Ông Justin Erbacci, Tổng giám đốc Hội đồng Sân bay Quốc tế (ACI), cho rằng cần có thêm nguồn vốn tư nhân để đáp ứng nhu cầu đi lại bằng đường hàng không ngày càng tăng và giải quyết tình trạng hệ thống hạ tầng, thiết bị đã lỗi thời.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), lưu lượng hành khách hàng không toàn cầu được dự báo tăng hơn gấp đôi vào năm 2050.