Thời gian gần đây, vấn đề an toàn thực phẩm tiếp tục khiến dư luận lo ngại khi nhiều cơ sở sản xuất vì lợi nhuận đã bất chấp quy định pháp luật, sử dụng hóa chất cấm trong chế biến thực phẩm. Tại Quảng Ninh, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh vừa phát hiện một cơ sở sản xuất giá đỗ sử dụng chất cấm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Ngày 14/4, tại phường Mạo Khê, lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra một xưởng sản xuất giá đỗ hoạt động trái phép. Tại thời điểm kiểm tra, cơ quan Công an phát hiện nhiều dấu hiệu vi phạm liên quan đến việc sử dụng hóa chất trong quá trình sản xuất.

Toàn cảnh xưởng sản xuất giá đỗ trái phép tại phường Mạo Khê, Đông Triều Toàn cảnh xưởng sản xuất giá đỗ trái phép tại phường Mạo Khê, Đông Triều
Chủ cơ sở được xác định là Tạ Văn Xã (sinh năm 1992, trú tại phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh). Nhà xưởng có diện tích khoảng 100m², đi vào hoạt động từ năm 2024. Theo tài liệu thu thập, mỗi ngày cơ sở này sản xuất khoảng 700kg giá đỗ, với giá bán dao động từ 6.000 đến 7.000 đồng/kg. Với sản lượng lớn và thời gian hoạt động kéo dài, một lượng đáng kể giá đỗ từ cơ sở này đã được đưa ra tiêu thụ trên thị trường.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy, bên trong xưởng là hàng trăm thùng ủ giá đỗ đang trong quá trình sinh trưởng. Điều kiện sản xuất chật hẹp, ẩm thấp, không bảo đảm các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, lực lượng chức năng phát hiện một số can chứa dung dịch nghi là hóa chất phục vụ quá trình sản xuất.
Ban đầu, đối tượng khai nhận đây là dung dịch tẩy rửa dùng để vệ sinh dụng cụ. Tuy nhiên, qua kiểm tra và giám định, cơ quan chức năng xác định dung dịch này là 6-Benzylaminopurine (6-BAP) – một loại hormone thực vật tổng hợp thuộc nhóm Cytokinin, bị cấm sử dụng trong sản xuất thực phẩm.
Theo các chuyên gia, chất 6-BAP có tác dụng kích thích tăng trưởng, khiến giá đỗ phát triển nhanh, thân mập, rễ ngắn và giữ được độ tươi lâu, tạo hình thức bắt mắt. Tuy nhiên, việc sử dụng chất này trong thực phẩm có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe người tiêu Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện hóa chất, lực lượng chức năng còn tiến hành xét nghiệm các mẫu giá đỗ tại cơ sở và xác định có tồn dư chất cấm. Trước những chứng cứ rõ ràng, đối tượng đã thừa nhận việc sử dụng loại dung dịch mà cơ sở gọi là “nước kẹo” để xử lý giá đỗ, với mục đích triệt rễ và làm mập sản phẩm. Theo lời khai, đối tượng pha dung dịch với nước rồi tưới trực tiếp vào giá đỗ trong quá trình sản xuất.

Không gian bên trong xưởng sản xuất giá đỗ tại phường Mạo Khê
Đáng chú ý, số sản phẩm này chủ yếu được tiêu thụ tại các chợ dân sinh, gây khó khăn trong việc kiểm soát nguồn gốc và tiềm ẩn nguy cơ lan rộng ra cộng đồng.
Thiếu tá Nguyễn Thành Trung, Phòng Cảnh sát kinh tế cho biết, các đối tượng thường lợi dụng thời điểm đêm tối để vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm nhằm tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng. Đồng thời, sau khi mua hóa chất, các đối tượng thường bóc bỏ nhãn mác, chuyển sang các can nhựa không màu, không mùi để che giấu nguồn gốc, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý.

Lực lượng chức năng thu giữ tại cơ sở sản xuất khoảng 4 tấn giá đỗ chứa chất cấm
Lực lượng chức năng thu giữ tại cơ sở sản xuất khoảng 4 tấn giá đỗ chứa chất cấm. Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đang tiếp tục điều tra, xử lý vụ việc theo quy định pháp luật.Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế cũng đã phát hiện, xử lý 02 cơ sở sản xuất giá đỗ sử dụng chất cấm tương tự tại phường Quảng Yên, thu giữ hơn 8 tấn giá đỗ vi phạm.
Những vụ việc liên tiếp bị phát hiện cho thấy thực trạng đáng báo động về tình trạng sử dụng hóa chất cấm trong sản xuất thực phẩm. Điều này không chỉ đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm mà còn đòi hỏi người tiêu dùng nâng cao cảnh giác, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết 6-Benzylaminopurine là chất kích thích tăng trưởng tế bào cho cây. Chất này giúp cây sinh trưởng và phát triển, ra nhánh, đâm chồi, tăng cường ra hoa và trái cây to hơn nhờ kích thích phân chia tế bào.
Còn theo Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Hồng Côn, Khoa Hóa, Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội, 6-Benzylaminopurine (BAP) là chất kích thích tăng trưởng tế bào (cytokinin) thế hệ tổng hợp đầu tiên. Trên cây cỏ, benzylaminopurine có một số tác dụng kích thích tăng trưởng, tăng đề kháng với bệnh cho cây song không phù hợp dùng cho người.
Tại Việt Nam, 6-Benzylaminopurine không thuộc Danh mục được phép sử dụng trong sản xuất thực phẩm và Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng.
Nhiều nghiên cứu cho thấy 6-benzylaminopurine vào cơ thể với lượng lớn có thể gây tử vong. Phụ nữ mang thai hít, tiếp xúc qua da lâu dài có thể ảnh hưởng thai nhi như gây nhẹ cân, não úng thủy và các dị tật bẩm sinh.