Khi Đường Lên Đỉnh Olympia vừa kết thúc hành trình năm thứ 21 và đang dần bước sang tuổi thứ 22, chúng ta lại có dịp để nói về hành trình dài đằng đẵng vượt qua nhiều biến cố của chương trình truyền hình dài hơi nhất VTV.

Quay ngược lại dòng thời gian, bạn có nhớ lần đầu tiên xem Đường Lên Đỉnh Olympia của mình là khi nào không?

Câu trả lời của mỗi người có lẽ khác nhau. Có người 2 năm, có người 10 năm, 15 năm. Thậm chí, có người đã xem Olympia từ những số đầu tiên - cách đây 21 năm.

21 năm là một con số quá dài cho một gameshow, một chương trình truyền hình. Hãy nhìn lại những gameshow cùng "thế hệ" với Đường Lên Đỉnh Olympia như Chiếc Nón Kỳ Diệu, Gặp Nhau Cuối Tuần, Ở Nhà Chủ Nhật... lần lượt đều đã nói lời tạm biệt với khán giả màn ảnh nhỏ. Đường Lên Đỉnh Olympia vẫn ở lại, và sau mỗi mùa, chương trình vẫn chưa bao giờ giảm bớt độ hot của mình trong cả giới học sinh/ sinh viên, lẫn người xem đại chúng. Đây là một kỷ lục không tưởng, bởi ta đều biết sự đào thải và cạnh tranh của các gameshow giải trí lớn đến nhường nào.

Vậy điều gì đã làm nên một Olympia có sức sống mãnh liệt và được khán giả yêu thương đến thế?

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 1.

Một trong những điều được các bạn thí sinh chia sẻ nhiều nhất khi đến chương trình, đó là họ đã ôm một "giấc mơ Olympia" từ khi còn bé, và làm mọi cách để thực hiện được giấc mơ ấy.

Sự công nhận của bạn bè, cộng đồng xung quanh với danh hiệu Olympia tuần/ quý/ tháng là một trong những yếu tố quan trọng nhất khiến danh hiệu này trở nên danh giá với bất cứ bạn học sinh nào. Rõ ràng, Olympia đã tạo ra hình ảnh của một sân chơi khốc liệt, cam go với đầy thử thách, nhưng nhờ đó cũng sẽ thể hiện rõ nhất bản lĩnh và khả năng của những nhà leo núi ưa chinh phục.

Nhưng đó cũng chưa phải là lý do duy nhất. Đường Lên Đỉnh Olympia đã chứng tỏ được đây là sân chơi tập hợp những học sinh ưu tú của khắp mọi miền đất nước. Những năm gần đây, khi các trường ĐH được tự chủ về phương thức tuyển sinh, nhiều trường đã không ngần ngại đưa các thí sinh từng dự thi Olympia trở thành đối tượng được ưu tiên xét tuyển.

Năm 2021, trường ĐH Kinh tế Quốc dân dành 1-2% chỉ tiêu để xét tuyển theo hình thức kết hợp với các thí sinh đã từng tham dự vòng thi tuần Đường Lên Đỉnh Olympia. Đại học Bách khoa Hà Nội cũng xét tuyển dựa trên hồ sơ năng lực kết hợp phỏng vấn đối với thí sinh từng dự thi Olympia các vòng thi tháng, quý, năm. Còn ĐH Quốc gia Hà Nội những kỳ tuyển sinh vừa qua đã mạnh dạn tuyển thẳng học sinh từng góp mặt ở vòng thi tháng Olympia và có điểm trung bình học tập 5 học kỳ THPT từ 8.0 trở lên.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 2.

Còn rất nhiều ngôi trường khác cũng dành sự ưu tiên nhất định cho các thí sinh bước ra từ sân chơi trí tuệ đình đám. Đường Lên Đỉnh Olympia không chỉ là một gameshow, đó còn là nơi mỗi thí sinh thể hiện năng lực của bản thân, từ đó mỗi người sẽ có một bệ phóng vững chắc để bước một chân vào cánh cửa đại học, thậm chí là bất cứ cánh cửa nào trong tương lai.

Một trong những lý do khác để Olympia vẫn chễm chệ chiếm sóng VTV3 trong suốt 21 năm qua có lẽ rất đơn giản, vì đây là sân chơi trí tuệ với hàm lượng kiến thức khổng lồ. Trong hơn 2 thập kỷ qua, Olympia vẫn không khiến khán giả nhàm chán vì sau mỗi tập thi, người ta lại bỏ túi được thêm không ít những kiến thức mới. Thế giới xoay chuyển và thay đổi từng ngày và Olympia chưa bao giờ thôi ngừng cập nhật những điều mới mẻ trong từng câu hỏi, từng thử thách. Từ đó, mỗi tập trình chiếu của Olympia cũng là một lần chúng ta tự dung nạp thêm những điều chưa từng biết đđến

Olympia cũng chính là nơi mà nhịp sống đằng sau cánh cổng trường của học sinh được tái hiện thật rõ nét. Bạn sẽ thấy mỗi ngôi trường là một màu sắc, mỗi thí sinh là một cá tính, và trước ống kính, những khác biệt ấy được thể hiện qua những món quà mà các thí sinh gửi trao nhau, những màn cổ vũ đồng đội đầy máu lửa,... Một đặc sản khác của Olympia là những phần cổ vũ đầy máu lửa của các trường có thí sinh dự thi. Mỗi trường lại mang một bản sắc riêng và ở Olympia, khán giả sẽ bắt trọn được những khoảnh khắc của tình bạn, tình thầy trò, tinh thần chiến đấu vì mái trường và quê hương của mình,...

Tất cả vẽ nên bức tranh thật hoàn chỉnh về cuộc sống và tinh thần tuổi 18 của học sinh Việt Nam ở khắp mọi nơi. Đường Lên Đỉnh Olympia như một kho lưu giữ tuổi thanh xuân của từng ấy thế hệ, và vẫn sẽ tiếp tục ghi lại, lưu giữ thêm những gì đẹp nhất của những lứa học trò tương lai.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 3.

Mỗi người đều sẽ có giấc mơ lớn được đứng trên sân khấu của chính mình để tỏa sáng. Với nhiều học sinh, giấc mơ được đại diện trường lớp của mình để đứng ở trường quay S4 sẽ là một dấu ấn đẹp nhất của mình thời đi học.

Không phải ai cũng có cơ hội đứng trên sân khấu rộng lớn ấy mà chỉ có những đại diện ưu tú, bản lĩnh nhất từ 144 trường phổ thông trên toàn quốc mới nhận được đề cử tham gia. Bởi thế, nhiều nơi đã đầu tư tổ chức những phiên bản Olympia với quy mô gói gọn trong trường học để tìm ra học sinh xứng đáng cho suất thi đấu chính thức trên VTV3. Tự bản thân những cuộc thi nhỏ này đã là một cách truyền thông hiệu quả cho chương trình, khi nó len lỏi được vào đời sống học tập hàng ngày của mọi lứa học sinh. Tinh thần Olympia cứ thế ngày càng lan tỏa một cách mạnh mẽ và trở thành một mục tiêu mà mỗi lứa học sinh đều hướng tới.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 4.

Nguyễn Thị Thu Hằng, Nhà vô địch Olympia năm thứ 20 cũng đã từng bước biến giấc mơ đứng trên sân khấu S14 của mình thành hiện thực, nói về cảm xúc khi nhận được tin mình có thể trở thành nhà leo núi: “2 năm trước, trường mình có tổ chức cuộc thi Sao Khuê và mình được chắc suất đại diện cho trường. Khi được trường gọi bảo đi thi luôn khiến mình vỡ òa trong khi nhiều bạn khác lại nơm nớp vì dù đăng ký đã lâu nhưng chưa được gọi!”

Sau cuộc thi, điều mà Hằng có không chỉ là chức vô địch, Olympia đã cho nữ sinh sợi dây kết nối để trở nên gần gũi hơn với những người xung quanh, cũng như trở thành một niềm tự hào của không chỉ gia đình, mà còn cả trường lớp. “Mình nhớ sau Chung kết, bố mẹ mình cũng bận rộn không kém khi mọi người gọi điện chúc mừng, cũng được hưởng chút cảm giác của người nổi tiếng. Lúc đó mình cũng không nhớ là cả nhà đã làm bao nhiêu mâm để thết đãi mọi người nữa vì nhiều quá!”

Thậm chí, có những người còn ôm một giấc mơ dang dở với Olympia và tìm cách truyền lửa để thực hiện ước mơ ấy. Là một khán giả lâu năm và trung thành, cô Nguyễn Thị Oanh, giáo viên THPT Trần Phú - Đà Lạt - Lâm Đồng, đã từng ao ước được đứng trên sân khấu S14. Giấc mơ dang dở khi cô không thể thực hiện trong quá trình học cấp 3 của mình. Nhưng giấc mơ ấy không bao giờ tắt, khi cô Oanh trở thành một giáo viên, cô vẫn nuôi nấng động lực và giấc mơ ấy, để truyền lửa niềm đam mê Olympia đến với học sinh. Thật may, cô đã tìm được những bạn học sinh có chung một tình yêu và khát vọng như mình.

“Điều tuyệt vời nhất đối với một fan cứng của Olympia hơn 20 năm qua như cô đó chính là được đồng hành cùng học sinh của mình đến trường quay S14. Thật sự cảm xúc khi đứng ở cổng Đài truyền hình Việt Nam rồi bước những bước chân đầu tiên vào trường quay mà mình đã ao ước bấy lâu, thật sự khó tả - một niềm hạnh phúc xen lẫn tiếc nuối, nhưng hơn hết có lẽ là niềm tự hào đối với bản thân khi đã thực hiện được mong ước năm xưa, cho dù chỉ là khán giả!”

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 6.

Một chương trình truyền hình muốn ghi dấu ấn trong lòng khán giả thì phải có những con người thật đặc biệt, những cái tên đủ sức làm chương trình đủ thú vị. Olympia có đầy đủ những yếu tố đó dù không có bất kỳ ngôi sao giải trí hay thần tượng âm nhạc nào cả.

Suốt 21 năm diễn ra, chương trình đã có nhiều lần thay đổi nhân sự cho vị trí MC, nhưng dù đó là ai thì họ cũng đều hoàn thành tuyệt vời vai trò kết nối giữa thí sinh và khán giả. Những cái tên như Nhà báo Tạ Bích Loan, Nhà báo Minh Vũ, Nhà báo Tùng Chi, MC Diệp Chi,... đều mang đúng tinh thần của Olympia. Thông thái, năng nổ, quyết liệt và cực kỳ tận tâm, gần gũi với các bạn thí sinh tuổi học trò. Họ trở thành những biểu tượng của chương trình qua từng năm, và trở thành một lý do rất lớn để khán giả yêu mến chương trình cho đến tận bây giờ.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 7.

Olympia đã chắp cánh để mỗi MC định hình được phong cách dẫn dắt và dần tạo được cá tính lẫn dấu ấn của bản thân trong lòng khán giả. Người ta nhớ đến Tạ Bích Loan với sự thông minh, sắc sảo, Tùng Chi với biệt danh “người đàn bà thép” hay sau này là Diệp Chi với hình ảnh gần gũi, khéo léo và hiện tại là một Khánh Vy trẻ trung, năng động.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 8.

Cũng từ những màn giao đãi của các MC mà nhiều thí sinh đã bộc lộ ra được cá tính của mình để khán giả có cái nhìn thật đa chiều và mới mẻ hơn về những cô cậu học sinh giỏi thường được gắn mác mọt sách. 21 năm qua đi, người hâm mộ có thể kể vanh vách những cái tên như Đỗ Đức Hiếu (Á quân mùa 10) - vựa muối mặn nhất chương trình, Lê Thành Vinh (Á quân mùa 1) - vị giáo sư với vai diễn truyền hình để đời trong Phía Trước Là Bầu Trời, Nguyễn Hồng Chiến (Thí sinh năm thứ 15) - kỷ lục gia điểm số của Olympia,...

Và tất nhiên, 21 Nhà vô địch luôn là tâm điểm để Olympia nóng hơn bao giờ hết. Nhiều năm về sau, tên tuổi của họ vẫn được nhắc đến kèm theo những thành tựu mà họ đạt được như để khẳng định rằng những thế hệ Olympia rất tài năng và đang được bạn bè quốc tế chào đón để cùng chung sống, học tập và làm việc. Niềm tự hào nhìn những người Việt thành công trên đất khách lại càng khiến khán giả có thêm động lực để ngóng chờ chương trình mỗi năm. Tựu trung lại, Olympia chính là nơi để khán giả gửi gắm niềm tin vào thế hệ tương lai, những người sẽ tiếp nhận và phát triển những giá trị mà người đi trước để lại với khối óc và sức trẻ của mình.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 9.
Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 10.

Đó chỉ là một vài trong vô số lý do để nói về sự yêu thích của khán giả với Đường Lên Đỉnh Olympia. Bởi mỗi người sẽ chọn ở lại với chương trình bằng một mục đích khác nhau. Nhưng dù thế nào, sức sống mãnh liệt của Olympia qua 21 năm qua đã khẳng định được rằng chương trình đang nhận được nhiều tình yêu thương của khán giả.

Hơn 2 thập kỷ là quãng thời gian để một đứa trẻ nằm trên nôi lớn lên và bước vào tuổi trưởng thành. Đứa trẻ mang tên Olympia chập chững ngày nào cũng đã đứng vững trước bao đổi thay của thời đại để trở thành một trong những chương trình truyền hình lâu đời nhất VTV.

Ngần ấy năm trôi qua, dù có nhiều gameshow đình đám, hấp dẫn lần lượt ra đời với format mới lạ hơn, dù có những giai đoạn người ta bàn đến chuyện khi nào thì Olympia nên khép lại sứ mệnh của mình trên sóng VTV nhưng hãy nhìn xem, Olympia vẫn ở đó và vẫn mang năng lượng tươi trẻ của những học trò tuổi 17, 18 để chứng minh sức hút của mình.

Tại sao sau 21 năm, Đường Lên Đỉnh Olympia chưa bao giờ hết hot? - Ảnh 11.

Cứ mỗi mùa phát sóng trôi qua, Olympia lại cho khán giả chứng kiến được một thế hệ học sinh trưởng thành. Từ những học trò đời đầu 8X nay đã chạm ngõ tuổi 40, đến nay những thí sinh tham gia là những cô cậu Gen Z sinh sau năm 2000. Cứ thế, Olympia đã cùng song hành với mỗi thế hệ học sinh Việt Nam và cùng họ lớn lên từng ngày.

Đường Lên Đỉnh Olympia vẫn sẽ đều đặn lên sóng và sẽ có thật nhiều những cột mốc đáng nhớ nữa trong hành trình sắp tới, chỉ cần được khán giả yêu thương và ủng hộ. Rồi một ngày, chúng ta lại được nhìn thấy Olympia ở tuổi thứ 25, 30 một ngày không xa, chắc chắn là như vậy!

Vũ Trịnh
Quý Nguyễn, Internet
Huyền Trang
Theo Trí Thức Trẻ16/11/2021