Bí ẩn hàng không lớn bậc nhất mọi thời đại có thể sắp được giải mã vì một phát hiện rất tình cờ

Một vật thể lạ xuất hiện trong ảnh vệ tinh tại Thái Bình Dương đang thắp lên hy vọng giải mã một trong những bí ẩn lớn nhất lịch sử hàng không về sự biến mất của nữ phi công tài ba Amelia Earhart cùng người dẫn đường Fred Noonan vào năm 1937.

Vào năm 2020, một cựu chiến binh Hải quân Mỹ tên là Mike Ashmore trong lúc ngồi uống cà phê buổi sáng tại nhà riêng ở California đã sử dụng ứng dụng bản đồ trên điện thoại để lướt xem hình ảnh vệ tinh của đảo san hô Nikumaroro nhỏ bé nằm giữa Australia và Hawaii.

Ashmore tình cờ phát hiện một hình thuôn dài bất thường nằm trong đầm phá của hòn đảo này và nhanh chóng chụp lại màn hình.

Hình ảnh này sau đó đã được chia sẻ lên một diễn đàn trực tuyến chuyên nghiên cứu lịch sử hàng không của Nhóm Quốc tế vì Phục hồi Máy bay Lịch sử, viết tắt là TIGHAR, thu hút nhiều ý kiến tranh luận sôi nổi khi một số thành viên cho rằng đó chỉ là thân cây cọ trôi dạt.

Tuy nhiên, nhà khảo cổ học Rick Pettigrew, giám đốc điều hành Viện Di sản Khảo cổ học tại Eugene, Oregon, đã quyết định tiến hành điều tra sâu hơn sau khi phát hiện dị vật này xuất hiện trong nhiều bức ảnh chụp từ trên không từ tận năm 1938 và được đặt tên là Vật thể Taraia.

Đánh giá về phát hiện này, Pettigrew nhận định với bằng chứng hiện có thì việc không đến đó kiểm tra sẽ là một thiếu sót lớn.

Công cuộc tìm kiếm sự thật

Chính vì vậy, một đoàn thám hiểm mới do Pettigrew phối hợp cùng Đại học Purdue ở Tây Lafayette, Indiana, nơi Earhart từng làm việc trong khoa hàng không, đang lên kế hoạch khởi hành từ quần đảo Marshall vào tuần đầu tiên của tháng 10 năm nay để chèo thuyền khoảng 1200 hải lý tới đảo Nikumaroro nhằm mục đích khảo sát vật thể trong đầm phá khoảng 5 ngày.

Chuyến đi này ban đầu dự kiến diễn ra vào tháng 11 năm ngoái nhưng phải hoãn lại phút chót do vấn đề giấy phép.

Nếu tìm thấy thứ họ đang tìm kiếm, đây có thể trở thành một bước ngoặt mang tính lịch sử, dù giả thuyết Earhart kết thúc số phận như một người mắc kẹt trên đảo hoang vẫn vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ các chuyên gia.

Trở lại quá khứ, Earhart và Noonan biến mất vào ngày 2 tháng 7 năm 1937 trong hành trình bay vòng quanh thế giới khi đang tìm kiếm đảo Howland để tiếp nhiên liệu, cách Nikumaroro khoảng 400 dặm hay 644 km về phía tây bắc.

Cuộc tìm kiếm quy mô lớn do chính phủ Mỹ thực hiện ngay sau đó đã đưa ra kết luận chính thức rằng chiếc máy bay Lockheed 10E Electra của họ đã cạn nhiên liệu và đâm xuống Thái Bình Dương gần điểm đến dự kiến.

Giả thuyết máy bay rơi xuống biển này đã dẫn dắt nhiều cuộc tìm kiếm trong suốt nhiều năm qua, trong đó có nỗ lực vào năm 2024 của công ty thám hiểm đại dương Deep Sea Vision khi họ phát hiện một khối đá có hình dáng giống máy bay nhưng thực chất chỉ là một cấu trúc đá tự nhiên khi quay lại khảo sát vào tháng 11 cùng năm.

Trong khi đó, dựa trên phân tích mới về các thông tin liên lạc vô tuyến vào ngày biến mất, công ty thám hiểm Nauticos có trụ sở tại Maine lại lên kế hoạch thực hiện một cuộc tìm kiếm mới dưới đáy đại dương gần đảo Howland vào năm 2026.

Đây sẽ là lần thử nghiệm thứ tư của công ty nhằm xác định vị trí máy bay nhờ vào các dữ liệu mới giúp thu hẹp đáng kể khu vực tìm kiếm.

Ngược lại, Pettigrew cùng nhiều nhà nghiên cứu khác lại ủng hộ giả thuyết cho rằng Earhart và Noonan đã hạ cánh an toàn chiếc Electra xuống đảo Nikumaroro, khi đó gọi là đảo Gardner, rồi phát đi các tín hiệu cầu cứu liên tục trước khi qua đời vì đói khát.

Tuy nhiên, ít nhất năm cuộc thám hiểm ra hòn đảo này và vùng biển xung quanh kể từ năm 2010 vẫn chưa tìm thấy bằng chứng xác thực nào.

Dorothy Cochrane, cựu giám khảo tại Bảo tàng Hàng không và Không gian Quốc gia Smithsonian, đánh giá giả thuyết Nikumaroro hợp lý hơn so với một số tin đồn khác, chẳng hạn như nghi vấn Earhart chết sau khi bị quân đội Nhật bắt giữ, nhưng bà vẫn nghiêng về khả năng cạn nhiên liệu và rơi xuống biển.

Bí ẩn kéo dài gần một thế kỷ

Sự quan tâm đến vụ việc này từng được Tổng thống Donald Trump thúc đẩy vào năm ngoái khi ông ra lệnh giải mật các hồ sơ về chuyến bay cuối cùng của Earhart, dù Cục Lưu trữ Quốc gia Mỹ cho biết không có tài liệu mới nào được công bố ngoài các thông tin sẵn có về quá trình tìm kiếm thông qua tàu cứu hộ Itasca.

Nikumaroro là một đảo san hô thuộc nước Cộng hòa Kiribati, có chiều dài khoảng 7 km và rộng 2 km, hoàn toàn không có người ở vào thời điểm chuyến bay định mệnh diễn ra, dù từng có thời kỳ được người Anh đưa dân đến sinh sống từ năm 1938 đến năm 1963.

Giả thuyết phi công mắc kẹt trên đảo chủ yếu dựa trên công trình của Ric Gillespie, nhà sáng lập TIGHAR, người từng đặt chân đến Nikumaroro 11 lần và thu thập được nhiều mảnh vỡ cũng như cổ vật nghi liên quan đến Earhart.

Theo quan điểm của Gillespie và Pettigrew, sau khi không tìm thấy đảo Howland, Earhart đã điều khiển máy bay hạ cánh xuống rạn san hô lớn của Nikumaroro khi thủy triều xuống thấp, sinh sống bằng nước mưa, cá và rùa cho đến khi qua đời và thi thể có thể đã bị loài cua dừa khổng lồ ăn thịt, để lại một vài mảnh xương cùng dấu vết lửa trại.

Một số bằng chứng củng cố giả thuyết này bao gồm các hướng định vị vô tuyến có điểm giao cắt gần khu vực Nikumaroro ngay sau khi máy bay biến mất.

Bên cạnh đó, các số đo từ những phần xương người được tìm thấy trên đảo vào năm 1940 nhưng sau đó thất lạc, khi được phân tích lại bằng phần mềm pháp y hiện đại, cho thấy khả năng thuộc về một phụ nữ và có thể trùng khớp với Earhart.

Nhiều cổ vật khác cũng được phát hiện bao gồm một hộp gương trang điểm nữ giới có kiểu dáng giống của Earhart, lọ mỹ phẩm, dao găm và hộp gỗ đựng thiết bị đo đạc hàng hải.

Gần một thế kỷ trôi qua, hành trình đi tìm tung tích của Amelia Earhart vẫn tiếp tục truyền cảm hứng mạnh mẽ về tinh thần phiêu lưu, dám vượt qua mọi giới hạn và bất chấp mọi nghịch cảnh để chinh phục những chân trời mới.

Nguồn: CNN