Giải pháp "chống ồn" khi tiếng máy bơm nước kêu ù ù suốt ngày đêm

Máy bơm nước là thiết bị quen thuộc trong các căn nhà phố, khu tập thể hay công trình có bể chứa. Bình thường, tiếng động cơ chỉ xuất hiện trong quãng thời gian ngắn khi bơm hoạt động. Tuy nhiên, nếu thiết bị đặt sát khu vực tường chung, chân máy lắp đặt thiếu vững chắc hoặc rung động lan truyền qua hệ thống đường ống, phòng bên cạnh cũng có thể nghe rõ tiếng ồn, đặc biệt dễ nhận biết vào những thời điểm đêm muộn tĩnh lặng.

Từng có gia đình phải chịu tiếng ù ù phát ra từ phòng máy bơm dưới tầng hầm suốt ngày đêm. Sự việc nghiêm trọng đến mức chủ nhà phải chuyển khỏi phòng ngủ chính. Gần đây hơn, câu chuyện một phụ nữ phải dọn ra ngoài thuê nhà do không thể chịu nổi tiếng ồn tần số thấp liên quan đến phòng máy bơm nằm ngay dưới sàn căn hộ gây xôn xao mạng xã hội.

Mặc dù trường hợp này không đồng nghĩa mọi máy bơm đều gây ra ô nhiễm âm thanh nghiêm trọng nhưng thực tế phản ánh rõ mức độ ảnh hưởng của tiếng ồn kết cấu đối với đời sống sinh hoạt.

Vì sao đóng kín cửa vẫn nghe tiếng ồn?

Máy bơm phát ra âm thanh từ quá trình vận hành của động cơ, sự chuyển động của dòng nước, đồng thời liên tục tạo ra các rung động cơ học. Một phần tiếng ồn lan truyền qua không khí, lọt qua khung cửa, ô thoáng hay các khoảng hở nhỏ. Phần còn lại truyền trực tiếp qua chân đế, mảng tường, sàn nhà cùng hệ thống đường ống cứng, sau đó cộng hưởng và phát ra thành tiếng ù ù ở những phòng lân cận. Do đó, người ở không gian bên cạnh vẫn cảm nhận rõ tiếng ồn ngay cả khi mọi cánh cửa đã được đóng kín.

Theo tài liệu kỹ thuật từ thương hiệu máy bơm Grundfos, phương thức lắp đặt đóng vai trò quyết định đối với mức độ tiếng ồn phát ra: việc chân máy đặt thiếu vững chắc, sử dụng ống nối cứng hoặc giá đỡ không đạt tiêu chuẩn đều có thể dẫn truyền trực tiếp rung động vào kết cấu ngôi nhà. Đây cũng là lý do vì sao giải pháp dán mút tiêu âm hay vật liệu trang trí lên tường thường không mang lại hiệu quả rõ rệt đối với những tiếng ồn truyền qua kết cấu.

Nhận biết máy hoạt động bình thường và dấu hiệu cần kiểm tra

Tiếng động cơ vận hành êm đều, xuất hiện trong suốt quá trình bơm và lập tức dừng lại khi thiết bị ngắt chưa thể coi là dấu hiệu báo hỏng. Ngược lại, nếu máy phát ra tiếng rít chói tai, tiếng lạch cạch cơ khí, độ rung lắc gia tăng bất thường, hoặc thiết bị liên tục bật tắt dù không ai sử dụng nước, gia đình nên chủ động báo người quản lý hoặc chủ thiết bị tiến hành rà soát kỹ lưỡng.

Sự cố có thể bắt nguồn từ việc chân đế bị lệch, đường ống lỏng lẻo, không khí lọt vào hệ thống, các linh kiện bên trong bị mài mòn hoặc bộ phận điều khiển vận hành sai lệch. Việc chỉ lắng nghe tiếng ồn từ phòng bên cạnh hoàn toàn không đủ để đưa ra kết luận về lỗi kỹ thuật. Vì vậy kỹ thuật viên cần trực tiếp kiểm tra thực địa và đối chiếu chính xác với tài liệu hướng dẫn của từng dòng máy.

Giảm tiếng ồn nên bắt đầu từ đâu?

Trường hợp máy bơm thuộc sở hữu của nhà hàng xóm, gia đình nên chủ động trao đổi bằng cách đưa ra những khoảng thời gian và biểu hiện thực tế cụ thể: tiếng ù ù thường xuất hiện vào thời điểm nào, kéo dài bao lâu và nghe rõ nhất ở khu vực nào trong nhà. Một đoạn ghi âm ngắn có thể giúp chủ thiết bị dễ hình dung mức độ ảnh hưởng, dù đây chỉ là tham khảo chứ không thay thế được kiểm tra theo chuyên môn.

Tại vị trí đặt máy bơm, kỹ thuật viên có thể rà soát lại mặt nền, điểm tiếp xúc trực tiếp với mảng tường chung, giá đỡ đường ống cũng như tình trạng bảo trì của động cơ. Hãng Grundfos khuyến nghị trong các cấu hình kỹ thuật phù hợp, việc bổ sung đệm cao su giảm chấn, lắp khớp nối mềm và bố trí hệ thống kẹp đỡ ống đạt tiêu chuẩn sẽ giúp ngăn chặn đáng kể rung động lan truyền vào kết cấu công trình. Những điều chỉnh này bắt buộc phải tuân thủ đúng thiết kế, tải trọng và tiêu chuẩn an toàn điện nước; gia chủ tuyệt đối không nên tự ý kê lót vật liệu tùy tiện dưới chân máy đang vận hành.

Đối với căn phòng chịu ảnh hưởng, gia đình có thể chủ động kiểm tra và xử lý các khe hở lọt âm qua khung cửa, cân nhắc di dời vị trí giường ngủ ra xa mảng tường chung hoặc bố trí lại không gian nghỉ ngơi nếu điều kiện cho phép. Tuy nhiên, đây chỉ là các giải pháp giảm thiểu sự phiền toái trước mắt. Nếu âm thanh truyền qua hệ thống sàn, tường hay đường ống dẫn nước, việc can thiệp trực tiếp tại nguồn phát luôn mang lại hiệu quả triệt để hơn so với việc dán vật liệu cách âm bên trong phòng.

Khi nào cần nhờ ban quản lý hoặc đơn vị chuyên môn?

Đối với hệ thống phòng máy bơm dùng chung tại các khu tập thể hay chung cư, gia đình nên phản ánh trực tiếp tới ban quản lý hoặc đơn vị vận hành tòa nhà, đề nghị kiểm tra lại khung giờ chạy máy, quy trình bảo trì định kỳ cũng như các giải pháp giảm chấn kỹ thuật. Trường hợp giữa hai hộ gia đình không thể thống nhất về nguyên nhân phát sinh âm thanh, việc mời đơn vị chuyên môn đến khảo sát, đo đạc mức độ tiếng ồn và độ rung thực tế là bước đi cần thiết trước khi quyết định chi trả cho những phương án sửa chữa tốn kém.

Tiếng vận hành của máy bơm nước không phải lúc nào cũng có thể loại bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, khi xác định chính xác đường truyền âm, rà soát đúng tình trạng thiết bị và can thiệp giảm rung ngay tại nguồn phát, việc cởi bỏ sự phiền ngoái sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt hơn nhiều so với giải pháp thụ động là đóng chặt cửa và chịu đựng.