Ngành học luôn hot, "miễn nhiễm với thất nghiệp", tưởng dễ mất việc vì AI nhưng hóa ra vẫn sống khoẻ

Giữa vô vàn lựa chọn ngành học khiến học sinh cuối cấp “đau đầu” cân nhắc, Kiểm toán vẫn là cái tên giữ sức hút ổn định nhờ cơ hội việc làm rộng mở và tính ứng dụng cao trong mọi doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng mở rộng, vai trò của kiểm toán trở nên không thể thay thế khi giúp doanh nghiệp kiểm soát tài chính, tối ưu nguồn vốn và đảm bảo tính minh bạch.

Thực tế cho thấy, ngành kiểm toán hiếm khi rơi vào tình trạng thất nghiệp nếu người học có năng lực chuyên môn vững vàng. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng đối mặt với những thay đổi lớn khi công nghệ, đặc biệt là AI đang dần tham gia vào quá trình xử lý dữ liệu.

Ước tính khoảng 56% các vị trí mang tính chất lặp lại, thủ công có thể bị thay thế. Dù vậy, điều này không đồng nghĩa với việc ngành bị “đe dọa”, mà ngược lại, mở ra cơ hội cho những kiểm toán viên có khả năng phân tích, tư duy chiến lược và sở hữu chứng chỉ nghề nghiệp, ngoại ngữ.

Theo thông tin từ Trường Đại học Tài chính Ngân hàng Hà Nội, trong bối cảnh toàn cầu hóa, số lượng doanh nghiệp, tập đoàn tại Việt Nam ngày càng gia tăng, kéo theo nhu cầu lớn về hệ thống kế toán – kiểm toán. Đây được xem là “cánh tay đắc lực” không thể thiếu trong bất kỳ tổ chức nào, đóng vai trò đảm bảo tính minh bạch, kiểm soát tài chính và hỗ trợ ra quyết định chiến lược.

Ngành Kiểm toán là gì?

Trong bức tranh vận hành của một nền kinh tế hiện đại, kiểm toán được xem như “người gác cổng” đảm bảo tính minh bạch và trung thực của dòng tiền. Hiểu một cách đơn giản, kiểm toán là quá trình thu thập, đánh giá và xác minh các thông tin tài chính nhằm xác định chúng có chính xác, hợp lý và tuân thủ các chuẩn mực hay không.

Công việc của kiểm toán viên không chỉ dừng lại ở việc “soi sổ sách”, mà còn sử dụng nhiều phương pháp như đối chiếu, kiểm kê, quan sát, điều tra để đưa ra nhận định về tình hình tài chính của doanh nghiệp.

Trong thực tế, kiểm toán được chia thành nhiều loại như kiểm toán nội bộ, kiểm toán độc lập và kiểm toán nhà nước. Dù ở lĩnh vực nào, mục tiêu cốt lõi vẫn là đảm bảo sự minh bạch – yếu tố sống còn trong môi trường kinh doanh và đầu tư.

Sinh viên ngành Kiểm toán học gì?

Ngành Kiểm toán thuộc nhóm Kế toán - Kiểm toán, vì vậy sinh viên thường bắt đầu với nền tảng kinh tế - tài chính trước khi đi vào chuyên sâu.

Trong những năm đầu, người học sẽ tiếp cận các môn như Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô, Luật kinh tế, Thống kê và Tài chính doanh nghiệp để hiểu cách một tổ chức vận hành.

Từ năm thứ ba trở đi, chương trình sẽ đi sâu vào các môn chuyên ngành như Kế toán tài chính, Kiểm toán căn bản, Kiểm toán nội bộ, Chuẩn mực kế toán - kiểm toán quốc tế (IFRS/ISA), hệ thống thông tin kế toán…

Không chỉ dừng ở kiến thức lý thuyết, sinh viên còn được rèn luyện các kỹ năng quan trọng như đọc và phân tích báo cáo tài chính, tư duy logic, kỹ năng giao tiếp – đàm phán và xử lý tình huống trong môi trường doanh nghiệp.

Đặc biệt, nếu muốn đi xa trong nghề, nhiều sinh viên lựa chọn theo đuổi các chứng chỉ quốc tế như ACCA, CPA, đây gần như là “tấm vé nâng hạng” trong ngành kiểm toán toàn cầu.

Cơ hội việc làm và mức lương ngành Kiểm toán

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng hội nhập, số lượng doanh nghiệp tăng nhanh kéo theo nhu cầu kiểm toán ngày càng lớn. Đây là lý do khiến ngành này luôn duy trì sức hút ổn định và ít khi rơi vào tình trạng dư thừa nhân lực.

Đánh giá về triển vọng, Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) cho rằng ngành Kiểm toán có tiềm năng phát triển lớn trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Người làm kiểm toán có thể làm việc trong nhiều môi trường khác nhau, từ doanh nghiệp trong nước đến các tập đoàn đa quốc gia, với cơ hội thăng tiến rõ ràng nếu có năng lực.

Sinh viên tốt nghiệp ngành Kiểm toán có thể đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau như kiểm toán viên tại các công ty kiểm toán, chuyên viên tài chính - kế toán, tư vấn thuế, quản lý tài chính, thậm chí tiến xa hơn là giám đốc tài chính (CFO).

Mức lương trong ngành có sự phân hóa rõ rệt theo kinh nghiệm. Người mới ra trường thường nhận khoảng 7-10 triệu đồng/tháng, trong khi những người có 5-10 năm kinh nghiệm có thể đạt 20-30 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn ở các vị trí quản lý hoặc làm tại các hãng kiểm toán quốc tế.

Đặc biệt, tại các “Big4” như Deloitte, PwC, KPMG hay EY, mức thu nhập và cơ hội thăng tiến còn rộng mở hơn rất nhiều, nhưng đi kèm là áp lực công việc và yêu cầu chuyên môn rất cao.

Điểm chuẩn ổn định, cạnh tranh cao

Năm 2025, ngành Kiểm toán tiếp tục nằm trong nhóm ngành kinh tế - tài chính có mức điểm chuẩn khá cao, đặc biệt tại các trường top đầu. Theo thống kê từ các trường đại học và cơ quan báo chí, mức điểm chuẩn ngành này chủ yếu dao động trong khoảng từ 22 đến 26,6 điểm, tùy theo uy tín trường và phương thức xét tuyển.

Tại Học viện Tài chính, ngành Kiểm toán ghi nhận mức điểm chuẩn cao nhất lên tới 26,6 điểm (theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT). Đây cũng là một trong những ngành có điểm đầu vào cao nhất của trường, phản ánh mức độ cạnh tranh lớn và sức hút ổn định của lĩnh vực này.

Ở nhóm các trường kinh tế lớn, dù không phải tất cả đều công bố riêng lẻ điểm ngành Kiểm toán, nhưng phổ điểm chung cho khối ngành kinh tế - tài chính tại các trường như Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Ngoại thương thường nằm trong khoảng 23 - 28 điểm, trong đó các ngành liên quan đến kế toán - kiểm toán thường thuộc nhóm điểm cao.

Tại một số trường khác, mức điểm chuẩn có xu hướng “dễ thở” hơn, dao động từ khoảng 21 - 24 điểm, phù hợp với phổ điểm trung bình của thí sinh. Nhìn chung, theo tổng hợp hơn 100 trường đại học trên cả nước, mặt bằng điểm chuẩn năm 2025 trải rộng từ khoảng 17 đến trên 28 điểm, trong đó nhóm ngành kinh tế (bao gồm Kiểm toán) chủ yếu nằm ở nửa trên của phổ điểm này.

Tổng hợp