Câu hỏi "Một chục dừa được bao nhiêu trái?": Đáp án không phải 10 khiến học sinh giỏi cũng xin thua

Một chục thường được hiểu là 10, nhưng trong một chương trình Ai Là Triệu Phú, câu hỏi về số trái dừa khi mua ở Bến Tre (cũ) lại có đáp án khác, khiến nhiều người bất ngờ.

Một chục dừa là 10, 12, 14 hay 16 trái?

Mua một chục dừa nhưng được người bán đưa nhiều hơn 10 trái liệu có phải nhầm lẫn? Thực tế, đây là cách mua bán đã tồn tại từ lâu ở Bến Tre (cũ).

Câu chuyện từng xuất hiện trong chương trình Ai Là Triệu Phú với câu hỏi: "Khi đến thăm Bến Tre, nếu bạn muốn mua một chục dừa, người bán thường sẽ đưa bạn bao nhiêu trái dừa?". Bốn phương án được đưa ra là 10, 12, 14 và 16 trái.

Nếu áp dụng cách đếm thông thường, đáp án 10 trái dường như là lựa chọn hiển nhiên. Tuy nhiên, người chơi đã sử dụng quyền hỏi bạn đồng hành, sau đó tiếp tục nhận tư vấn từ các nhà thông thái.

Cuối cùng, người chơi chọn phương án 12 trái và đây cũng là đáp án chính xác.

Vì sao một chục dừa ở Bến Tre lại là 12 trái?

Trên thực tế, người dân Bến Tre có cách tính riêng khi mua bán dừa: một chục tương đương 12 trái, còn một trăm dừa là 120 trái.

Có cách lý giải cho rằng người bán đưa thêm 2 trái để đề phòng trường hợp dừa bị hư. Nếu cả 12 trái đều sử dụng được, người mua coi như được thêm hàng khi mua số lượng lớn. Cách làm này tạo sự thoải mái cho cả người mua lẫn người bán.

Tuy nhiên, cách tính số chục ở miền Tây không hoàn toàn giống nhau giữa các loại nông sản và từng địa phương. Có nơi một chục là 12, 14, 16, thậm chí 18 sản phẩm. Vì vậy, du khách đến khu vực này đôi khi ngạc nhiên khi nhận được số lượng hàng nhiều hơn dự tính.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ, cách tính trên là một nét văn hóa dân gian, gắn với tính cách hào phóng của người dân phương Nam trong quá trình khai hoang, mở cõi và được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Ngoài dừa, một số loại nông sản như bắp, cam, quýt, xoài tại các tỉnh lân cận cũng có cách tính chục nhiều hơn 10. Chẳng hạn, bắp luộc được bày bán tại chợ hoặc ven đường có thể có giá 10.000 đồng cho 3 trái, tùy kích cỡ và mức giá của người bán. Trong khi đó, một chục bắp theo cách tính ở một số nơi có thể lên tới 14 trái. Với cam, quýt, xoài hay cau, số lượng trong một chục cũng có thể là 16 hoặc 18 trái tùy địa phương.

Theo nhiều người, cách tính một chục nhiều hơn 10 thuộc về văn hóa dân gian, được lưu truyền trong cộng đồng mà không theo một quy chuẩn thống nhất. Tính cách phóng khoáng của người Nam Bộ tạo nên xu hướng cho thêm, khiến cách tính số chục có sự khác biệt giữa các nơi.

Cách tính này còn được phân biệt thành "chục trơn" và "chục có đầu". Trong đó, chục trơn là đủ 10 sản phẩm, còn chục có đầu là số lượng từ 10 trở lên. Tập quán được cho là hình thành từ sự hào phóng, tính cạnh tranh trong mua bán và điều kiện sản xuất của người dân. Xét về kinh tế, việc người bán cho thêm sản phẩm cũng có thể tạo sức hút đối với người mua.

Dù vậy, hiện nay, tập quán này đang dần mai một trong bối cảnh mua bán ngày càng phổ biến theo cân ký, thay vì đếm theo chục như trước.

Ngoài ra, người dân miền Tây còn có cách mua bán gọi là "mua mão bán mớ" hoặc ngược lại. Theo cách làm này, người mua và người bán thỏa thuận giá cho cả một mớ hàng thay vì xác định chính xác số lượng từng sản phẩm. Với người bán, cách giao dịch giúp nhanh chóng bán hết hàng để trở về; còn người mua có thể nhận được lượng hàng phù hợp với số tiền đã bỏ ra.

Từ câu hỏi tưởng chừng đơn giản trong Ai là triệu phú, cách tính một chục dừa ở Bến Tre cho thấy sự đa dạng trong tập quán mua bán của người miền Tây. Đây cũng là một nét văn hóa dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ, dù ngày nay đang dần thay đổi theo cách thức giao dịch hiện đại.

(Tổng hợp/Ảnh minh họa: Internet)