Xà lách là một trong những loại rau được nhiều gia đình yêu thích vì dễ ăn, thanh mát và có thể kết hợp với rất nhiều món khác nhau. Từ ăn sống, làm salad, cuốn thịt nướng, ăn kèm bún phở cho đến nhúng lẩu, xà lách đều giúp món ăn bớt ngấy và có cảm giác tươi ngon hơn. Đây cũng là loại rau chứa nhiều nước, chất xơ và vitamin nên thường xuất hiện trong thực đơn hằng ngày của những người thích ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, xà lách là rau ăn trực tiếp nên khâu chọn mua càng quan trọng. Nếu mua phải rau già, dập nát hoặc tồn dư hóa chất nhiều, không chỉ ảnh hưởng hương vị mà còn khiến bữa ăn kém an toàn. Khi đi chợ hoặc siêu thị, nên nhớ vài mẹo nhỏ dưới đây để chọn được xà lách tươi ngon hơn.
Một bó xà lách ngon thường có màu xanh tươi tự nhiên, lá nhìn căng và còn độ giòn nhất định. Khi cầm lên sẽ thấy rau có sức sống chứ không mềm nhũn hay rũ xuống. Những lá ngoài cùng có thể hơi già hơn một chút là điều bình thường, nhưng nếu toàn bộ bó rau bị héo, úa vàng hoặc có đốm nâu thì không nên mua. Nhiều người thích chọn rau xanh đậm vì nghĩ bổ hơn, nhưng với xà lách, màu xanh quá sẫm đôi khi là dấu hiệu rau già, ăn dễ bị đắng và cứng. Xà lách ngon thường có màu xanh vừa phải, nhìn mát mắt và non hơn.
Phần gốc là chi tiết rất dễ cho biết rau mới hay đã để lâu. Xà lách mới cắt thường có gốc màu sáng, còn độ ẩm nhẹ và nhìn chắc chắn. Nếu phần gốc thâm đen, nhớt hoặc khô quắt thì rau có thể đã để nhiều ngày. Ngoài ra, nên để ý xem phần gốc có bị cắt quá trắng tinh bất thường hay không. Một số nơi có thể ngâm nước lâu để rau nhìn tươi hơn, nhưng thực tế rau đã bắt đầu xuống chất lượng.
Nhiều người nghĩ xà lách càng to càng “đáng tiền”, nhưng thực tế rau quá lớn thường là rau già, lá dày và ăn không còn độ mềm ngọt tự nhiên. Những cây vừa phải, lá ôm gọn, cầm chắc tay thường ngon hơn. Đặc biệt với xà lách ăn sống, độ non rất quan trọng. Rau non sẽ có vị thanh nhẹ, ít đắng và giòn hơn khi ăn kèm đồ nướng, salad hay lẩu.
Khi mua xà lách, nên ưu tiên những cây có lá còn nguyên, ít bị dập nát hoặc rách. Rau bị dập không chỉ nhanh hỏng mà còn dễ bị vi khuẩn xâm nhập. Nhiều bó nhìn bên ngoài vẫn xanh nhưng bên trong đã úng hoặc mềm nhũn vì bị đè ép trong quá trình vận chuyển. Nếu mua xà lách đóng túi sẵn trong siêu thị, nên quan sát kỹ xem bên trong có hơi nước đọng quá nhiều hay không. Túi có nhiều hơi nước thường khiến rau nhanh úng và dễ hỏng hơn.
Không ít người có tâm lý thích những bó xà lách xanh mướt, lá bóng đẹp hoàn hảo. Tuy nhiên, rau quá đẹp đôi khi lại khiến nhiều người bán phải dùng chất kích thích tăng trưởng hoặc thuốc bảo quản để giữ độ tươi lâu hơn. Xà lách ngon tự nhiên thường có kích thước vừa phải, lá không đều tuyệt đối và có thể hơi cong hoặc xoăn nhẹ tùy loại. Thay vì chọn rau đẹp một cách “không tì vết”, hãy ưu tiên rau nhìn tự nhiên và có nguồn gốc rõ ràng.
Xà lách là loại rau nhanh héo nếu bảo quản không đúng cách. Nhiều người mua quá nhiều rồi để tủ lạnh vài ngày khiến rau mềm nhũn, mất độ giòn và giảm hương vị đáng kể. Tốt nhất nên mua lượng vừa đủ dùng trong 1 đến 2 ngày. Nếu muốn giữ rau tươi lâu hơn, có thể bọc bằng giấy hoặc khăn khô rồi cho vào hộp kín trước khi để ngăn mát. Cách này giúp hút bớt hơi ẩm và hạn chế rau bị úng.
Dù mua ở chợ hay siêu thị, xà lách vẫn nên được rửa kỹ trước khi ăn vì đây là loại rau thường dùng trực tiếp mà không qua nấu chín. Nên tách từng lá rồi ngâm với nước muối loãng hoặc nước rửa rau củ chuyên dụng khoảng vài phút trước khi xả lại bằng nước sạch. Ngoài ra, không nên cắt rau quá sớm rồi để lâu ngoài không khí vì dễ làm mất độ giòn và khiến rau nhanh thâm mép.