Việt Nam có gia đình trí thức đặc biệt với 5 người con: Cha là Giáo sư, mẹ quốc tịch Nhật, các con được sinh ra ở cả 2 quốc gia, con trai cả cùng cơ quan nhưng không được dùng ô tô công của cha, ở nhà tập thể

Theo vietnamdaily
Chia sẻ

Gia đình này không chỉ đặc biệt bởi cuộc hôn nhân Việt – Nhật mà còn được biết đến qua những câu chuyện về cách giáo dục con cái, đề cao tinh thần tự lập và lao động.

Việt Nam có nhiều gia đình trí thức nổi tiếng, nơi truyền thống học tập, nghiên cứu khoa học và những giá trị sống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong số đó, gia đình cố Giáo sư Lương Định Của (1920–1975), nhà nông học có nhiều đóng góp cho nền nông nghiệp Việt Nam, là một trường hợp đặc biệt.

Không chỉ có người cha là nhà khoa học từng đạt học vị cao tại Nhật Bản, người mẹ là phụ nữ Nhật theo chồng về Việt Nam, gia đình này còn có 5 người con sinh ra ở cả hai quốc gia. Đáng chú ý, dù cha từng giữ chức Viện trưởng, người con trai cả khi làm việc cùng cơ quan vẫn không được hưởng những ưu tiên riêng.

Việt Nam có gia đình trí thức đặc biệt với 5 người con: Cha là Giáo sư, mẹ quốc tịch Nhật, các con được sinh ra ở cả 2 quốc gia, con trai cả cùng cơ quan nhưng không được dùng ô tô công của cha, ở nhà tập thể- Ảnh 1.

Vợ chồng Giáo sư Lương Định Của

Người cha là Giáo sư, mẹ là người Nhật, 5 người con sinh ra ở hai quốc gia

GS Lương Định Của sinh năm 1920 tại Sóc Trăng. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, ông được người bác nuôi dưỡng, tạo điều kiện tiếp tục học hành. Sau thời gian học tại Hồng Kông (Trung Quốc) và Thượng Hải, ông sang Nhật Bản theo đuổi ngành nông học, nghiên cứu tại Đại học Kyushu rồi Kyoto.

Chính trong thời gian học tập ở Nhật, ông gặp Nakamura Nobuko, cô gái sinh năm 1922 tại tỉnh Kumamoto. Hai người kết hôn năm 1945, bắt đầu cuộc sống gia đình tại đất nước mặt trời mọc.

Trong cuộc phỏng vấn năm 2013, bà Nobuko kể rằng đám cưới của hai người diễn ra giản dị, mẹ bà còn tự tay đi chợ, chuẩn bị thức ăn cho ngày vui của con gái. Sau khi kết hôn, bà luôn đồng hành, tạo điều kiện để chồng tiếp tục nghiên cứu khoa học.

Năm 1951, Lương Định Của đạt học vị Bác sĩ Nông học và có cơ hội phát triển sự nghiệp tại Nhật Bản. Tuy nhiên, mong muốn lớn nhất của ông vẫn là trở về quê hương, vận dụng những kiến thức đã học để giúp nông dân Việt Nam.

Việt Nam có gia đình trí thức đặc biệt với 5 người con: Cha là Giáo sư, mẹ quốc tịch Nhật, các con được sinh ra ở cả 2 quốc gia, con trai cả cùng cơ quan nhưng không được dùng ô tô công của cha, ở nhà tập thể- Ảnh 2.

Giáo sư Lương Định Của cùng các cộng sự, ông đứng thứ ba tính từ phía trái ảnh

Theo lời bà Nobuko, dù được bạn bè và người thân khuyên tìm kiếm cơ hội tại châu Âu hoặc Mỹ, chồng bà vẫn quyết định hồi hương. Bà cũng đồng ý đưa các con theo chồng về Việt Nam. Năm 1952, gia đình bốn người, gồm hai vợ chồng và hai con trai nhỏ, rời Nhật Bản. Hành trình qua Hồng Kông về Sài Gòn gặp nhiều trắc trở, khiến gia đình thất lạc giấy tờ, tiền bạc và không ít hành lý. Riêng chiếc vali chứa những giống lúa được Lương Định Của kỳ công lựa chọn vẫn được vợ chồng ông giữ gìn cẩn thận.

Cuối năm 1954, cả nhà tập kết ra miền Bắc. Những năm sau đó, vợ chồng ông có thêm ba người con sinh tại Việt Nam, nâng tổng số lên 5 người. Từ cuộc sống ở Nhật Bản đến những năm tháng tại quê hương chồng, gia đình trải qua nhiều thay đổi. Trong hoàn cảnh ấy, hai vợ chồng vừa chăm lo cho các con, vừa duy trì quan niệm coi trọng học tập, lao động và sự tự lập.

Con trai cả làm cùng viện vẫn ở nhà tập thể, không được đi nhờ ô tô công của cha

Trong 5 người con, Lương Hồng Việt, sinh năm 1946 tại Kyoto, Nhật Bản, là người con trai cả của GS Lương Định Của. Ông Đào Quang Vinh, bạn học và đồng nghiệp của Lương Hồng Việt, kể rằng năm 1964, Việt theo học chuyên ngành Di truyền – Chọn giống cây trồng tại Đại học Nông nghiệp. Bốn năm sau, ông tốt nghiệp và về công tác tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm.

Thời điểm đó, dù cha là Viện trưởng, Lương Hồng Việt vẫn sinh hoạt như những cán bộ trẻ khác. Ông ở khu nhà tập thể tranh vách đất, ăn cơm tập thể và tự lo các nhu cầu cá nhân. Đáng chú ý, nơi ở của cha và các em chỉ cách khu tập thể của ông một cái ao.

Theo hồi ức của ông Đào Quang Vinh, các cán bộ nghiên cứu mới về viện đều phải trải qua thời gian lao động thực tế, từ làm đất, đắp bờ đến cấy lúa, chăm sóc, thu hoạch và phơi giống trước khi được phân về các bộ môn. Lương Hồng Việt cũng tham gia đầy đủ những công việc ấy, không được miễn trừ dù là con trai của người đứng đầu viện.

Việt Nam có gia đình trí thức đặc biệt với 5 người con: Cha là Giáo sư, mẹ quốc tịch Nhật, các con được sinh ra ở cả 2 quốc gia, con trai cả cùng cơ quan nhưng không được dùng ô tô công của cha, ở nhà tập thể- Ảnh 3.

Giáo sư Lương Định Của và các con

Một câu chuyện khác được đồng nghiệp nhớ đến là việc GS Lương Định Của không cho con sử dụng ô tô công. Khi ấy, Lương Hồng Việt chưa có xe đạp riêng, còn cha ông được trang bị một chiếc ô tô cũ để phục vụ công tác.

Mỗi khi GS Lương Định Của về Hà Nội họp, người con trai vẫn không được đi nhờ. Người cha giải thích rằng chiếc xe do Nhà nước trang bị để thực hiện nhiệm vụ, không phải phương tiện riêng của gia đình. Nếu muốn về Hà Nội, con trai phải tự tìm cách di chuyển. Câu chuyện cho thấy sự rạch ròi của GS Lương Định Của giữa công việc và đời sống riêng. Dù con trai làm cùng cơ quan, ông vẫn muốn con tự lập, không dựa vào vị trí của cha để được hưởng những thuận lợi đặc biệt.

Quan niệm ấy cũng phần nào tương đồng với chính cách làm việc của ông. Theo Học viện Nông nghiệp Việt Nam, GS Lương Định Của không chỉ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm mà còn thường xuyên xuống đồng ruộng, trực tiếp hướng dẫn nông dân áp dụng các kỹ thuật canh tác mới.

Từ người cha từng trở về Việt Nam với chiếc vali giống lúa, đến người con trai bắt đầu sự nghiệp bằng những ngày làm việc trên đồng ruộng, lao động thực tế luôn giữ một vị trí quan trọng trong cuộc sống gia đình này.


Việt Nam có gia đình trí thức đặc biệt với 5 người con: Cha là Giáo sư, mẹ quốc tịch Nhật, các con được sinh ra ở cả 2 quốc gia, con trai cả cùng cơ quan nhưng không được dùng ô tô công của cha, ở nhà tập thể- Ảnh 4.

Giáo sư Lương Định Của trong một buổi làm việc thực tế

Ba người con nối nghiệp cha, người mẹ Nhật tiếp tục gắn bó với Việt Nam sau khi chồng mất

Không chỉ GS Lương Định Của, bà Nakamura Nobuko cũng có vai trò quan trọng trong việc chăm lo, nuôi dạy năm người con.

Cụ thể, sau khi cùng chồng ra miền Bắc, bà từng hỗ trợ công việc nghiên cứu giống lúa, sau đó làm biên dịch viên và phát thanh viên tiếng Nhật tại Đài Tiếng nói Việt Nam. Song song với công việc, bà quán xuyến gia đình trong những năm chiến tranh, sơ tán và cuộc sống còn nhiều thiếu thốn.

Trong 5 người con của hai vợ chồng, có 3 người lựa chọn làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, tiếp nối nghề nghiên cứu của cha. Riêng Lương Hồng Việt sau thời gian công tác tại Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm từng tham gia quân đội, sau đó trở lại ngành nghiên cứu cây trồng. Ông nghỉ hưu năm 2004 và qua đời năm 2021.

Tháng 12/1975, GS Lương Định Của đột ngột qua đời ở tuổi 55. Sau đó, bà Nobuko cùng các con chuyển vào TP.HCM sinh sống. Một năm sau, khi trở về Nhật Bản thăm gia đình, bà được mẹ ruột đề nghị đưa các con về quê ngoại để được chăm lo cuộc sống. Tuy nhiên, người phụ nữ Nhật Bản quyết định tiếp tục ở lại Việt Nam.

Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2007, bà chia sẻ rằng các con đều đang học tập, làm việc tại Việt Nam, còn nơi đây từ lâu đã trở thành quê hương của mình. Ngày 10/5/2023, bà Nobuko tạ thế, thọ tròn 100 tuổi.

Việt Nam có gia đình trí thức đặc biệt với 5 người con: Cha là Giáo sư, mẹ quốc tịch Nhật, các con được sinh ra ở cả 2 quốc gia, con trai cả cùng cơ quan nhưng không được dùng ô tô công của cha, ở nhà tập thể- Ảnh 5.

Bà Nobuko tiếp tục gắn bó với Việt Nam khi chồng qua đời

Có thể thấy, năm 1952, GS Lương Định Của quyết định đưa vợ con về Việt Nam cùng chiếc vali hạt giống. Hơn hai thập kỷ sau, khi ông không còn, bà Nobuko vẫn lựa chọn gắn bó với đất nước của chồng. Giữa hai quyết định ấy là hành trình trưởng thành của năm người con, cùng những giá trị mà cha mẹ thể hiện qua chính cuộc sống thường ngày: coi trọng lao động, đề cao sự tự lập và không xem vị trí hay danh tiếng của gia đình là một đặc quyền.

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày