U80 đánh bóng, giới trẻ nhảy Zumba, hát ca trù: Khám phá mô hình nhà văn hóa ‘kiểu mới’ tại Hà Nội

Mới đây, Hà Nội tổ chức ra mắt mô hình điểm thiết chế nhà văn hóa - khu thể thao tại Nhà văn hóa Tổ dân phố Xuân La 2.

Đây là một bước đột phá trong chương trình đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở trên địa bàn Thủ đô. Cơ sở vật chất tại đây tương đối đầy đủ, nơi đây đã thoát khỏi lối mòn quản lý cũ để tập trung tổ chức lại toàn bộ nội dung sinh hoạt. Điểm mới lạ thu hút người dân chính là sự đa dạng hóa hoạt động, kết hợp linh hoạt giữa không gian trong nhà và ngoài trời, được thiết kế riêng biệt theo từng khung giờ và lứa tuổi nhằm đáp ứng sát sao nhu cầu thực tế.

Sức hút của nhà văn hóa được minh chứng qua nhịp sống nhộn nhịp diễn ra hàng ngày. Ngay từ 5h30 sáng, không gian đã được hâm nóng bởi các câu lạc bộ (CLB) thể dục buổi sáng của người cao tuổi. Xuyên suốt trong ngày cho đến tận 19h tối, sân bãi luôn tràn ngập tiếng cười nói của các thành viên tham gia bộ môn nhảy Zumba, bóng bàn và bóng chuyền hơi. Đặc biệt, sự ra đời của đa dạng các CLB đã tạo nên một bức tranh văn hóa nhiều màu sắc. Nếu như CLB Ca trù là nơi gìn giữ, thực hành và trao truyền những giá trị nghệ thuật truyền thống quý báu, thì CLB Zumba và khiêu vũ thể thao (Dancesport) lại mang đến làn gió hiện đại, trẻ trung.

Bà Lại Thị Xoan, cư dân sinh sống tại khu vực, hiện đang đảm nhận vai trò Chủ nhiệm câu lạc bộ (CLB) bóng chuyền hơi của hai tổ dân phố Xuân La 1 và Xuân La 2. Theo bà Xoan, CLB hiện đang duy trì hoạt động với 41 hội viên. Độ tuổi của người tham gia khá đa dạng, trong đó hội viên trẻ nhất là 50 tuổi và người cao tuổi nhất là 73 tuổi.

Phong trào tập luyện của CLB diễn ra rất đều đặn, duy trì xuyên suốt 30 ngày trong tháng mà không nghỉ buổi nào. Các hội viên thường tập trung chơi bóng vào tất cả các buổi tối, trong khung giờ từ 17h đến 19h. Tinh thần thể thao của bà con hăng say đến mức, trừ những ngày mưa to, còn lại dù trời có mưa nhỏ thì mọi người vẫn duy trì việc ra sân tập luyện

Để phục vụ chuyên nghiệp cho các hoạt động thể thao, tầng 2 của nhà văn hóa đã được đầu tư ốp sàn gỗ tiêu chuẩn, trang bị đầy đủ hệ thống âm thanh, ánh sáng bài bản. Thậm chí, khu vực sân tượng đài Bác Hồ cũng được tận dụng tối đa công năng để làm sân chơi cho CLB đá cầu. Không dừng lại ở các hoạt động thể chất, văn hóa đọc cũng được lan tỏa thông qua mô hình phòng đọc sách mở cửa vào mỗi buổi sáng cho người cao tuổi tìm hiểu chính sách mới và phục vụ học sinh cả ngày vào dịp cuối tuần.

Ông Đặng Quang Đạo (Trưởng Ban công tác Mặt trận, Phó Chủ nhiệm Nhà văn hóa) cho biết, so với các mô hình cũ, Nhà văn hóa Tổ dân phố Xuân La 2 có lợi thế về diện tích rộng rãi. Phát huy truyền thống sinh hoạt cộng đồng từ trước, người dân thường xuyên đến tham gia các môn thể thao như võ thuật, bóng chuyền hơi và bóng bàn.

Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai (Tổ trưởng Tổ dân phố Xuân La 2, Chủ nhiệm Nhà văn hóa) chia sẻ, đặc thù của tổ dân phố là không có nhà chung cư, nhiều ngõ ngách nhỏ, không gian khá chật chội. Do đó, một nhà văn hóa rộng rãi thực sự là một không gian kết nối ý nghĩa, giúp những người ở ngõ xa nhất đến những hộ sống gần kề đều có thể giao lưu, gắn bó với nhau. Để duy trì hiệu quả, các chi hội đoàn thể đều tích cực đóng góp. Ví dụ như Chi hội Phụ nữ đảm nhận việc vệ sinh môi trường, giữ gìn không gian sinh hoạt chung luôn sạch đẹp. Chi hội Cựu chiến binh phụ trách việc treo cờ, băng rôn và khẩu hiệu tuyên truyền. Trong khi đó, Chi đoàn Thanh niên hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động, công việc hành chính, sự kiện của khu dân cư...

Ban chủ nhiệm luôn quan tâm, động viên tinh thần người dân tham gia sinh hoạt bằng việc hỗ trợ nước uống hoặc trao những phần thưởng nhỏ nhằm thúc đẩy phong trào. Vào dịp hè, Nhà văn hóa phân công hội viên phụ nữ và đoàn viên thanh niên trực tiếp hướng dẫn các cháu thiếu nhi múa hát, tổ chức các buổi sinh hoạt hè bổ ích.

Về nguồn kinh phí duy trì, Nhà văn hóa vận hành dựa trên phương thức xã hội hóa toàn dân. Ban chủ nhiệm thường xuyên kêu gọi sự ủng hộ từ những cá nhân nhiệt huyết, đam mê để duy trì các phong trào chung và đặc biệt là hoạt động của CLB Ca trù.

Ông Đặng Quang Đạo khẳng định, khi triển khai mô hình điểm, bản thân người dân cảm thấy rất phấn khởi. Trách nhiệm lớn nhất của Ban chủ nhiệm là tiếp tục duy trì và thu hút bà con tham gia dựa trên tinh thần tự giác, tự nguyện. “Chúng tôi mong muốn được sự quan tâm, có thêm những lớp đào tạo về nghiệp vụ quản lý nhà văn hóa, để nhà văn hóa thực sự là nơi gắn kết, không thể thiếu ở các cụm dân cư”, ông Đạo nói.

Sức sống của thiết chế văn hóa phụ thuộc vào việc lấy người dân làm trung tâm

Về bài toán kinh phí, Ban chủ nhiệm nhà văn hóa đã linh hoạt vận hành dựa trên phương thức xã hội hóa, thường xuyên kêu gọi sự chung tay từ những cá nhân tâm huyết để duy trì phong trào chung.

Thực tiễn sinh động tại mô hình điểm Xuân La 2 là minh chứng rõ nét cho Kế hoạch số 128/KH-UBND của thành phố Hà Nội nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong chuyến thăm tại Nhà văn hóa - Khu thể thao Tổ dân phố Xuân La 2, bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, đã bày tỏ ấn tượng trước tinh thần tham gia đông đảo của người dân, đồng thời đề nghị phường Xuân Đỉnh tiếp tục phát huy để nâng tầm nơi đây thành mô hình điểm của toàn Thành phố.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu khẳng định, sức sống của thiết chế văn hóa không nằm ở quy mô công trình mà phụ thuộc vào việc lấy người dân làm trung tâm. Khi thiết chế cơ sở chuyển mình, tạo ra những hoạt động thiết thực đáp ứng đúng nhu cầu giao lưu, rèn luyện và vun đắp đời sống tinh thần, nơi đó sẽ tự nhiên trở thành một điểm hẹn văn hóa không thể tách rời của cộng đồng dân cư trong thời đại mới.