Lời giải cho vụ ám sát bí ẩn nhất lịch sử hip-hop sau gần 30 năm

Ngày 31/8, sau chưa đầy ba giờ nghị án, bồi thẩm đoàn nhất trí kết tội Davis, 63 tuổi, tội giết người cấp độ một bằng vũ khí nguy hiểm, kèm tình tiết liên quan đến việc thúc đẩy, hỗ trợ hoạt động của băng nhóm tội phạm. Ông có thể phải sống phần đời còn lại trong tù và dự kiến bị tuyên án ngày 13/10.

CNN đưa tin khi phán quyết được đọc, Sekyiwa “Set” Shakur, em gái Tupac, lặng lẽ bật khóc trong phòng xử án. Đây là dấu mốc quan trọng sau gần ba thập kỷ gia đình và người hâm mộ chờ đợi câu trả lời về cái chết của nam rapper.

Vụ trả thù dẫn đến cái chết của Tupac

Tối 7/9/1996, Tupac có mặt tại Las Vegas cùng Marion “Suge” Knight, đồng sáng lập hãng đĩa Death Row Records. Vài giờ trước, Tupac và những người đi cùng xảy ra ẩu đả với Orlando “Baby Lane” Anderson tại khách sạn MGM Grand, sau trận đấu quyền Anh giữa Mike Tyson và Bruce Seldon.

Anderson là cháu trai của Davis và cũng thuộc South Side Compton Crips. Theo công tố viên, vụ ẩu đả trở thành nguyên nhân cho kế hoạch trả thù.

Sau khi rời MGM Grand, nhóm của Davis tìm kiếm Tupac và Knight. Khi chiếc BMW chở hai người dừng tại một giao lộ, chiếc Cadillac màu trắng áp sát. Các phát súng được bắn ra từ chiếc xe khiến Tupac trúng đạn. Nam rapper qua đời 6 ngày sau đó, ở tuổi 25. Knight cũng bị thương nhưng sống sót.

Công tố viên Binu Palal cho rằng Davis không cần trực tiếp bóp cò để chịu trách nhiệm hình sự. Theo luật Nevada, người hỗ trợ hoặc chỉ đạo người khác thực hiện hành vi giết người vẫn có thể bị kết tội.

Palal lập luận Davis đã lấy một khẩu súng ngắn rồi cùng những người khác “đi săn” Tupac và Knight. Khi phát hiện chiếc BMW, nhóm này quay đầu xe để tiếp cận mục tiêu, cho thấy đây là hành động có tính toán chứ không phải phản ứng bột phát.

Bằng chứng then chốt

Sau cái chết của Tupac, không ai bị truy tố trong thời gian dài. Điều khiến vụ án được mở lại sau nhiều năm lại bắt nguồn từ chính Davis.

Davis nhiều lần xuất hiện trên truyền thông và kể về vai trò của mình. Ông thừa nhận có mặt trong chiếc Cadillac màu trắng và trao súng cho những người ngồi phía sau.

Bằng chứng quan trọng là bản ghi cuộc thẩm vấn Davis năm 2008 với điều tra viên liên bang về cái chết của rapper Christopher Wallace, tức Biggie Smalls.

Davis mô tả những người ngồi trong Cadillac và diễn biến trước vụ nổ súng. Ông kể nhóm chỉ chú ý đến Tupac và Knight sau khi nhóm phụ nữ trên chiếc Chrysler Sebring hét về phía nam rapper.

Davis thậm chí tuyên bố sẵn sàng nổ súng nếu chiếc xe của Tupac nằm ở phía mình. Sau đó, ông đưa súng cho Deandrae “Big Dre” Smith, nhưng người này không muốn bắn. Theo lời kể của Davis, Orlando Anderson là người gây án.

Công tố viên cho rằng chi tiết về những phụ nữ trên chiếc Chrysler Sebring chưa từng được công khai trước đó, cho thấy Davis biết những thông tin mà người ngoài cuộc khó có thể biết.

Năm 2019, Davis tiếp tục kể về vai trò của mình trong cuốn hồi ký Compton Street Legend. Những lời thú nhận công khai này góp phần khiến cuộc điều tra vụ án được khởi động trở lại.

Công tố viên thừa nhận lời kể của Davis thay đổi theo thời gian, nhưng cho rằng những chi tiết cốt lõi vẫn nhất quán: ông có mặt trong chiếc Cadillac màu trắng.

Bị cáo không nhận tội

Davis không nhận tội. Luật sư Michael Sanft cho rằng công tố không có bằng chứng độc lập đủ mạnh để chứng minh thân chủ có mặt tại Las Vegas hoặc bên trong chiếc Cadillac vào đêm Tupac bị bắn.

Theo luật sư, không có camera giám sát, dữ liệu điện thoại hay chứng cứ vật chất khác đủ để xác định Davis có mặt tại hiện trường.

Sanft cho rằng Davis đã dựng lên câu chuyện trong cuộc phỏng vấn năm 2008 nhằm tránh nguy cơ nhận án tù chung thân trong một vụ án ma túy. Sau đó, ông tiếp tục sử dụng câu chuyện này để quảng bá hồi ký. Luật sư gọi Compton Street Legend là một cuốn sách hư cấu.

Phía bào chữa cũng đặt câu hỏi về độ tin cậy của các nhân chứng và cáo buộc cảnh sát Los Angeles cùng cảnh sát Compton (California) có những hành vi không minh bạch trong quá trình điều tra. Sanft đặc biệt chất vấn vai trò của cựu điều tra viên LAPD Greg Kading, người từng thẩm vấn Davis, sau đó viết sách về các vụ sát hại Tupac và Biggie.

Tuy nhiên, công tố viên cho rằng nếu bồi thẩm đoàn tin vào lời khai của Davis, không nhất thiết phải có thêm bằng chứng độc lập để xác nhận từng chi tiết.

Palal cũng đưa ra bối cảnh về cuộc đối đầu giữa South Side Compton Crips và Mob Piru, hai phe có mối liên hệ với các hãng đĩa đối địch Death Row Records và Bad Boy Records, do Sean “Diddy” Combs sáng lập. Căng thẳng giữa các băng nhóm góp phần tạo nên môi trường nguy hiểm quanh cuộc cạnh tranh giữa Tupac và Biggie.

Bên cạnh đó, ông bác bỏ lý lẽ của bên bào chữa rằng Davis bịa đặt lời khai để kiếm tiền.

Người bóp cò vẫn chưa bị kết tội

Điểm đáng chú ý là người trực tiếp bắn Tupac không bị đưa ra xét xử. Davis là người duy nhất còn sống trong số bốn người mà công tố xác định có mặt trên chiếc Cadillac màu trắng. Những người còn lại đều đã qua đời.

Do đó, phán quyết lần này chưa giải đáp hoàn toàn mọi câu hỏi về cái chết của Tupac. Tòa án xác định Davis phải chịu trách nhiệm hình sự với vai trò chủ mưu và cung cấp vũ khí, nhưng người trực tiếp bóp cò chưa từng bị kết tội.

Vụ án kéo dài gần 30 năm cũng khiến việc thu thập chứng cứ trở nên khó khăn. Nhiều tài liệu từ thập niên 1990 không còn đầy đủ như các cuộc điều tra hiện nay. Hóa đơn khách sạn được tìm thấy tại nhà Davis từng được các điều tra viên đề cập, nhưng thời gian không rõ ràng.

Dù vậy, công tố viên cho rằng những lời kể lặp đi lặp lại của Davis, cuốn hồi ký và các cuộc phỏng vấn tạo thành mắt xích quan trọng nối ông với vụ án.

Tupac qua đời khi mới 25 tuổi nhưng để lại ảnh hưởng sâu rộng đối với văn hóa đại chúng. Gần ba thập niên sau, cái chết từng phủ bóng lên một thời kỳ của nhạc rap cuối cùng đã có phán quyết đầu tiên.

Tuy nhiên, Davis tuyên bố sẽ kháng cáo, trong khi người trực tiếp nổ súng chưa được xác định bằng một bản án. Vì vậy, bí ẩn về đêm định mệnh ở Las Vegas năm 1996 vẫn chưa hoàn toàn khép lại.