Nở rộ nhu cầu thuê người làm thay mọi việc: Đi dạo đón thu Hà Nội 40k/ giờ, nhận hàng hộ 50k/ lượt

Mở mắt ra, Hà Nội đã chuyển sang mùa thu “bản real” với kiểu thời tiết khiến người ta muốn lao ra đường ngay lập tức. Nhưng bạn không muốn đi đón mùa thu một mình, không muốn gọi xe công nghệ vì bị giới hạn thời gian di chuyển, cũng chẳng tìm được người đi dạo cùng. Vậy thì phải làm sao đây? Đáp án có ngay trên Threads với vô số bài đăng cung cấp dịch vụ chở đi dạo đón thu Hà Nội.

Không cần người yêu, cũng chẳng nhất thiết phải là bạn thân. Chỉ cần một người có xe, biết vài cung đường đẹp, nhận chở đi một vòng trong khoảng thời gian đã thỏa thuận. Người thuê có một buổi đi dạo, người nhận có thêm một khoản tiền thù lao.

Khi nhu cầu cụ thể gặp phải giới hạn về kỹ năng hoặc thời gian, ngày càng nhiều người trẻ bắt đầu tìm kiếm những dịch vụ phù hợp bằng cách trả tiền thuê người làm thay một số việc nhất định. Thậm chí có những việc hoàn toàn có thể tự làm nhưng bạn muốn có người khác làm cùng hoặc chỉ đơn giản là có mặt ở đó.

Thuê làm hộ từ việc vặt nhất, đến cả một người đồng hành

Trên Threads, các dịch vụ làm thay đang được chia thành đủ loại. Đó có thể là những nội dung phổ biến như chở đi dạo, đi học, đi làm, đi chụp ảnh cùng, đến nhà nấu ăn hộ, cho chó mèo ăn và tưới cây,... Đó cũng có thể là hàng loạt công việc kì lạ như thăm người bệnh hộ, đồng hành cùng trong các tình huống như đòi nợ, first date,...

Những công việc vốn trước đây thường được giải quyết bằng một cuộc gọi cho bạn bè, nhờ người thân hoặc tự làm, nay được tách thành một nhu cầu có thể trả tiền.

Các bài đăng cung cấp dịch vụ dạng này thường rất trực tiếp: cần làm gì, ở đâu, trong bao lâu, mức giá bao nhiêu. Khi có nhu cầu và cần tìm hiểu thêm, người sử dụng dịch vụ có thể liên lạc trực tiếp với người cung cấp.

Thực tế, nhiều dịch vụ trong số đó như giao nhận hàng, mua đồ hộ, xếp hàng hộ,... vốn không mới. Cái mới nằm ở việc ranh giới đang được đẩy xa hơn: người ta bắt đầu trả tiền cho cả sự có mặt của một người khác.

Đó là lý do dịch vụ thuê người đến chụp ảnh tốt nghiệp cùng đáng chú ý hơn thuê nhiếp ảnh chụp tốt nghiệp. Họ cần một người đứng bên cạnh trong một thời điểm vốn thường được chia sẻ với bạn bè, người yêu hoặc gia đình.

Tương tự, một người thuê dịch vụ chở đi dạo mùa Thu có thể hoàn toàn tự gọi xe công nghệ. Thứ được mua ở đây không đơn thuần là phương tiện di chuyển mà là quãng thời gian có một người đi cùng, một lịch trình đã có sẵn và cảm giác mình không phải một mình lang thang qua những con phố đang vào mùa đẹp nhất.

Những nhu cầu nhỏ như vậy khiến dịch vụ làm thuê này trở nên thú vị. Nó không còn vận hành theo logic “tôi không biết làm nên thuê người biết làm”, mà mở rộng thành “tôi có thể tự làm, nhưng tôi không muốn dành thời gian, công sức hoặc cảm xúc cho việc đó”.

“Nền kinh tế thay thế” ở Trung Quốc

Trước khi dịch vụ thuê làm hộ này xuất hiện trên Threads và khiến cư dân mạng Việt Nam chú ý, “nền kinh tế thay thế” đã tồn tại ở Trung Quốc và được gọi bằng những cái tên khác nhau như “nền kinh tế làm hộ”, “nền kinh tế người làm thay”,... Những công việc được thuê làm cũng đặc biệt hơn.

Một người làm dịch vụ thay việc bán thời gian ở Thiệu Hưng (Trung Quốc) cho biết mình thu 50 NDT (gần 194 nghìn đồng) cho một lần thăm bệnh hộ. Người thuê đã gửi quà đến bệnh viện từ trước; cô chỉ việc nhận đồ, mang vào phòng bệnh, xác nhận đúng người, chụp ảnh hoàn tất và nói vài câu hỏi thăm.

Một trường hợp khác còn khó tin hơn. Một cư dân mạng ở Quảng Đông muốn lấy chiếc nam châm tủ lạnh phiên bản giới hạn của một thương hiệu trà sữa, nhưng sản phẩm chỉ được tặng tại Hàng Châu. Thay vì bỏ cuộc, người này tìm một người ở Hàng Châu uống trà sữa hộ. Trà sữa được đặt và giao đến cho người nhận; người kia uống, lấy chiếc nam châm rồi gửi ngược về Quảng Đông. Chi phí cho mỗi lần “uống trà sữa hộ” khoảng 30 NDT (116 nghìn đồng), chưa tính phí gửi đồ. Nói cách khác, người mua không cần cốc trà sữa. Họ cần thứ đi kèm cốc trà sữa.

Đây cũng là điểm đáng chú ý của “nền kinh tế làm hộ”. Dịch vụ không nhất thiết giải quyết nhu cầu trực tiếp, mà giải quyết khoảng cách giữa một người và thứ họ muốn có.

“Làm hộ” cũng đã đi xa hơn một anh shipper giao hàng. Đó có thể là người nấu cơm tại nhà, người xếp hàng, người đi khám cùng, người chăm thú cưng, người kiểm tra camera tìm đồ thất lạc, người gói quà cưới, người đi thăm bệnh,... Có trường hợp một phụ nữ nhận 300 NDT (hơn 1,1 triệu đồng) chỉ để ngồi xem camera suốt 5 tiếng, giúp khách tìm lại đồ bị mất.

Thậm chí trong dịp Tết Nguyên đán, một nền tảng chạy việc ở Trung Quốc từng thử nghiệm dịch vụ “đại diện đi chúc Tết”, với các lựa chọn từ mua và gửi quà, thay người chúc Tết đến những yêu cầu kỳ lạ hơn.

Nếu nhìn riêng lẻ từng dịch vụ làm hộ, chúng đều có vẻ vụn vặt đến buồn cười. Nhưng đặt cạnh nhau, chúng cho thấy ngày càng nhiều thứ từng được xem là “việc cá nhân” đang được tách thành những đơn hàng nhỏ.

Số liệu từ Xianyu (nền tảng TMĐT chuyên mua bán đồ cũ lớn nhất Trung Quốc) cũng cho thấy dịch vụ đang trở thành một mảng đáng kể trên nền tảng này. Báo cáo xu hướng năm 2026 của Xianyu cho biết số đơn hàng dịch vụ trong một năm tăng 87%; các nhóm phổ biến gồm công nghệ AI và IT, thiết kế, giáo dục - đào tạo và chạy việc/đại lý. Nền tảng này cũng ghi nhận hơn 1,5 triệu người bán dịch vụ có thể duy trì thu nhập nhất định, trong đó người sinh sau năm 2000 và sinh viên chiếm khoảng 40%.

Một khảo sát của JD.com với 6.000 người tiêu dùng được truyền thông Trung Quốc dẫn lại cho thấy 46% người được hỏi đã hình thành thói quen mua dịch vụ, trong đó tiết kiệm thời gian, công sức và thay thế một phần việc nhà là những giá trị quan trọng.

Không phải việc gì cũng nên thuê người làm hộ

Sự tiện lợi của mô hình này cũng chính là điểm dễ phát sinh vấn đề nhất.

Nhiều dịch vụ ngách chưa có tiêu chuẩn thống nhất, cũng không ký hợp đồng chính thức. Giá cả đôi khi hoàn toàn phụ thuộc vào người bán, còn phí phát sinh hay chất lượng dịch vụ không đồng đều là chuyện thường gặp. Khi xảy ra tranh chấp, người tiêu dùng thậm chí không biết tìm ai để bảo vệ quyền lợi.

Với một đơn hàng giao đồ, rủi ro tương đối rõ ràng và dễ nhận thấy như mất hàng, hư hỏng,... Nhưng khi đơn hàng là dịch vụ thuê người lạ đến nhà, đến bệnh viện, xem camera, cầm giấy tờ, truy cập tài khoản hoặc thay mặt một người thực hiện một công việc mang tính cá nhân, ranh giới giữa “dịch vụ” và “rủi ro” lập tức mỏng đi.

Dịch vụ thuê người chơi game có thể phá vỡ tính công bằng của cuộc thi; các dịch vụ xếp hàng hộ, mua hàng hộ có thể gây xáo trộn trật tự thị trường và việc phân bổ nguồn lực; những dịch vụ như “đi học hộ”, “điểm danh hộ” trong trường học, dù nhìn qua có vẻ là sự tự nguyện giữa đôi bên, thực chất lại vi phạm quy định của nhà trường. Đáng lo ngại hơn, có những việc được thuê làm hộ lại vi phạm pháp luật hoặc kẻ xấu lợi dụng dịch vụ còn mới mẻ này để phục vụ cho mục đích khác.

Ngoài ra, quyền riêng tư và an toàn cũng là vấn đề đáng lo ngại. Dịch vụ thuê người chơi game yêu cầu cung cấp tài khoản và mật khẩu; dịch vụ nấu ăn tại nhà hay chăm sóc thú cưng tại nhà đòi hỏi phải tiết lộ địa chỉ và mã khóa cửa; dịch vụ mua vé hộ có thể làm lộ số căn cước công dân… Những tình huống này rõ ràng đặt người tiêu dùng trước không ít rủi ro.

Nhưng nhìn về dài hạn, các chuyên gia kinh tế Trung Quốc vẫn cho rằng thị trường này nhiều khả năng sẽ còn mở rộng. Khi được chuẩn hóa, có tiêu chuẩn chung về giá, quy trình dịch vụ và cơ chế bảo vệ quyền lợi, những dịch vụ kém chất lượng hay các mô hình xám sẽ dần bị đào thải.

Dịch vụ người thay thế trong tương lai cũng có thể ngày càng đi theo hướng cá nhân hóa, chuyên nghiệp hóa và gắn với từng tình huống cụ thể. Cùng với việc công nghệ AI kỹ thuật số tiếp tục phát triển, phạm vi ứng dụng sẽ còn mở rộng, từ các nhu cầu đời sống hàng ngày đến những mô hình kinh doanh mới.

Dẫu vậy với tất cả những người sử dụng dịch vụ làm hộ, đừng vì một dịch vụ tiện mà bỏ qua bước kiểm tra người cung cấp dịch vụ. Với những việc đơn giản, người thuê vẫn nên thống nhất trước về công việc, thời gian, chi phí và cách xử lý nếu phát sinh vấn đề. Với những dịch vụ liên quan đến nhà riêng, giấy tờ, tài khoản, tiền bạc hay thông tin cá nhân, mức độ cẩn trọng cần cao hơn.

Đặc biệt, không nên tùy tiện gửi mật khẩu, mã OTP, ảnh giấy tờ tùy thân hoặc các thông tin nhạy cảm cho người lạ chỉ vì họ nhận một đơn hàng trên mạng. Nếu giao dịch qua nền tảng, nên ưu tiên tài khoản đã được xác thực, có lịch sử đánh giá và cơ chế khiếu nại, thanh toán rõ ràng. Nếu thỏa thuận trực tiếp, những nội dung quan trọng cũng nên được lưu lại bằng tin nhắn để hai bên có căn cứ khi xảy ra tranh chấp.

Thuê người làm hộ có thể giúp cuộc sống nhẹ nhàng đi một chút, nhưng sự tiện lợi chỉ thực sự đáng giá khi đi kèm với một mức độ an toàn tương xứng. Tiết kiệm được vài tiếng không nên trở thành lý do để đánh đổi thông tin cá nhân, tiền bạc hay sự an tâm của chính mình.

(Nguồn: Threads, Baidu, Sina)