Nước mưa tràn vào nhà nên làm gì đầu tiên?

Những ngày gần đây, Hà Nội liên tục xuất hiện những đợt mưa kéo dài, có thời điểm mưa lớn khiến nhiều tuyến đường và khu dân cư rơi vào tình trạng ngập úng. Với những ngôi nhà nằm ở khu vực thấp, nhà mặt đường hoặc nơi có hệ thống thoát nước không kịp đáp ứng, nước có thể nhanh chóng vượt qua cửa, sân rồi tràn vào không gian sinh hoạt. Khi thấy nước bắt đầu vào nhà, phản ứng quen thuộc của nhiều người là lập tức lấy chổi, cây gạt nước, xô chậu để tát nước ra ngoài hoặc tìm mọi cách chặn cửa. Tuy nhiên, đây chưa chắc là việc nên ưu tiên đầu tiên. Trong một ngôi nhà có nhiều ổ cắm, dây điện và thiết bị điện đặt sát sàn, nước dâng lên có thể biến một sự cố ngập nước thành tình huống nguy hiểm hơn nhiều.

Việc đầu tiên: Kiểm tra và xử lý nguy cơ về điện

Khi nước mưa bắt đầu tràn vào nhà, điều các gia đình cần ưu tiên trước hết là an toàn điện, thay vì cố cứu đồ đạc hay tát nước ngay lập tức. Nước có thể tiếp xúc với ổ cắm thấp, dây nối điện, ổ điện kéo dài hoặc những thiết bị như quạt, máy giặt, tủ lạnh, máy bơm và nhiều đồ gia dụng khác. Đặc biệt, mọi người không nên cho rằng chỉ cần mực nước còn thấp thì vẫn an toàn, bởi dây điện hoặc thiết bị bị hỏng có thể tạo ra nguy cơ điện giật khi tiếp xúc với nước. Nếu có thể tiếp cận tủ điện từ vị trí hoàn toàn khô ráo và an toàn, hãy ngắt nguồn điện của khu vực có nguy cơ ngập hoặc ngắt cầu dao tổng. Không đứng trong nước, không chạm vào tủ điện, cầu dao hay thiết bị điện khi tay ướt hoặc khu vực xung quanh đã bị ngập. Nếu không thể ngắt điện một cách an toàn, mọi người nên tránh xa vùng nước và liên hệ thợ điện hoặc đơn vị có chuyên môn để được hỗ trợ. Cũng không nên vội cúi xuống rút phích cắm của từng thiết bị khi nước đã lan tới khu vực đó. Việc cố "cứu" một chiếc tủ lạnh, máy giặt hay ổ cắm điện trong điều kiện không bảo đảm an toàn có thể khiến người trong nhà gặp nguy hiểm.

Sau khi bảo đảm an toàn điện, mới tìm cách hạn chế nước tràn thêm

Khi khu vực bị ngập đã được bảo đảm không còn nguy cơ từ nguồn điện, gia đình có thể chuyển sang bước tiếp theo là xác định nước đang vào nhà từ đâu. Nếu nước tràn qua cửa chính, cửa sau hoặc cửa sân, có thể sử dụng bao cát, tấm chắn nước chuyên dụng hoặc những vật liệu phù hợp có sẵn để giảm lượng nước tiếp tục chảy vào. Tuy nhiên, nếu bên ngoài đang ngập sâu và nước dâng nhanh, không nên cố bịt kín bằng mọi giá hoặc đứng lâu ở khu vực dòng nước đang chảy mạnh. Trong trường hợp nước tràn từ ban công, sân thượng hoặc khu vực thoát sàn, cần kiểm tra xem miệng thoát nước có bị lá cây, rác hay vật dụng che kín hay không. Chỉ nên làm việc này khi khu vực có thể tiếp cận an toàn, không có nguy cơ trơn trượt, sét hoặc liên quan đến điện. Đáng chú ý, nếu nước trào ngược từ cống, cách xử lý sẽ khác với nước mưa chảy trực tiếp qua cửa. Lúc này, gia đình nên hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước bởi nước trào từ hệ thống thoát có thể chứa nhiều chất bẩn và vi sinh vật.

Di chuyển những món đồ có thể cứu được, nhưng đừng đặt mình vào nguy hiểm

Sau khi xử lý các nguy cơ trước mắt, đồ đạc ở vị trí thấp có thể được chuyển lên cao nếu điều kiện cho phép. Giấy tờ quan trọng, thuốc men, đồ điện tử, đồ gỗ và những vật dụng dễ hỏng khi ngâm nước nên được ưu tiên. Với thiết bị điện đã bị nước ngập hoặc nước tràn vào bên trong, không nên cắm điện trở lại để "thử xem còn chạy không". Thiết bị nhìn bên ngoài có vẻ khô vẫn có thể còn hơi ẩm hoặc nước ở linh kiện bên trong. Tốt hơn hết nên để người có chuyên môn kiểm tra trước khi tiếp tục sử dụng. Tương tự, ổ cắm, dây điện hoặc hệ thống điện từng bị ngập cũng cần được kiểm tra trước khi cấp điện trở lại, nhất là khi nước đã dâng tương đối cao.

Nước rút rồi vẫn chưa phải là hết việc

Một sai lầm khác là thấy nước rút liền đóng cửa và sinh hoạt bình thường trở lại. Sau khi nước được đưa ra ngoài, mọi người cần làm khô không gian càng sớm càng tốt để hạn chế ẩm mốc. Nếu nguồn điện đã được xác nhận an toàn, gia đình có thể tăng thông gió bằng cách mở cửa, sử dụng quạt hoặc thiết bị hút ẩm phù hợp. Những tấm thảm, đồ vải, vật liệu hút nước cần được làm sạch và phơi khô sớm. Các vị trí chân tường, gầm tủ, khe sàn cũng cần được chú ý bởi đây là những nơi độ ẩm có thể lưu lại lâu dù bề mặt sàn đã khô. Nếu nước ngập có lẫn nước cống hoặc nước bẩn, quá trình vệ sinh cần cẩn thận hơn. Nên sử dụng găng tay, giày hoặc ủng phù hợp, tránh để da có vết thương tiếp xúc trực tiếp với nước và làm sạch những bề mặt đã bị ngập.

Ngoài ra, sau một trận mưa lớn, gia đình cũng nên kiểm tra lại nguyên nhân khiến nước vào nhà. Nếu tình trạng thường xuyên lặp lại, việc chỉ dùng khăn, chổi hay bao cát mỗi lần mưa xuống sẽ không giải quyết được vấn đề lâu dài. Có thể cần xem lại cao độ cửa, hệ thống thoát nước, sân, miệng cống, van chống trào ngược hoặc giải pháp chắn nước phù hợp với từng ngôi nhà.

Tóm lại, khi nước mưa tràn vào nhà, đừng vội lao vào tát nước hay cứu đồ đạc. Việc đầu tiên cần nghĩ tới là nguy cơ điện và chỉ tiếp cận nguồn điện khi có thể thực hiện từ vị trí khô ráo, an toàn. Sau đó mới lần lượt hạn chế nguồn nước, di chuyển đồ đạc và vệ sinh, làm khô nhà. Trong tình huống nước dâng nhanh hoặc không thể kiểm soát an toàn, ưu tiên con người và rời khỏi khu vực nguy hiểm vẫn quan trọng hơn tài sản.

*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo