Dòng than vãn của một cô giáo mầm non khiến phụ huynh ngỡ ngàng: Biết là thực tế, nhưng có nên nói ra?

Một dòng chia sẻ của một giáo viên mầm non đang khiến các bậc phụ huynh tranh cãi dữ dội. Cụ thể, cô giáo này cho rằng: "Làm ơn cho con sạch sẽ rồi hãy đưa đến lớp. Cô giáo yêu tất cả các con như nhau, nhưng một em bé thơm tho, gọn gàng chắc chắn sẽ khiến ai cũng muốn ôm, muốn bế và chăm sóc nhiều hơn".

Dưới góc nhìn đời thường, câu nói này dường như chỉ là một tiếng thở dài trước những vất vả trong công việc giữ trẻ. Thế nhưng, khi được phát ngôn bởi một cô giáo, dòng chia sẻ ngắn ngủi lại mở ra nhiều trăn trở về ranh giới giữa tâm lý tự nhiên và đạo đức sư phạm.

Thiên kiến tâm lý và áp lực chăm sóc có thật

Ở khía cạnh tâm lý học hành vi, cảm giác dễ chịu trước một đứa trẻ thơm tho, gọn gàng là phản xạ tự nhiên của con người. Một diện mạo tinh tươm luôn tạo ra thiện cảm thị giác tức thì, khiến người đối diện có xu hướng muốn gần gũi, âu yếm hơn.

Đối với các giáo viên mầm non, việc phụ huynh chuẩn bị chu đáo cho con trước khi đến lớp cũng là sự hỗ trợ thiết thực. Một lớp học có hàng chục đứa trẻ, mỗi em một tính nết, việc tiếp nhận những em bé đã được vệ sinh sạch sẽ, thay bỉm mới và quần áo khô ráo sẽ giúp giảm bớt phần nào khối lượng công việc đầu ngày.

Không chỉ vậy, thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân từ gia đình còn là nền tảng quan trọng giúp trẻ phòng tránh các bệnh truyền nhiễm trong môi trường tập thể. Sự chỉn chu của phụ huynh, xét ở khía cạnh tích cực, chính là sự tôn trọng và đồng hành cần thiết đối với nhà trường.

Khoảng cách vô hình đằng sau tấm áo của trẻ

Tuy nhiên, giáo dục mầm non là môi trường sư phạm đặc thù, nơi chuẩn mực nghề nghiệp đòi hỏi giáo viên phải vượt lên những phản xạ cảm tính thông thường. Trẻ mầm non hoàn toàn chưa có khả năng tự quyết định mức độ thơm tho hay tươm tất của bản thân. Tấm áo con mặc sạch hay bẩn, mùi hương trên người con dễ chịu hay không đều phụ thuộc hoàn toàn vào hoàn cảnh sống và sự chăm sóc của người lớn.

Phía sau một đứa trẻ chưa kịp tinh tươm khi bước vào lớp có thể là câu chuyện của những gia đình đang chật vật mưu sinh. Đó có thể là người mẹ đơn thân vừa bế con vừa vội vã giao chuyến hàng sớm, là người cha lao động chân tay đưa con đi học trên chiếc xe máy cũ giữa mưa bụi, hay những đứa trẻ có cơ địa dễ đổ mồ hôi, trớ sữa trên đường đi. Những đứa trẻ ấy không hề có lỗi trong việc mình chưa kịp "thơm tho" khi đến cổng trường.

Khi giáo viên công khai thừa nhận sự quan tâm, chăm sóc sẽ tỉ lệ thuận với độ sạch sẽ của học sinh, điều đó vô tình tạo ra một tiêu chuẩn phân loại ngầm. Sự thiên vị nếu bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt như một cái ôm hay sự ân cần nhiều hơn cho bạn này, ít hơn cho bạn khác sẽ tạo ra cảm giác tổn thương sâu sắc cho phụ huynh và ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý non nớt của trẻ.

Gìn giữ sự bình đẳng nơi môi trường giáo dục

Mạng xã hội là nơi giải tỏa cảm xúc cá nhân, nhưng với người mang danh nhà giáo, mỗi chia sẻ đều mang theo sức nặng của sự định hướng và niềm tin xã hội. Việc mang cảm xúc so sánh lên không gian mạng không giúp giải quyết được vấn đề thực tế giữa giáo viên và phụ huynh, mà chỉ tạo thêm khoảng cách và sự phòng thủ giữa hai bên.

Nếu mục đích cốt lõi là muốn trẻ có điều kiện vệ sinh tốt nhất, giáo viên hoàn toàn có thể lựa chọn những phương thức khéo léo hơn như trao đổi riêng qua sổ liên lạc, trò chuyện trực tiếp khi đón trả trẻ hoặc thống nhất nội quy chung trong các buổi họp phụ huynh. Sự thấu hiểu và phối hợp luôn cần được xây dựng trên tinh thần đồng cảm, thay vì những phát ngôn mang tính điều kiện.

Nghề giáo, đặc biệt là bậc mầm non, luôn đòi hỏi một tấm lòng bao dung và sự kiên nhẫn vượt bậc. Trẻ nhỏ khi bước chân qua cánh cửa lớp học đều xứng đáng nhận được sự chăm sóc và tình yêu thương đồng đều, bởi tình cảm của người thầy không nên và không bao giờ là một sự trao đổi dựa trên vẻ bề ngoài.