Tất cả người dân có điện thoại chú ý tắt máy ngay nếu nhận được cuộc gọi từ đầu số 022, 024, 028

Thời gian gần đây, nhiều người dân trên địa bàn phản ánh liên tục nhận được các cuộc gọi từ những đầu số như 022, 024, 028 với thời gian đổ chuông rất ngắn, thậm chí chưa kịp nghe máy đã bị ngắt, chỉ để lại cuộc gọi nhỡ. Tình trạng này có thể lặp lại nhiều lần, gây tâm lý hoang mang, lo lắng. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý, không phải mọi cuộc gọi từ các đầu số trên đều là lừa đảo; điều đáng cảnh giác là các cuộc gọi “nháy máy” có thể được đối tượng lợi dụng như một bước thăm dò để xác định số điện thoại đang hoạt động, sàng lọc mục tiêu và mở đầu cho các kịch bản lừa đảo tiếp theo.

Khi người dùng bắt máy hoặc chủ động gọi lại, số điện thoại có thể được các đối tượng đánh dấu là “mục tiêu tiềm năng”. Những dữ liệu này có nguy cơ tiếp tục được sử dụng cho các hoạt động quảng cáo không mong muốn, mua bán dữ liệu trái phép hoặc phục vụ cho những kịch bản lừa đảo được cá nhân hóa. Đặc biệt, hành động gọi lại một số điện thoại không rõ nguồn gốc có thể khiến người dân vô tình bước vào “kịch bản” mà đối tượng đã chuẩn bị sẵn.

Trước đây, các nhà mạng đã nhiều lần cảnh báo về thủ đoạn sử dụng cuộc gọi “nháy máy”, trong đó đối tượng thực hiện cuộc gọi trong thời gian rất ngắn rồi ngắt, nhằm tạo cuộc gọi nhỡ và kích thích người nhận gọi lại. Với một số cuộc gọi từ số quốc tế hoặc số có dấu hiệu bất thường, việc gọi lại có thể phát sinh cước viễn thông ngoài ý muốn. Vì vậy, người dân không nên hình thành thói quen gọi lại ngay khi thấy cuộc gọi nhỡ từ số lạ.

Đáng chú ý, nguy cơ không chỉ dừng lại ở việc phát sinh cước phí. Trong một số kịch bản lừa đảo, đối tượng có thể tìm cách kéo dài cuộc trò chuyện, khai thác thông tin cá nhân hoặc tạo dựng lòng tin để tiếp tục dẫn dụ nạn nhân. Các thông tin, dữ liệu thu thập được có thể được sử dụng để xây dựng những kịch bản tiếp cận tinh vi hơn, chẳng hạn giả danh cán bộ Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, nhân viên ngân hàng hoặc các cơ quan, tổ chức khác nhằm gây áp lực tâm lý và yêu cầu nạn nhân thực hiện các thao tác theo hướng dẫn.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ giả mạo hình ảnh, giọng nói (deepfake) đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để tạo ra những nội dung ngày càng khó nhận biết. Người dân có thể bị dẫn dụ cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, mã OTP; truy cập đường link giả mạo hoặc cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc, từ đó tạo điều kiện để đối tượng chiếm quyền kiểm soát thiết bị, tài khoản hoặc thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Vì vậy, trước những cuộc gọi “nháy máy” hoặc cuộc gọi từ số điện thoại không rõ nguồn gốc, người dân cần bình tĩnh và tuyệt đối không chủ động tương tác khi chưa xác định được danh tính người gọi. Không gọi lại, không nhắn tin phản hồi và không cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu hay mã OTP cho người lạ qua điện thoại. Trường hợp thường xuyên bị làm phiền, người dân có thể chủ động chặn số và báo cáo cuộc gọi có dấu hiệu là cuộc gọi rác, cuộc gọi lừa đảo cho nhà mạng.

Khi cần xác minh thông tin, người dân nên chủ động sử dụng website, ứng dụng hoặc số tổng đài chính thức của nhà mạng, ngân hàng, cơ quan nhà nước và các tổ chức liên quan; không sử dụng số điện thoại, đường link hoặc ứng dụng do người lạ cung cấp. Đặc biệt, không truy cập đường link lạ, không cài đặt phần mềm theo hướng dẫn của người không quen biết qua điện thoại, kể cả khi đối tượng đưa ra những lý do có vẻ hợp lý hoặc tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng.

Mỗi người dân cũng cần ghi nhớ nguyên tắc: không có cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hay ngân hàng nào yêu cầu người dân cung cấp mã OTP, mật khẩu tài khoản hoặc chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để “xác minh”, “điều tra” hay “chứng minh tài sản” qua điện thoại. Khi nhận được yêu cầu bất thường, hãy chủ động kết thúc cuộc gọi và liên hệ trực tiếp với cơ quan, tổ chức có liên quan thông qua kênh chính thức để kiểm chứng.

Trước diễn biến ngày càng tinh vi của tội phạm sử dụng công nghệ cao, mỗi người dân chính là “lá chắn” đầu tiên trong bảo vệ thông tin và tài sản của mình. Một cuộc gọi nhỡ từ số lạ có thể chỉ là cuộc gọi rác, nhưng việc chủ động gọi lại và tiếp tục tương tác có thể tạo cơ hội để đối tượng chuyển từ một cuộc gọi vô danh thành một kịch bản lừa đảo có mục tiêu. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc có nguy cơ bị lừa đảo, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, hỗ trợ và xử lý theo quy định.