Mỹ chứng kiến tình trạng chưa từng có trong gần 50 năm, chuyên gia cảnh báo hậu quả có thể còn nghiêm trọng hơn nhiều

Theo dữ liệu Bộ Năng lượng Mỹ công bố đầu tuần trước, lượng dầu trong SPR đã giảm xuống dưới 300 triệu thùng lần đầu tiên kể từ khi kho dự trữ này được lấp đầy vào đầu những năm 1980.

Nguyên nhân là Washington đang giải phóng tổng cộng 172 triệu thùng dầu nhằm bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung do chiến sự tại Trung Đông gây ra. Sau khi hoàn tất chương trình xả kho, lượng dầu còn lại trong SPR dự kiến chỉ khoảng 243 triệu thùng.

SPR được xây dựng sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970 nhằm bảo đảm an ninh năng lượng cho Mỹ. Hệ thống này lưu trữ dầu thô trong 60 hang muối nằm sâu hàng nghìn mét dưới lòng đất tại bốn cơ sở lớn dọc vùng duyên hải Vịnh Mexico, thuộc bang Louisiana và Texas.

Bộ Năng lượng Mỹ cho biết SPR vẫn có thể vận hành an toàn miễn là còn tối thiểu 70 triệu thùng dầu trong kho.

Tuy nhiên, Amos Hochstein, cựu cố vấn cấp cao về năng lượng của chính quyền Tổng thống Joe Biden, bác bỏ quan điểm này.

Trả lời CNBC, ông cho rằng việc giảm lượng dầu xuống mức 70 triệu thùng là "điều vô lý", bởi khi đó hệ thống có thể bị suy giảm đến mức "không thể phục hồi".

Ngay từ tháng 6, ông Hochstein đã cảnh báo việc đưa lượng dầu trong SPR xuống dưới 300 triệu thùng có nguy cơ gây tổn hại đến các hang muối.

Ông cho hay: “Tôi không biết ai tin rằng kho dự trữ có thể xuống dưới 300 triệu thùng. Thậm chí nhiều người còn cho rằng không nên tiến sát ngưỡng này vì về mặt vật lý, các hang muối có thể bị hư hại.”

Ở chiều ngược lại, người phát ngôn Bộ Năng lượng Mỹ Ben Dietderich khẳng định các lo ngại về nguy cơ sụp đổ của hệ thống hang muối là không có cơ sở.

Theo ông, các kho chứa luôn được lấp đầy, chỉ khác ở tỷ lệ giữa dầu và nước bên trong hang. Chính quyền hiện “đang quản lý SPR một cách có trách nhiệm đúng với vai trò là tài sản an ninh quốc gia”.

Các chuyên gia cho biết dầu trong SPR được lưu trữ trong các hang muối nhân tạo. Khi cần xuất dầu, nước sẽ được bơm xuống đáy hang để đẩy dầu nổi lên phía trên rồi chảy vào hệ thống đường ống.

Siddharth Misra, giáo sư kỹ thuật dầu khí tại Đại học Texas A&M, cho biết mức 70 triệu thùng chỉ là giới hạn vật lý tối thiểu để đầu hút của hệ thống vẫn ngập trong dầu thay vì nước.

Tuy nhiên, trên thực tế, mức vận hành an toàn nằm trong khoảng 250-300 triệu thùng.

Theo Misra, ở mức tồn kho hiện nay, tính toàn vẹn của các hang muối cũng như khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống đã đối mặt với rủi ro cao hơn.

Khi lượng dầu xuống dưới 300 triệu thùng, SPR sẽ mất khả năng bơm dầu ra với tốc độ cao trong trường hợp khẩn cấp. Đồng thời, lớp dầu phía trên trở nên mỏng hơn, khiến bùn cặn dưới đáy dễ bị hút vào hệ thống, làm tăng nguy cơ hư hỏng đường ống và máy bơm.

Đáng lo ngại hơn, trong các đợt xả kho nhanh, nước ngọt thường được bơm vào hang để đẩy dầu lên. Quá trình này làm hòa tan thành muối, khiến mái hang trở nên phẳng và kém ổn định, đồng thời làm mỏng các cột muối ngăn cách giữa các kho chứa liền kề.

Theo Misra, điều này làm gia tăng đáng kể nguy cơ sụt lở địa chất trong dài hạn.

Một báo cáo của Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) công bố hồi tháng 5 cũng nêu ra những lo ngại tương tự.

GAO cho biết phần lớn các hang muối vẫn ở tình trạng "rất tốt" sau đợt xả kho năm 2022. Tuy nhiên, mỗi chu kỳ rút dầu rồi bơm đầy trở lại đều khiến thể tích hang mở rộng và khoảng cách giữa các hang trong cùng vòm muối bị thu hẹp, làm giảm tuổi thọ của hệ thống.

Các quan chức Bộ Năng lượng Mỹ thậm chí thừa nhận với GAO rằng họ đang phải "vá víu" hạ tầng của SPR bằng những giải pháp tạm thời và không chắc các biện pháp này còn phát huy hiệu quả trong bao lâu.

Tính đến cuối năm 2025, hơn 1/4 lượng dầu trong SPR không thể xuất kho do các công trình sửa chữa và nhiều hang muối phải ngừng hoạt động.

Misra cho hay, SPR ban đầu chỉ được thiết kế để trải qua khoảng năm chu kỳ xả kho hoàn toàn. Tuy nhiên, trong hơn 40 năm qua, hệ thống đã thực hiện hàng chục đợt xuất dầu lớn nhỏ.

Việc liên tục bơm nước rồi rút dầu đã khiến nhiều hang muối bị biến dạng, tốc độ sụt lở từ trần hang tăng lên và kết cấu tổng thể của hệ thống ngày càng suy yếu.

Trong khi đó, Rapidan Energy cho rằng SPR vẫn còn một "ngưỡng mềm" khoảng 170 triệu thùng. Dưới mức này, những hạn chế về kết cấu hang muối và hạ tầng bơm dầu sẽ khiến việc tiếp tục xả kho trở nên rất rủi ro.

Ông Hochstein cũng cảnh báo nếu một cơn bão lớn đổ bộ vào Florida hoặc Louisiana trong bối cảnh lượng dầu dự trữ hiện nay, Mỹ có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc ứng phó.

Theo CNBC