Messi nhận giải Asturias, fan BIGBANG mua vé hơn 10 triệu: 2 niềm vui bị mạng xã hội biến thành "độc hại"

Hai niềm vui có thật, nhưng thứ ta nghe rõ nhất lại là tiếng chửi.

Tôi viết dòng trạng thái về giải Asturias của Messi với tâm thế của người mang chuyện vui ra bàn trà. Tôi đủ hào hứng để nghĩ ai cũng muốn nghe, nhưng cũng đủ ngây thơ để quên rằng mạng xã hội chưa bao giờ là bàn trà. Sáng hôm sau, bài viết có gần 1.000 bình luận. Phần đông cảm ơn vì biết thêm một mẩu kiến thức mà trang thể thao ít khi nhắc tới. Hàng trăm bình luận còn lại thì chửi Messi, rồi tiện tay chửi luôn người viết.

Gần như cùng lúc, Hà Nội chuẩn bị đón BIGBANG ở Mỹ Đình và bảng tin của tôi chuyển sang một đề tài khác. Nhiều người dạy nhau rằng bỏ tiền triệu mua vé là không biết quý đồng tiền, và số tiền ấy lẽ ra phải dành cho bố mẹ. Các bài giảng ấy có giọng của một buổi họp phụ huynh, chỉ thiếu mỗi phụ huynh. Hai chuyện chẳng dính gì tới nhau, vậy mà cùng chung một số phận: một niềm vui có thật bị lôi vào phòng xử án của mạng xã hội.

Một giải thưởng không đo bằng cúp

Giải Công nương Asturias từng mang tên Hoàng tử Asturias, và đổi tên khi Công nương Leonor trở thành người kế vị ngai vàng Tây Ban Nha. Danh sách nhận giải thể thao trước Messi gồm Serena Williams, Rafael Nadal, Eliud Kipchoge và Lindsey Vonn. Cùng mùa giải năm nay, anh đứng chung sân khấu với hãng phim Studio Ghibli và nghệ sĩ Patti Smith. Messi cũng là cầu thủ đầu tiên nhận riêng giải này, khi trước đó giải bóng đá chỉ trao cho đội tuyển hoặc trao chung cho hai người.

Ngày 23/10/2026, Messi ở tuổi 39 nhận giải từ tay Công nương Leonor tại nhà hát Campoamor ở Oviedo. Theo quỹ trao giải, tiền thưởng của mỗi hạng mục là 50.000 euro, kèm một tác phẩm điêu khắc của Joan Miró. Với khoản tiền ấy, Messi chắc chẳng cần mở ứng dụng ngân hàng ra kiểm tra. Thứ đáng giá nằm ở bức tượng.

Không thích Messi là quyền của mỗi người, và cãi nhau ai hay hơn ai vốn là thú vui lâu đời của bóng đá. Nhưng người không thích cũng có một quyền khác, đó là quyền lướt qua. Lướt qua chỉ tốn một lần vuốt ngón tay, dễ hơn nhiều so với việc gõ một tràng chửi người xa lạ cho hả dạ. Messi không đọc những dòng ấy và cũng chẳng mất gì vì chúng. Người phải mang cơn giận ấy suốt buổi tối lại chính là người gõ phím.

Tấm vé và những con số ngoài sân Mỹ Đình

Hai đêm diễn cuối tháng 10 là concert riêng đầu tiên của BIGBANG tại Việt Nam sau gần 20 năm nhóm hoạt động. Giá vé đi từ 1 triệu tới 10,5 triệu đồng, mức cao nhất từng có cho một concert thương mại trong nước. Sân Mỹ Đình khánh thành năm 2003 cho kỳ SEA Games đầu tiên Việt Nam đăng cai. Tính ra sân còn lớn hơn BIGBANG 3 tuổi.

Lời khuyên giữ tiền không sai, vì tiêu quá sức là chuyện có thật với nhiều người trẻ mới đi làm. Nhưng lời khuyên đúng với một người không có nghĩa là đúng với hàng chục nghìn người đã tự cân đối túi tiền của mình. Thứ bị bỏ quên trong các bài giảng ấy là dòng tiền chảy ra ngoài sân vận động.

Theo nền tảng Trip.com, lượt đặt vé máy bay đến Hà Nội từ ngày 23 tới 26/10 tăng 74% so với cùng kỳ năm 2025. Dữ liệu của Traveloka cho thấy lượng tìm kiếm du lịch nội địa tăng hơn 4 lần so với bình thường. Ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, ước tính tổng thu du lịch của Thủ đô trong hai ngày concert có thể đạt 650 tới 800 tỷ đồng. Chính ông cũng lưu ý rằng không thể coi toàn bộ khoản thu này là doanh thu tăng thêm.

Dù trừ đi phần chi tiêu thường ngày, tiền vé vẫn kéo theo tiền phòng, tiền taxi và tiền bát phở sau giờ diễn. Một phần số tiền ấy có thể lại rơi vào ngăn kéo của những ông bố bà mẹ đang bán hàng ăn, chạy xe hay cho thuê phòng ở Hà Nội. Hóa ra fan BIGBANG vẫn gửi tiền cho bố mẹ, chỉ là bố mẹ của người khác.

Chiếc loa đặt nhầm chỗ

Nếu cả hai câu chuyện đều có phần sáng như vậy, câu hỏi còn lại là vì sao tiếng chửi luôn vang hơn. Nhóm của Steve Rathje tại Đại học Cambridge phân tích hơn 2,7 triệu bài đăng trên Facebook và Twitter, rồi phát hiện bài nói về phe đối lập được chia sẻ nhiều gần gấp đôi. Nghiên cứu công bố năm 2021 ấy cũng cho thấy mỗi từ nhắm vào phe kia làm xác suất bài được chia sẻ tăng 67%.

Số liệu ấy đo trên chính trường Mỹ, nhưng có cơ sở để tin rằng cơ chế tương tự đang chạy trong các trận khẩu chiến về thần tượng ở Việt Nam. Thuật toán không quan tâm ai đúng ai sai, nó chỉ đếm số lần người ta bấm và gõ. Nó giống một ông chủ quán karaoke chỉ đưa micro cho người hát to nhất phòng. Người hát hay thì ngồi chờ.

Micro ấy cũng thường nằm trong tay một nhóm nhỏ. Một khảo sát năm 2019 của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy 6% người dùng Twitter tạo ra 73% số dòng tweet về chính trị quốc gia. Khu bình luận dưới dòng trạng thái của tôi chạy đúng theo tỷ lệ lệch ấy, khi số đông học thêm được điều mới còn số ít chiếm phần ồn ào nhất.

Câu hỏi vì thế không chỉ là làm sao dập được tiếng chửi, mà là ai thật sự đáng được nghe. Người viết nên dồn sức trả lời người đã cảm ơn, thay vì cãi tay đôi với hàng trăm lời mạt sát. Mặc kệ phần ồn ào là cách rút micro khỏi tay những người đang dùng nó sai mục đích.

Gần 1.000 bình luận dưới một dòng trạng thái về Messi và hai đêm nhạc ở Mỹ Đình cho thấy cùng một điều: số đông vui vẻ vẫn ở đó, chỉ là họ không quen gào to. Thuật toán có thể chưa đổi trong vài năm tới, nhưng khi người viết lẫn người đọc chịu quay về phía số đông đang lặng lẽ học hỏi thì tiếng chửi sẽ mất dần thứ nó cần nhất là sự chú ý. Tiếng chửi có thể giành được chiếc loa hôm nay, nhưng chỉ niềm vui mới lấp đầy được khán đài sau này mà thôi.