Cô gái Lâm Đồng nhặt lá mít khô ngoài vườn, thức đến 3h sáng “hô biến": Đem bán kiếm tiền triệu

Những tác phẩm thêu tay từ lâu không còn xa lạ. Người ta quen với tranh thêu trên vải, lụa hay lá bồ đề - những chất liệu mềm, đã được xử lý kỹ càng. Nhưng thêu trên một chiếc lá mít khô, giòn, chỉ cần mạnh tay là rách, lại là câu chuyện khác hẳn.

Ấy vậy mà từ những chiếc lá mít khô bị gió thổi vào sân nhà, một cô gái trẻ đã biến thành tác phẩm nghệ thuật được khách hàng trả tiền triệu. Đó là Nguyễn Thị Phương Thanh, sinh năm 1999, sống tại xã Đức Trọng, Lâm Đồng.

Phương Thanh hiện đang ở nhà làm nội trợ, chăm con và làm các sản phẩm thêu lúc rảnh. Ý tưởng thêu trên lá mít đến với Thanh đến từ một khoảnh khắc đời thường. Đó là một ngày nọ, gió thổi lá mít khô bay vào sân, cô nhặt chiếc lá lên, ngắm sắc nâu đã úa màu rồi quay sang hỏi chồng: “Anh có tin em sẽ thêu được trên chiếc lá này không?”.

Câu trả lời là sự ái ngại. Bởi ai cũng biết lá khô rất giòn, dễ rách, gần như không dành cho kim chỉ. Nhưng điều này càng làm Thanh muốn thử sức.

“Trong giai đoạn đầu, biết rằng lá mít khô rất giòn nên mình không thể sai lầm nhiều lần trên một bề mặt lá. Vì vậy, thay vì thêu đại rồi hỏng, mình dành phần lớn thời gian để quan sát từng đường gân, cảm nhận độ giòn của lá. Mình thêu nháp một chiếc lá để cảm nhận được cấu trúc đường gân lá. Mặc dù thêu nháp, nhưng em vẫn đâm kim xuống thật kỹ để đo lực của đôi tay. Khi đã thực sự thấu hiểu chiếc lá, mình mới bắt đầu thêu chính thức” - Phương Thanh kể lại.

Với sự cẩn trọng này, tác phẩm của cô được thực hiện trọn vẹn từ đầu đến cuối ngay từ lần đầu đâm kim xuống. Nhưng để có thể một phát ăn ngay như vậy là cả một quá trình Thanh phải rèn luyện sự tỉ mỉ sự kiên nhẫn và nhẹ tay tuyệt đối.

Cô cũng có những lúc hơi nản lòng vì yêu cầu tỉ mỉ. Nếu thêu trên vải mà sai có thể tháo chỉ ra làm lại thì với lá khô, sai một mũi kim đôi khi đồng nghĩa với việc phải làm lại từ đầu. Còn khi thêu lá mít thì lúc đâm kim xuống mặt lá phải thật dứt khoát, chính xác ngay lần đầu tiên. Khi kéo chỉ cũng phải cực nhẹ tay, nếu không chỉ sẽ xé rách bề mặt lá.

“Đôi khi chỉ cần một phút lơ là thôi chắc chắn làm hỏng công sức của cả một đêm. Nhưng chính cái áp lực tự đặt ra cho chính mình, mình không được phép sai đó lại là điều khiến mình say mê và muốn chinh phục sự đỏng đảnh của chiếc lá mít khô bằng được” - Phương Thanh nói.

Chiếc lá mít thêu đầu tiên được cô làm liên tục từ 21h tối đến 3h sáng hôm sau. Sau đó cô tiếp tục cần thêm nhiều giờ để hoàn thiện để bảo quản được bền lâu: “Mỗi chiếc lá trước khi lên khung thêu, mình đều chuẩn bị kỹ lưỡng như được rửa sạch một cách nâng niu nhẹ tay, để khô tự nhiên và ép phẳng lá. Sau khi tác phẩm hoàn thiện, mình sẽ phủ lên mặt lá một lớp bảo vệ chuyên dụng để ngăn chặn sự tác động của độ ẩm.

Cuối cùng, tranh được lồng trong những khung hộp gỗ chắc chắn với lớp kính bảo vệ, giúp tách biệt hoàn toàn với va chạm vật lý bên ngoài. Mình cũng luôn lưu ý với khách hàng của mình về chuyện tránh để tranh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời” .

Điều khiến chính Phương Thanh cũng bất ngờ là các tác phẩm lá mít khô thêu đều nhanh chóng có khách tìm mua. Tùy vào kích thước, độ phức tạp của họa tiết trang trí, các sản phẩm tranh thêu trên lá mít khô của cô có giá 1 triệu đồng trở lên.

Phương Thanh cho rằng cô không bán một chiếc lá khô đơn thuần mà bán công sức, sự kiên nhẫn, kỹ thuật thêu tay và cảm xúc gửi vào tác phẩm. Mức giá từ 1 triệu đồng trở lên phản ánh thời gian, tâm huyết bỏ ra trong từng chi tiết. Thanh cũng tin khách hàng tìm đến không chỉ để mua sản phẩm, thay vào đó họ tìm sự đồng điệu và trân trọng giá trị thủ công.

Sau khi sản phẩm của Phương Thanh được đăng tải trên các nền tảng MXH, nhiều người bày tỏ sự trầm trồ thích thú: "Xinh và độc đáo quá. Lá mít lại dễ tìm nữa chứ!", "Một sự tập trung, cẩn thận, tỉ mỉ cao độ! Tuyệt vời", "Đẹp quá, bé chim rất sinh động nha!", "Đẹp tuyệt! Trông lông chim kiểu xù lên yêu thế!", "Nhìn đã thấy khó, bạn giỏi thiệt",...

Song ngược lại cũng có không ít bình luận trái chiều. Những người này cho rằng sản phẩm thêu trên lá mít khô không có ý nghĩa, mua về cũng không để làm gì cả.

Với những ý kiến này, Phương Thanh chia sẻ: “Mỗi người đều có những góc nhìn khác nhau và giá trị ưu tiên khác nhau trong cuộc sống. Có thể với ai đó, một chiếc lá thêu là xa xỉ hoặc vô nghĩa. Nhưng với những người yêu cái đẹp mộc mạc, yêu sự tỉ mỉ của bàn tay con người thì đó là một góc bình yên để ngắm nhìn sau những giờ làm việc căng thẳng. Nghệ thuật vốn dĩ không có công thức chung cho tất cả mọi người. Mình tôn trọng mọi ý kiến nhưng mình chọn tập trung năng lượng tích cực để phục vụ những tâm hồn thực sự tìm thấy sự kết nối và đồng điệu với tác phẩm của mình”.

Ngoài ra nhiều người gợi ý Thanh thử thêu trên lá bàng, lá sake,... hay các chất liệu tự nhiên khác khiến cô rất biết ơn. Nhưng trước mắt, cô chọn tập trung vào lá mít khô.

“Thiên nhiên Việt Nam mình phong phú lắm, mỗi loại lá đều mang một ‘gương mặt’ và một tâm hồn riêng. Nhưng lúc này, mình muốn đi đến tận cùng của sự giòn mỏng này. Muốn đôi tay mình đạt đến độ thấu hiểu chất liệu lá mít một cách sâu sắc nhất. Việc bước sang những hành trình mới như lá bàng hay lá sake sẽ là một sự tiếp nối tự nhiên và bền vững hơn” - Thanh nói.

Về phần Phương Thanh, cô chưa từng học thêu bài bản. Cô biết đến bộ môn này vào năm 2020, khi được tặng một bộ dụng cụ thêu tay nhỏ xinh. Ban đầu, Thanh chỉ cầm kim chỉ lên vào những lúc rảnh rỗi hoặc khi tâm trạng trống trải. Nhưng rồi quãng thời gian dịch Covid-19 khiến cô ở nhà nhiều hơn, có thêm thời gian để tập trung cho sở thích mới.

Từ vài mũi thêu đơn giản, cô bắt đầu tìm hiểu kỹ thuật qua mạng, tự học, tự làm rồi tự sửa. Sau mỗi lần hoàn thành một sản phẩm, Thanh lại ngồi nhìn thật lâu để rút kinh nghiệm cho lần sau. Nhiều năm kiên trì giúp cô dần có tay nghề, bắt đầu sáng tác những bức tranh thêu đầu tiên và nhận được phản hồi tích cực.

(Ảnh: NVCC)