"Quái vật tạo điện sạch" của Nga: Cán mốc lịch sử 500 tỷ kWh, sức mạnh từ công nghệ số 1 hành tinh

Nhà máy điện hạt nhân Rostov vừa chính thức cán mốc cột mốc lịch sử 500 tỷ kWh điện thương phẩm lũy kế kể từ khi đi vào vận hành năm 2001.

Đây không chỉ là một con số ấn tượng thể hiện năng lực vận hành ổn định và bền bỉ của hạ tầng năng lượng hạt nhân Nga, mà còn thể hiện vai trò hạt nhân trung tâm trong việc đảm bảo an ninh năng lượng cho toàn bộ khu vực phía Nam giàu tiềm lực, truyền thông Nga đưa tin ngày 3/11.

Nằm tựa lưng bên bờ hồ chứa Tsimlyansk thơ mộng, chỉ cách thành phố Volgodonsk khoảng 16 km, công trình điện hạt nhân này đã trải qua hành trình dài một phần tư thế kỷ (25 năm) để trở thành một trong những "trái tim" phát điện lớn nhất và quan trọng nhất của Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia Nga (Rosatom).

"Quái vật hạt nhân" sở hữu công nghệ phổ biến số 1 hành tinh

Ý tưởng và quá trình xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Rostov thực chất đã được khởi công từ năm 1979 dưới thời Liên Xô. Tuy nhiên, trước những biến động địa chính trị và làn sóng đóng băng công trình vào năm 1990, dự án từng rơi vào trạng thái "ngủ đông", bỏ hoang suốt một thời gian dài.

Phải mất nhiều năm sau, công trường mới chính thức khởi động trở lại.

Tổ máy số 1 đầu tiên được hòa lưới điện quốc gia vào tháng 3 năm 2001, mở ra chương mới cho năng lượng miền Nam nước Nga. Tiếp nối thành công đó, tổ máy số 2 đi vào vận hành thương mại vào năm 2010, tổ máy số 3 hội nhập năm 2015 và tổ máy số 4 chính thức hoàn thành vào tháng 9 năm 2018, kết thúc quá trình 17 năm hoàn thiện toàn bộ quần thể.

Ngày nay, Rostov vận hành với cấu hình hoàn chỉnh gồm 4 tổ máy điện hạt nhân, tất cả đều được trang bị công nghệ lò phản ứng nước áp lực VVER-1000 thế hệ mới - loại công nghệ tinh túy của Nga do AEM-Technologies thuộc Rosatom sản xuất, và là loại phổ biến số 1 trên thế giới hiện nay.

Với tổng công suất lắp đặt lên tới 4,07 GW, mỗi tổ máy có khả năng sản xuất trung bình khoảng 25 triệu kWh điện mỗi ngày. Khi hoạt động tối đa công suất, toàn bộ nhà máy có thể tiếp sức cho mạng lưới điện quốc gia tới 100 triệu kWh điện mỗi ngày đêm.

Sự gia tăng sản lượng diễn ra đều đặn qua từng năm: Tính đến tháng 7 năm 2026, dòng điện tích lũy của Rostov mới dừng ở mức hơn 488 tỷ kWh, nhưng chỉ sau vài tháng nỗ lực liên tục, con số tròn trĩnh 500 tỷ kWh đã chính thức được chinh phục.

Trụ cột năng lượng cho hơn 27 triệu người dân Nga

Tầm vóc của con số 500 tỷ kWh chỉ thực sự hiện rõ khi đặt trong quy mô tiêu thụ năng lượng thực tế của vùng Rostov và Hệ thống Năng lượng Hợp nhất phía Nam nước Nga.

Hiện tại, Nhà máy điện hạt nhân Rostov đóng góp hơn 70% tổng sản lượng điện của toàn tỉnh Rostov, đồng thời gánh vác tới gần một phần ba (30%) tổng lượng điện phát ra của toàn bộ Hệ thống Điện miền Nam.

Đây là vùng không gian năng lượng khổng lồ cung cấp dòng điện sống còn cho đời sống sinh hoạt, sản xuất và hạ tầng của hơn 27 triệu dân cư trên khắp các vùng lãnh thổ phía Nam nước Nga.

Việc duy trì dòng chảy năng lượng liên tục và an toàn với quy mô lớn như vậy là thành quả từ những cải tiến kỹ thuật không ngừng nghỉ của đội ngũ kỹ sư Rosatom.

Tại Rostov, các giải pháp tối ưu hóa quy trình bảo dưỡng và rút ngắn thời gian sửa chữa định kỳ - chẳng hạn như việc rút ngắn thời gian bảo dưỡng cụm tuabin hay kiểm định thiết bị nhanh gấp nhiều lần - đã giúp các tổ máy duy trì hệ số công suất ở mức tối đa.

Không chỉ cung cấp nguồn năng lượng sạch, phát thải carbon thấp để đáp ứng đà tăng trưởng kinh tế năng động của khu vực, Nhà máy điện hạt nhân Rostov còn chứng minh sức mạnh của công nghệ hạt nhân VVER trong việc xây dựng một nền tảng năng lượng xanh, an toàn và bền vững cho tương lai.

Hiện nay, có khoảng 440 lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động tại 31 quốc gia, với tổng công suất khoảng 400 GWe. Đến năm 2025, các lò phản ứng này cung cấp 2702 TWh, chiếm khoảng 9% tổng lượng điện toàn cầu, theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới thông tin ngày 2/11/2026.

Tham khảo: FT